Pomorze Zachodnie

Pomorze
Zôpadnô Pòmòrskô, Pommern
Herb
Herb
Położenie Pomorza
Państwa Polska
 Niemcy
Ważniejsze miastaSzczecin, Koszalin, Stralsund, Greifswald

Pomorze Zachodnie (Pomorze Nadodrzańskie, łac. Pomerania, kaszub. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern[1]) – kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię, na południu w Brandenburgię, ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.

Nazwę Pommern nosiła również prowincja w Królestwie Prus.

Granice i podział

Księstwo pomorskie – mapa z 1635 r.

W związku z licznymi na przestrzeniach wieków zmianami granic i stref wpływów niemożliwe jest dokładne określenie granic Pomorza Zachodniego, zwłaszcza jego południowej i wschodniej granicy na terenie Polski. Niektóre opracowania ograniczają zasięg Pomorza Zachodniego do granic księstwa pomorskiego (które zmieniały się w czasie, przez kilkaset lat istnienia państwa). Inne poszerzają ten obszar m.in. o terytorium Nowej Marchii, która zajęła terytorium zamieszkiwane pierwotnie przez plemiona pomorskie i lubuskie. Jeszcze inne bazują na granicach Prowincji Pomorze czy rzadziej Pomorza Szwedzkiego. Za ziemię pogranicza pomiędzy Pomorzem Zachodnim a Pomorzem Gdańskim (Wschodnim) najczęściej uznaje się ziemię lęborsko-bytowską. Najbardziej praktyczna i najprostsza wersja granic nawiązująca także do obecnego podziału na województwa zalicza do Pomorza Zachodniego kombinację (sumę) następujących obszarów:

Według historiografii niemieckiej Pomorze Zachodnie dzieliło się na:

Gospodarka

Gospodarka Pomorza Zachodniego jest nierozerwalnie związana z morzem. W regionie dominują takie gałęzie przemysłu jak rybołówstwo i przemysł stoczniowy, a także przemysł spożywczy, przetwórczy i chemiczny. Jednym z większych źródeł dochodu regionu jest turystyka.

Historia

Miasta

Najludniejsze miasta Pomorza Zachodniego:

miastopopulacja
(2015)[2]
państwojednostka administracyjna
1.POL Szczecin COA.svg Szczecin408 172PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
2.POL Koszalin COA.svg Koszalin109 170PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
3.POL Słupsk COA 1.svg Słupsk93 936PolskaPOL województwo pomorskie flag.svg Województwo pomorskie
4.POL Stargard COA.svg Stargard69 328PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
5.Wappen Stralsund.svg Stralsund (pol. Strzałów)58 041Niemcy Meklemburgia-Pomorze Przednie
6.DEU Greifswald COA.svg Greifswald (pol. Gryfia)57 286Niemcy Meklemburgia-Pomorze Przednie
7.Herb Kolobrzegu.svg Kołobrzeg46 897PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
8.POL Świnoujście COA 1.svg Świnoujście41 371PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
9.POL Szczecinek COA.svg Szczecinek40 620PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
10.Police herb.svg Police33 625PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
11.Wappen der Stadt Schwedt.svg Schwedt/Oder (pol. Świecie Odrzańskie)[a]30 262Niemcy Brandenburgia
12.POL Wałcz COA.svg Wałcz[b]26 231PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
13.POL Białogard COA 1.svg Białogard24 722PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
14.POL Goleniów COA 1.svg Goleniów22 776PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
15.POL Gryfino COA 1.svg Gryfino21 578PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
16.DEU Prenzlau COA.svg Prenzlau (pol. Przęsław)[a]19 275Niemcy Brandenburgia
17.POL Nowogard COA.svg Nowogard16 937PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
18.POL Gryfice COA 1.svg Gryfice16 898PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie
19.POL Ustka COA 1.svg Ustka16 263PolskaPOL województwo pomorskie flag.svg Województwo pomorskie
20.POL Świdwin COA.svg Świdwin15 725PolskaPOL województwo zachodniopomorskie flag.svg Województwo zachodniopomorskie

Zamki Książąt Pomorskich

Charakterystycznymi zabytkowymi obiektami Pomorza Zachodniego są zamki książąt pomorskich, które można znaleźć zarówno w polskiej, jak i niemieckiej części regionu:

Zobacz też

Uwagi

  1. a b Zaliczane raczej do Brandenburgii, które przejęła miasto jeszcze w średniowieczu.
  2. Miasto traktowane także jako część Wielkopolski przez wzgląd na przynależność do województwa poznańskiego Królestwa Polskiego.

