Plac Społeczny we Wrocławiu

plac Społeczny
Przedmieście Oławskie

Wjazd na plac z Mostu Grunwaldzkiego. W tle nieistniejąca już estakada zachodnia. Zdjęcie zrobiono w 2010 roku.
Państwo

 Polska

Miejscowość

Wrocław

Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „plac Społeczny”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „plac Społeczny”
51°06′28,730″N 17°02′52,503″E/51,107981 17,047918
Przejście podziemne nr 3.
Estakada prowadząca z Mostu Grunwaldzkiego.
Dolnośląski Urząd Wojewódzki, po prawej Plac Społeczny.
Muzeum Narodowe.
(c) nucek, CC BY-SA 3.0
Zabudowa przy ul. Mazowieckiej.
Kompleks budynków służby zdrowia przy ul. Dobrzyńskiej.

Plac Społecznyplac we Wrocławiu położony w obrębie Starego Miasta[1]. Współcześnie przebiega tędy między innymi droga krajowa nr 98[2][3], a wcześniej droga krajowa nr 8 i trasa europejska E67. Plac stanowi ważny węzeł komunikacyjny, w ramach którego zbudowano obiekty inżynieryjne takie jak estakady drogowe i przejścia podziemne dla pieszych[4].

Historia

Obszar obecnego placu zabudowany był budynkami mieszkalnymi z początku XX wieku. Powstanie w tym miejscu placu wiąże się z powojennym wyburzeniem tej zabudowy przeprowadzonej w latach 70. XX wieku zniszczonej w znacznym stopniu podczas walk pod koniec II wojny światowej w czasie oblężenia miasta w 1945 roku[1][5].

Przed jego zagospodarowaniem przeprowadzono dwa konkursy SARP. Pierwszy konkurs przeprowadzony został w 1964 roku i obejmował projekt zabudowy usługowej terenu obecnego placu, natomiast drugi z konkursów przeprowadzony w 1969 roku obejmował projekt takiej zabudowy łącznie dla placu Społecznego i Dominikańskiego. Projektów tych nie zrealizowano[1].

W latach 80. XX wieku plac został zagospodarowany na węzeł komunikacyjny[1][5]. Zabudowany został skrzyżowaniem dróg, w tym drogi krajowej nr 8 (według ówczesnego przebiegu) i ulicy biegnącej od trasy W-Z. Skrzyżowanie miało stanowić istotny element niezrealizowanej trasy północ – południe. Obejmuje ono jedną (do 2019 roku dwie[6]) estakadę nad skrzyżowaniem oraz system przejść podziemnych dla pieszych[1][7][8][9]. Współcześnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje lokalizację w tym obszarze zabudowy śródmiejskiej, co wymaga wyburzenia posadowionych tu budowli[10][11].

Układ komunikacyjny

Do placu Społecznego przypisane są ulice o długości 546 m, którymi przebiega droga krajowa nr 98, od Mostu Grunwaldzkiego do placu Walerego Wróblewskiego[2]. Ponadto zlokalizowana jest tu estakada wschodnia (zachodnia została wyburzona) o długości 226 m [2][7][8]. W ramach budowy węzła komunikacyjnego wykonano także przejścia podziemne nr 2, 3 i 4, stanowiące jeden ciąg komunikacyjny pieszo-rowerowy[9] (przejścia podziemnego nr 1 pod jezdniami w kierunku Mostu Pokoju w ramach oszczędności nie zrealizowano). Cały wyżej opisany węzeł komunikacyjny należy do kategorii dróg krajowych[4].

