Polityka (tygodnik)

Polityka
Ilustracja
Siedziba redakcji przy ul. Słupeckiej 6
w Warszawie
Częstotliwośćtygodnik
Adresul. Słupecka 6
02-309 Warszawa
WydawcaPolityka sp. z o.o. s.k.a.
Rodzaj czasopismaspołeczno-polityczny
Pierwszy numer27 lutego 1957
Redaktor naczelnyJerzy Baczyński
Średni nakład(2019) 136 518 egz.
Średnia sprzedaż(2019) 94 350[1] egz.
FormatA4
Liczba stron100–172
ISSN0032-3500
OCLC6547308
Strona internetowa
Uroczystość wręczenia wyróżnień najlepszym posłom 2013 w rankingu tygodnika „Polityka” w Nowym Domu Poselskim
Henryk Schönker, Mieczysław Rakowski, Daniel Beauvois i Andrzej Chwalba podczas przyznawania Nagrody Historycznej Polityki w 2006
Egzemplarz „Polityki” z 5 października 1968
Pamiątkowy kubek redakcyjny z 2007, wyprodukowany na pięćdziesięciolecie tygodnika „Polityka”

Polityka” – polski opiniotwórczy tygodnik społeczno-polityczny o charakterze liberalno-lewicowym[2], wydawany od 1957 w Warszawie. „Polityka” utrzymuje się na czołowych miejscach pod względem wielkości sprzedaży wśród polskich tygodników opinii, w tym często na pierwszym miejscu (ogólna sprzedaż na poziomie ok. 130 tys. egzemplarzy – stan na lipiec 2012)[3][4].

Historia

PRL

2 stycznia 1957 Sekretariat Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej podjął decyzję o utworzeniu tygodnika społeczno-politycznego. 1 lutego tego samego roku powstało Wydawnictwo Prasowe „Polityka”, podlegające Zarządowi Głównemu Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa”. Pierwszy numer nowego pisma ukazał się 27 lutego 1957 (tydzień wcześniej wydano numer próbny), jego redaktorem naczelnym został Stefan Żółkiewski. Wraz z dziennikiem „Trybuna Ludu” tygodnik „Polityka” był organem prasowym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, miał być tubą propagandową przemian zachodzących na szczytach władzy po okresie tzw. odwilży, zastępując cieszący się słabnącym poparciem tygodnik „Po prostu[5]. Posiadała nagłówek Proletariusze wszystkich krajów łączcie się! (usunięty w 1990)[6]. Obok Żółkiewskiego członkami pierwszego zespołu redakcyjnego tygodnika zostali m.in. Jerzy Putrament, Andrzej Werblan, Mieczysław Rakowski, Adam Schaff, okazjonalnie współpracowali z pismem Władysław Broniewski, Leon Kruczkowski i Oskar Lange[7]. W odróżnieniu jednak od „Trybuny Ludu” na łamach „Polityki” dopuszczano (w ramach obowiązującej cenzury) opinie nie do końca zgodne z oficjalną linią polityczną partii.

Przez pierwsze kilka lat istnienia „Polityka” nie cieszyła się popularnością, kojarzona była z „antypaździernikowymi” nurtami w Partii, sytuacji nie poprawiło zawieszenie wydawania „Po prostu” po wakacjach 1957. Mało satysfakcjonujące były także wyniki sprzedaży; podczas gdy „Po prostu” osiągało przed upadkiem nakład rzędu 150 tys. egzemplarzy, „Polityka” z trudem osiągała sprzedaż na poziomie 18 tys. egzemplarzy[8]. 17 maja 1958 nastąpiła zmiana na stanowisku redaktora naczelnego – Stefan Żółkiewski objął redakcję tygodnika „Nowa Kultura”, a nowym redaktorem naczelnym „Polityki” został Mieczysław Rakowski, który sprawował tę funkcję do 1981. W ciągu kilku lat skompletowany został nowy skład redakcyjny, w którym znaleźli się: Tadeusz Drewnowski, Dariusz Fikus, Mieczysław Górski, Ryszard Kapuściński, Jerzy Kleer, Andrzej Mozołowski, Daniel Passent, Zygmunt Szeliga, Jerzy Śmietański, Marian Turski, Jerzy Urban, Andrzej Krzysztof Wróblewski, Henryk Zdanowski. Przyjście do redakcji Mariana Turskiego wiązało się z rozpoczęciem przyznawania, począwszy od 1959, Nagród Historycznych „Polityki”. W kwietniu 1959 „Polityka” wchłonęła miesięcznik „Świat i Polska”, a miesiąc później zajęła siedzibę tego pisma w kamienicy w Alejach Jerozolimskich.

