Podgrodzie (Nowe Warpno)

Podgrodzie
Dzielnica Nowego Warpna
Ilustracja
Podgrodzie z lotu ptaka
Państwo

 Polska

Województwo

 zachodniopomorskie

Powiat

policki

Gmina

Nowe Warpno

Miasto

Nowe Warpno

Data założenia

1305

Populacja (2006)
• liczba ludności


330

Strefa numeracyjna

91

Kod pocztowy

72-022

Tablice rejestracyjne

ZPL

Położenie na mapie Nowego Warpna
Mapa konturowa Nowego Warpna, u góry znajduje się punkt z opisem „Podgrodzie”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Podgrodzie”
Położenie na mapie powiatu polickiego
Mapa konturowa powiatu polickiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Podgrodzie”
Położenie na mapie gminy Nowe Warpno
Mapa konturowa gminy Nowe Warpno, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Podgrodzie”
Ziemia53°44′10″N 14°18′26″E/53,736111 14,307222
Strona internetowa
Portal Polska
Charakterystyczny budynek z arkadowym prześwitem i dwoma płaskorzeźbami na fasadzie

Podgrodzie (do 1945 niem. Wendischer Berg-Altstadt) – dawna osada, obecnie dzielnica miasta Nowe Warpno położona w północno-wschodniej części miasta przy wjeździe z DW114, ok. 49 km na północ od centrum Szczecina, w województwie zachodniopomorskim, powiecie polickim.

Położenie

Niewielka osada wypoczynkowo-rybacka położona na niewielkim Półwyspie Grodzkim, oddzielającym Zatokę Nowowarpieńską od Zalewu Szczecińskiego. Znajduje się tutaj przystań, plaża oraz zagrody rolnicze, domy rybackie z czasów niemieckich oraz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. A. Fiedlera. Na półwyspie utworzono użytek ekologiczny "Półwysep Podgrodzie", ok. 300 m od półwyspu znajduje się Łysa Wyspa, również część użytku ekologicznego. Wyspa znajduje się w najbliższej odległości do Niemiec (Altwarp).

Nieopodal Podgrodzia (na wschód) położona jest nad Zalewem Szczecińskim osada Miroszewo, obecnie także część Nowego Warpna, znajduje się tam ośrodek wypoczynkowy.

Historia

Już w średniowieczu istniał tutaj prawdopodobnie słowiański gród (Słowiańska góra, wzniesienie). Podgrodzie jako regularna osada powstała dopiero na początku XX wieku. Na początku osada typowo rolnicza, po I wojnie światowej utworzono tutaj ośrodek rehabilitacyjno-wypoczynkowy dla kombatantów, później przekształcony w sanatorium[1].

Zarządzeniem Ministerstwa Oświaty, 27 lipca 1952 roku w poniemieckiej osadzie dla rybaków w Podgrodziu utworzono tzw. Republikę Dziecięcą, czyli minipaństewko zarządzane całkowicie przez młodzież, na wzór obozu pionierów Artek w ZSRR (jako czwarte tego typu na świecie, a pierwsze w Polsce)[2]. Opiekę nad przedsięwzięciem sprawował Centralny Związek Spółdzielczości Pracy. Na sześciotygodniowych turnusach kolonijnych przebywało tam około tysiąca dzieci, które wdrażano do „dorosłych” zajęć – tworzyły różne służby i rady narodowe[2]. Główną atrakcją republiki była wąskotorowa kolej dziecięca o prześwicie 750 mm i długości 3,2 km, zwana Podgrodzkim Expresikiem[2]. Na trasie urządzono murowany dworzec i około pięciu przystanków, a kolej dysponowała parowozem (prawdopodobnie Ty-1081) i trzema wagonami[2]. Ruch pociągów (z wyjątkiem stanowiska maszynisty) prowadzony był przez dzieci i przewidywał 6 kursów między godzinami 10:00 a 17:40, z czasem przejazdu wynoszącym 25 minut[3]. Patronat nad miasteczkiem i obsługę kolejki objęła Huta Szczecin. Kolejka istniała do 1964 roku, a sama republika do 1973 roku[4][2]. Po tym, ośrodek przeszedł pod zarząd Kuratorium Oświaty i Wychowania i utworzono w nim placówkę resocjalizacyjną dla młodzieży, a następnie w latach 80. Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Arkadego Fiedlera[2].

Zabytki

Zdjęcia

Przypisy

  1. Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 97, ISBN 978-83-7495-133-3.
  2. a b c d e f Filip Karoński. Gdy maszynista ma 12 lat... „Świat Kolei”. Nr 9/2000. s. 20-21. 
  3. Roman Czejarek Sekrety kolei w Polsce
  4. Rzeczpospolita najmłodszych, PKF 37/52 w zasobach Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej

Zobacz też

Media użyte na tej stronie

West Pomeranian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of West Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 54.65 N
  • S: 52.58 N
  • W: 13.95 E
  • E: 17.10 E
Powiat policki location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa powiatu polickiego, Polska
Podgrodzie (Nowe Warpno).jpg
Autor: MOs810, Licencja: CC BY-SA 4.0
Podgrodzie (Nowe Warpno) - centrum.
Nowe Warpno Podgrodzie przystanek kolejowy (2).jpg
Autor: Kapitel, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dawny przystanek kolejki w Podgrodziu
Nowe Warpno Podgrodzie budynek (2).jpg
Autor: Kapitel, Licencja: CC BY-SA 4.0
Jeden z budynków w Podgrodziu
Nowe Warpno location map.svg
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa Nowego Warpna, Polska
Nowe Warpno Podgrodzie dron (1).jpg
Autor: Kapitel, Licencja: CC BY-SA 4.0
Podgrodzie (część Nowego Warpna)
Nowe Warpno (gmina) location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa gminy Nowe Warpno, Polska
0906 Podgrodzie Przystań NWP ZPL.jpg
Autor: Mateusz War., Licencja: CC BY-SA 3.0
Podgrodzie-Nowe Warpno, przystań, (Województwo zachodniopomorskie), Polska
Nowe Warpno Podgrodzie budynek (1).jpg
Autor: Kapitel, Licencja: CC BY-SA 4.0
Jeden z budynków w Podgrodziu