Z placu społecznego wybiegają ulice w kierunku:

Obiekty inżynieryjne

Plac Społeczny stanowi węzeł komunikacyjny, na który składa się skrzyżowanie dróg, którymi przebiegają także torowiska tramwajowe, z sygnalizacją świetlną, oraz obiekty inżynieryjne służące do bezkolizyjnego przeprowadzenia ruchu na wybranych kierunkach[1][4][20]. Są to:

  • Estakada drogowa wschodnia: umożliwia bezkolizyjny skręt w lewo na skrzyżowaniu z kierunku Mostu Grunwaldzkiego w kierunku placu Walerego Wróblewskiego; jej długość wynosi 226 m, natomiast szerokość 10,6 m[7][18]. Położona jest 5,38 m nad przebiegającą pod nią jezdnią w jej osi[21]. Konstrukcję zbudowano w technologii monolitycznej, żelbetowej, w oparciu o cztery przęsła. Na jej koronie poprowadzona została dwupasmowa jezdnia o nawierzchni z masy bitumicznej. Estakada zbudowana została w 1988 roku[18]. Docelowo według miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego z 2010 roku obie estakady mają zostać wyburzone[6].
  • Estakada drogowa zachodnia: umożliwiała bezkolizyjny skręt w lewo na skrzyżowaniu z kierunku Trasy W-Z i ulicy Zygmunta Krasińskiego w kierunku Mostu Pokoju; jej parametry i konstrukcja były identyczne jak estakady wschodniej[8][19]. Położona była 4,89 m nad przebiegającą pod nią jezdnią w jej osi[22]. Estakadę zbudowano w 1986 roku[19], w 2019 roku uległa likwidacji[6].
  • Przejście podziemne nr 2: długości 51 m i szerokości 16 m; nawierzchnia z płyt betonowych, konstrukcja z płyt żelbetowych[23][24].
  • Przejście podziemne nr 3: długości 58 m i szerokości 7 m; nawierzchnia z płyt betonowych, konstrukcja z płyt żelbetowych[25][26].
  • Przejście podziemne nr 4: długości 59 m[27] (58,85 m[28]) i szerokości 6,3 m; nawierzchnia z płyt betonowych, konstrukcja z płyt żelbetowych[27][28].

Układ urbanistyczny

Współcześnie Plac Społeczny tworzy jedną otwartą przestrzeń łącznie z Placem Powstańców Warszawy i Placem Walerego Wróblewskiego. Na północ od placu położone są: Park Juliusza Słowackiego, i za Placem Powstańców Warszawy, gmachy: Muzeum Narodowego i dawnej Nowej Rejencji, obecnie Dolnośląski Urząd Wojewódzki, za którymi przepływa rzeka Odra, jej ramię główne. Na wschodzie znajduje się kompleks zabudowy obejmujący zachowane kamienice przy ul. Mazowieckiej i Wybrzeżu Słowackiego uzupełnione o powojenną zabudowę biurową, dalej znajduje się ujście Oławy do Odry. Na południu leży plac Walerego Wróblewskiego, kościół św. Maurycego oraz kompleks budynków służby zdrowia przy ul. Dobrzyńskiej. Natomiast na zachodzie znajduje się budynek dawnej poczty czekowej, z wieżą o wysokości 43 m, przy ulicy Zygmunta Krasińskiego 1-9[1][5][29][30][31].

Według różnych koncepcji, w tym Rady Miasta Wrocławia, zawartych między innymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2010 r. obecny układ ulic, zabudowy i zagospodarowania terenów obszaru Placu Społecznego, a także Placu Walerego Wróblewskiego oraz Placu Powstańców Warszawy mają ulec radykalnej zmianie. Plany obejmują między innymi zabudowę mieszkalno-usługową i usługową dla niezabudowanych obecnie terenów[11][32] oraz przebudowę układu ulic[11][32], w tym wybudowanie ulic głównych jako ulice podziemne[11][32][33][34].