W czasie jubileuszu Tysiąclecia Państwa Polskiego (1966) tygodnik „Polityka” zorganizował wśród swoich czytelników wielką akcję zbierania książek do bibliotek szkolnych nowo powstających szkół tysiąclecia[9].

Od 1989

W 1990 tygodnik wydzielił się z koncernu Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza „Prasa-Książka-Ruch” i był od tego czasu wydawany przez własną spółdzielnię „Polityka” – Spółdzielnia Pracy. 28 września 2012 walne zgromadzenie spółdzielni podjęło decyzję o przekształceniu jej w spółkę komandytowo-akcyjną[10].

Od 1992 „Polityka” przyznaje doroczne nagrody dla wybitnych twórców kultury Paszporty „Polityki”. Organizuje również akcję fundowania stypendiów dla młodych obiecujących naukowców „Zostańcie z nami”.

W 1995 tygodnik zmienił formułę wydawniczą i stał się kolorowym magazynem. Obecnie jest wydawany w nakładzie ok. 127 tys. egz. (stan na styczeń 2020). Pod względem wielkości sprzedaży „Polityka” od 2004 do 2010 zajmowała pierwsze miejsce wśród polskich tygodników opinii (średnia sprzedaż w 2004 – 190 254 egz., a w 2010 – 143 089 egz.)[11]. W 2010 wyprzedził ją „Gość Niedzielny[12].

Tematyka obejmuje wydarzenia polityczne, gospodarcze, naukowe i kulturalne Polski, Europy i świata – bieżące komentarze i pogłębione analizy, jak też felietony i reportaże. Tygodnik korzysta ze wsparcia szerokiego zespołu autorów, w tym wielu osób z tytułami naukowymi i znanych intelektualistów, a także licznych korespondentów zagranicznych. Ideologicznie „Polityka” prezentuje profil polityczny zawierający się pomiędzy centryzmem a centrolewicą[potrzebny przypis].

„Polityka” zyskała uznanie na świecie[13] publikując w 1961 pięć odcinków pamiętników zbrodniarza hitlerowskiego Adolfa Eichmanna, wykradzionych przez niemieckich antyfaszystów od brata Eichmanna i przekazanych redakcji (oprócz „Polityki” fragmenty tych pamiętników uzyskał jedynie „Life”). Nakład pisma wzrósł w tym okresie dwukrotnie[14].

Postanowieniem Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z 5 marca 1997 grupa dziennikarzy z tygodnikiem została odznaczona krzyżami Orderu Odrodzenia Polski w uznaniu wybitnych zasług w działalności publicystycznej i społeczno-kulturalnej[15].

Od 1998 tygodnik publikuje ranking 10 najlepszych posłów, przygotowywany na podstawie opinii sprawozdawców parlamentarnych.

Redaktorzy naczelni

Pracownicy i współpracownicy

  • Jacek Żakowski
  • Wiesław Władyka
  • Mariusz Janicki
  • Daniel Passent
  • Adam Szostkiewicz
  • Cezary Łazarewicz
  • Stanisław Tym
  • Kuba Wojewódzki
  • Marian Turski
  • Wawrzyniec Smoczyński
  • Joanna Solska
  • Edwin Bendyk
  • Katarzyna Czajka-Kominiarczuk
  • Zdzisław Pietrasik
  • Andrzej Mleczko
  • Manula Kalicka
  • Hanna Krall
  • Małgorzata Szejnert
  • Sławomir Sierakowski

Stałe działy

  • Raport
  • Temat Tygodnia
  • Kraj
  • Gospodarka
  • Świat
  • Kultura
  • Społeczeństwo
  • Nauka
  • Historia
  • Zdrowie
  • Na własne oczy
  • Głosy i glosy
  • Ludzie i wydarzenia
  • Komentarze
  • Rozmowa Polityki
  • Listy
  • Polityka i obyczaje
  • Fusy plusy i minusy
  • Salon „Polityki”
  • Rysunek
  • Kawiarnia Literacka

Siedziba

Na początku redakcja tygodnika mieściła się na XI piętrze Pałacu Kultury i Nauki[16] (1957–1959). Do około 1970 siedziba redakcji mieściła się w Al. Jerozolimskich 37 (1964), w miejscu, gdzie następnie wybudowano hotel „Forum” (obecnie noszący nazwę Novotel Warszawa Centrum). Następnie redakcja znajdowała się przy ul. Rutkowskiego 5, ul. Dubois, ul. Marszałkowskiej 3/5 (1990), od 1993 przy ul. Miedzianej 11, zaś od 2001 mieści się przy ul. Słupeckiej 6.

