Pluszcze

Pluszcze
Cinclidae[1]
Sundevall, 1836
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – pluszcz zwyczajny (C. cinclus)
Systematyka
Domenaeukarionty
Królestwozwierzęta
Typstrunowce
Podtypkręgowce
Gromadaptaki
PodgromadaNeornithes
Infragromadaptaki neognatyczne
Rządwróblowe
Podrządśpiewające
Rodzinapluszcze
Typ nomenklatoryczny

Cinclus hydrophilus Borkhausen, 1797 = Sturnus cinclus Linnaeus, 1758

Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje
  • Cinclus Borkhausen, 1797[3]
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania poszczególnych gatunków z rodzaju Cinclus:

     pluszcz meksykański

     pluszcz białogłowy

     pluszcz rdzawogardły

     pluszcz zwyczajny

     pluszcz ciemny

     pluszcz zwyczajny i pluszcz ciemny

Pluszcze[4] (Cinclidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Zasięg występowania

Rodzina obejmuje gatunki występujące w okolicach wartkich, czystych strumieni na obszarze Europy, Azji, północno-zachodniej Afryki, zachodniej części Ameryki Północnej oraz północnej części Andów w Ameryce Południowej[5][6].

Charakterystyka

Długość ciała 14–23 cm, masa ciała 39,5–88 g (samce z reguły większe od samic)[7].

Pluszcze żywią się larwami owadów wodnych oraz drobnymi rybami. Gniazda z mchu budują w pobliżu wody. Samice pluszczy składają od 3 do 6 białych jaj. Obydwoje rodzice zajmują się pisklętami.

Systematyka

Etymologia

  • Cinclus: epitet gatunkowy Sturnus cinclus Linnaeus, 1758; gr. κιγκλος kinklos – mały, przybrzeżny machający ogonem ptak wymieniony przez Arystotelesa, Arystofanesa, Aelianusa i innych autorów, być może pliszka lub bekas, ale nigdy właściwie nie zidentyfikowany. Nazwa różnie traktowana przez późniejszych autorów, np. jako pliszka, bekas, pluszcz, drozd lub kos. W ornitologii cinclus kojarzy się z wielką różnorodnością niepowiązanych ze sobą ptaków podobnych do drozdów, ale rzadko z prawdziwymi drozdami[8].
  • Accentor: nowołac. accentor – chórzysta, od łac. ad – w kierunku, do; cantor, cantoris – śpiewak, od canere – śpiewać[9]. Gatunek typowy: Accentor aquaticus Bechstein, 1797 = Sturnus cinclus Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny

Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[4]:

  • Cinclus cincluspluszcz zwyczajny
  • Cinclus pallasiipluszcz ciemny
  • Cinclus mexicanuspluszcz meksykański
  • Cinclus leucocephaluspluszcz białogłowy
  • Cinclus schulziipluszcz rdzawogardły

Przypisy

  1. Cinclidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.M. Bechstein: Getreue Abbildungen naturhistorischer Gegenstèande in Hinsicht auf Bechsteins kurzgefasste gemeinnèutzige Naturgeschichte des In- und Auslandes: fèur Eltern, Hofmeister, Jugendlehrer, Erzieher und Liebhaber der Naturgeschichte. Cz. 2. Nèurnberg: In der Schneider und Weigelschen Kunst- und Buch- handlung, 1797, s. 47. (niem.)
  3. M.B. Borkhausen: Deutsche Fauna, oder, Kurzgefasste Naturgeschichte der Thiere Deutschlands. Erster Theil, Saugthiere und Vögel. Frankfurt am Mayn: bey Varrentrapp und Wenner, 1797, s. 300. (niem.)
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Cinclidae Sundevall, 1836 - pluszcze - Dippers (wersja: 2020-09-20). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-23].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Dippers, leafbirds, flowerpeckers, sunbirds (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-11-23].
  6. Dippers (Cinclidae) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-16)].
  7. S. Ormerod & S. Tyler: Family Cinclidae (Dippers). W: J. del Hoyo, A. Elliott & D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 10: Cuckoo-shrikes to Thrushes. Barcelona: Lynx Edicions, 2005, s. 353–355. ISBN 84-87334-72-5. (ang.)
  8. Jobling 2017 ↓, s. Cinclus.
  9. Jobling 2017 ↓, s. Accentor.

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) cs:User:-xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Cinclus cinclus R(ThKraft).jpg
Autor: Thomas Kraft (ThKraft), Licencja: CC BY-SA 2.5
Image shows a White-throated Dipper (Cinclus cinclus).
Cinclus distr.png
Autor: Scops, Licencja: CC BY-SA 3.0
Range Map of Genus Cinclus