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d e f g Harasimowicz 2006 ↓, s. 821 (Społeczny).
  2. a b c d ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3990 (Społeczny, plac).
  3. a b ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 4926 (Wróblewskiego Walerego, plac).
  4. a b c ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3990-3995 (Społeczny).
  5. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 993 (Wróblewskiego Walerego).
  6. a b c Janusz Krzeszowski, Bartosz Moch: W nocy z 14 na 15 sierpnia rusza rozbiórka estakady. wroclaw.pl. [dostęp 2019-10-14]. (pol.).
  7. a b c ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3991 (Społeczny, estakada wsch.).
  8. a b c ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3992 (Społeczny, estakada zach.).
  9. a b ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3993-3995 (Społeczny, przejście podziemne).
  10. MPZP 2010 ↓.
  11. a b c d Torz 2012 ↓.
  12. ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 1893(Kasińskiego Zygmunta).
  13. a b ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3322 (Pokoju, most).
  14. ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3441 (Powstańców Warszawy, plac).
  15. ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 1119 (Grunwaldzki, most).
  16. ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 1120 (Grunwaldzki, plac).
  17. ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3548 (Pułaskiego Kazimierza).
  18. a b c ZDiUM wiadukty 2016 ↓, s. 3 (poz. 25).
  19. a b c ZDiUM wiadukty 2016 ↓, s. 3 (poz. 26).
  20. ZDiUM sygnalizacja 2016 ↓.
  21. ZDiUM wysokość 2016 ↓, poz. 18.
  22. ZDiUM wysokość 2016 ↓, poz. 17.
  23. ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3993 (Społeczny, przejście podziemne).
  24. ZDiUM przejścia podziemne 2016 ↓, s. 2 (poz. 10).
  25. ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3994 (Społeczny, przejście podziemne).
  26. ZDiUM przejścia podziemne 2016 ↓, s. 2 (poz. 11).
  27. a b ZDiUM ulice 2016 ↓, poz. 3995 (Społeczny, przejście podziemne).
  28. a b ZDiUM przejścia podziemne 2016 ↓, s. 3 (poz. 12).
  29. Harasimowicz 2006 ↓, s. 429 (Kościół św. Maurycego).
  30. Harasimowicz 2006 ↓, s. 681 (Poczta czekowa).
  31. Harasimowicz 2006 ↓, s. 711 (Powstańców Warszawy).
  32. a b c MPZP 2010 ↓, zał. 1 projekt planu.
  33. MPZP 2010 ↓, § 36 ust. 2 pkt 3.
  34. MPZP 2010 ↓, § 50 ust. 2 pkt 4.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

  • Plac Społeczny, [w:] woj. dolnośląskie, Wrocław, Przedmieście Oławskie [online], fotopolska.eu [dostęp 2016-11-21] (pol.).
  • pl. Społeczny, [w:] Wrocław, Przedmieście Oławskie [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici) [dostęp 2016-11-21] (pol.).
  • Plac Społeczny, wikimapia.org [dostęp 2016-11-21] (pol.).
  • Tak powstawał plac Społeczny, [w:] FOTO Z ARCHIWUM: archiwum Gazety Wrocławskiej [online], www.gazetawroclawska.pl, 16 lutego 2016 [dostęp 2016-11-21] (pol.).
  • Archiwalne zdjęcia placu w bibliotece Polona

Media użyte na tej stronie

Wrocław location map2.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa Wrocławia, Polska
Lower Silesian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of [[:en:Lower Silesian Voivodeship]Lower Silesian Voivodeship]], Poland. Geographic limits of the map:
  • N: 51.9134 N
  • S: 49.9809 N
  • W: 14.7603 E
  • E: 17.9091 E
Diamond road sign junction across major road.svg
Crossroads with a major road ahead.
W tle ul. Mazowiecka i Impart - nucek - panoramio.jpg
(c) nucek, CC BY-SA 3.0
W tle ul. Mazowiecka i Impart - nucek
Wrocław - fotopolska.eu (128737).jpg
(c) Neo[EZN] / fotopolska.eu, CC BY-SA 3.0
Estakada prowadząca do placu Wróblewskiego. Dziś można było sobie na jej szczycie zrobić grilla bo na moście Grunwaldzkim kręcili film ;)
Sciezka rowerowa - wroclaw - przejscie podziemne.jpg
Autor: Zergu, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Undergorund passage - bicycle path - Wrocław, Poland
Muzeum Narodowe latem fot BMaliszewska.jpg
Autor: Barbara Maliszewska, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Wrocław Stare Miasto, pl. Powstańców Warszawy 5 - Muzeum Narodowe, dawny gmach Zarządu Prowincji (zabytek nr A/5258/325/Wm)