Zobacz też

  • Pięćsetka Polityki – Lista największych polskich przedsiębiorstw w 2006
  • Ranking wyższych uczelni według Polityki za rok 2006
  • Stypendia Fundacji Tygodnika „Polityka”
  • Pomocnik historyczny
  • Newsweek Polska

Przypisy

  1. Tygodniki opinii ze spadkami w 2019 roku, „Gazeta Polska” najbardziej w dół. „Wydawnictwa będą miały problem z utrzymaniem się na rynku”, www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-02-28] (pol.).
  2. Prasa w Polsce (pol.). poland.gov.pl. [dostęp 2014-07-21].
  3. POLITYKA liderem sprzedaży!, w: Polityka nr 40(2877)/2012, s.97.
  4. „Newsweek” zyskał dzięki Lisowi 30 proc., w dół „Przekrój” i „Wprost” (pol.). 2012-06-21. [dostęp 2012-07-13].
  5. W. Władyka, Polityka…, s. 7–12.
  6. Iwona Hofman, MODEL REDAKCJI I ZARZĄDZANIA NA PRZYKŁADZIE SPÓŁDZIELNI PRACY „POLITYKA”, w: Zeszyty Prasoznawcze Kraków, 2014, tom 57, nr 3 (219), s.476
  7. W. Władyka, Polityka…, s. 11–12.
  8. W. Władyka, Polityka…, s. 14.
  9. Architektura i budownictwo szkolne PRL. Jerzy Dobek, Zygmunt Huszcza, Franciszek Krysiak, Jerzy Łoziński, Czesław Szymanek, Zdzisław Szymański, Andrzej Uniejewski, Tadeusz Wysocki (kom. red.). Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1976, s. 31.
  10. POLITYKA będzie spółką, w: Polityka nr 40(2877)/2012, s.97.
  11. Związek Kontroli Dystrybucji Prasy
  12. “Gość Niedzielny” liderem, Gazeta Polska w górę o 142 proc
  13. Wiesław Władyka: Polityka i jej ludzie. Warszawa: Polityka – Spółdzielnia Pracy, 2007. ISBN 978-83-922734-5-5.
  14. Pamiętniki zostały przekazane za pośrednictwem Thomasa Harlana i Daniela Passenta – Daniel Passent. Zbrodniarz na łamach. „Polityka”. 10 marca 2007. 10 (2595). s. 68. 
  15. M.P. z 1997 r. nr 29, poz. 269
  16. W. Władyka, Polityka…, s. 7.

Bibliografia

  • Wiesław Władyka: Polityka i jej ludzie. Warszawa: POLITYKA Spółdzielnia Pracy, 2007. ISBN 978-83-922734-5-5.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Pamiątkowy kubek redakcyjny z 2007 roku, wyprodukowany na pięćdziesięciolecie tygodnika Polityka Warszawska róg Szerokiej.jpg
Autor: WarszawskaRogSzerokiej@pm.me, Licencja: CC0
Pamiątkowy kubek redakcyjny z 2007 roku, wyprodukowany na pięćdziesięciolecie tygodnika Polityka Warszawska róg Szerokiej
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
Okładka 'Polityki' z 1968 roku.jpg
Andrzej Korman jako kierownik redakcji muzycznej Programu III Polskiego Radia na okładce "Polityki" z 5 października 1968
Polityka Nagroda Historyczna 2006.jpg
Autor: Dawid Skoblewski, Licencja: CC BY 2.5

Laureaci podczas rozdania Nagrody Historycznych Polityki 2006: od lewej Henryk Schönker, Mieczysław F. Rakowski, Daniel Beauvois,

Andrzej Chwalba. Warszawa, Tygodnik Polityka, ul. Słupecka 6.
POL Polityka headquater Warsaw.jpg
Autor: Hiuppo, Licencja: CC BY 3.0
Headquter of pl:Polityka (tygodnik), Warsaw, ul. Słupecka 6
Ranking najlepszych posłów tygodnika Polityka 2013.JPG
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Uroczystość wręczenia wyróżnień najlepszym posłom 2013 w rankingu tygodnika "Polityka" w Nowym Domu Poselskim w Warszawie. Stoją od lewej: Janina Paradowska (“Polityka”), Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska, Leszek Miller, Franciszek Stefaniuk, Andrzej Rozenek, Przemysław Wipler, Krzysztof Kwiatkowski, Andrzej Dera, Andrzej Duda, Małgorzata Kidawa-Błońska i Dariusz Rosati.
Wikiquote-logo.svg
SVG version of the Wikiquote logo.