Przypisy

  1. „W polskiej tradycji historycznej nadodrzańska część Pomorza objęta jest terminem Pomorze Zachodnie, natomiast część nadwiślańska nazywana jest Pomorzem Wschodnim. W języku niemieckim pod pojęciem Pomorze (Pommern) funkcjonuje obszar zawężony do polskiego Pomorza Zachodniego. Jednocześnie dla terenów rozciągających się na zachód od Odry używa się terminu Pomorze Przednie (Vorpommern), a dla obszarów na wschód od Odry terminu Pomorze Tylne (Hinterpommern). Polskiemu terminowi Pomorze Wschodnie odpowiada niemieckie określenie Pommerellen”. Andrzej Świrko: Szlakiem dawnych rodów pomorskich - von Manteuffel, von Kleist, von Glasenapp, von Wedel. Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty, 2008, s. 2.
  2. Lista miast w Polsce, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

POL Ustka COA 1.svg
Nowy herb miasta Ustka
Old Prussian COA.svg
Autor: Imprezes, Licencja: CC BY-SA 4.0
Herb Prusów - współczesna interpretacja
POL starostwo spiskie IRP COA.svg
Herb starostwa spiskiego
POL Goleniów COA 1.svg
Herb miasta i gminy Goleniów, woj. zachodniopomorskie
POL województwo brzeskokujawskie IRP COA alt.svg
Herb województw brzeskokujawskiego i inowrocławskiego
POL województwo krakowskie II RP COA.svg

Herb województwa krakowskiego II Rzeczypospolitej

Uwaga ta grafika jest wzorowana na projektowanym herbie województwa z 1928 r. Ostateczne projekty autorstwa Zygmunta Lorenca zostały opracowane w 1929 r. Jeśli masz do nich dostęp bardzo proszę o kontakt Poznaniak
Grodzieńska COA 1802.svg
Autor: Imprezes, Licencja: CC BY-SA 4.0
Herb guberni grodzieńskiej z 1802 roku na tarczy hiszpańskiej
Moravia.svg
Modern version of the historical arms of Moravia.
Hanseatenwimpel.svg
Hanseatic Flag
24Zamek Książąt Pomorskich.Sszczecin.JPG
Autor: Cezarde62, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Widok na Zamek z Trasy Zamkowej
Darlowo3.jpg
Autor: Jerzy Strzelecki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Darłowo Polska
Hansestadt Lubeck Tatiana Yagunova Watercolor painting 2014.jpg
Autor: Tatiana Yagunova / Татьяна Ягунова, Licencja: CC BY-SA 4.0
Lubeka (Akwarela Tatiany Yagunovej) — główne miejsce Ligi Hanzeatyckiej. Związek Hanzeatycki — organizację kupiecką pod kierownictwem doświadczonego racjonalnego ośrodka kupieckiego — Wolnego Miasta Lubeki. Opublikowano:
Haupthandelsroute Hanse.png
Main trading routes of the Hanseatic League in northern Europe.
POL województwo nowogródzkie II RP COA alt.svg
Herb województwa nowogródzkiego i rusi czarnej
POL Stargard COA.svg
Herb miasta Stargard Szczeciński, zachodniopomorskie
POL województwo łęczyckie IRP COA alt.svg
Herb historycznego województwa łęczyckiego - współczesna interpretacja
POL ziemia chełmińska COA.svg
Autor: Imprezes, Licencja: CC BY-SA 4.0
Herb ziemi chełmińskiej
ZAMEK KSIĄŻĄT POMORSKICH W SZCZECINKU - W CAŁEJ OKAZAŁOŚCI.jpg
Autor: SAPIK, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
Wappen Bistum Lebus.svg
Autor: Kooij, Licencja: CC BY-SA 3.0
coat of arms of the bishopric of Lebus/Lubusz
POL województwo poleskie II RP COA.svg

Herb województwa poleskiego II Rzeczypospolitej

Uwaga ta grafika jest wzorowana na projektowanym herbie województwa z 1928 r. Ostateczne projekty autorstwa Zygmunta Lorenca zostały opracowane w 1929 r. Jeśli masz do nich dostęp bardzo proszę o kontakt Poznaniak
KP województwo augustowskie COA alt.svg
Herb województwa augustowskiego na tarczy hiszpańskiej
Pomorze Zachodnie mapa.png
Autor: MesserWoland, Licencja: CC-BY-SA-3.0
mapa Pomorza Zachodniego,
Wappen Luckau.svg
Autor: Эдуард80, Licencja: CC BY-SA 4.0
Идущий по зеленной поляне червленый бык на серебряном поле, смотрящий назад и вооруженный золотыми копытами и рогами.
DEU Oberlausitz COA.svg
Herb Górnych Łużyc i miasta Budziszyn
Ueckermünde-Schloss-IMG 0720.JPG
Autor: Mr. Pommeroy~dewiki, Licencja: CC BY-SA 4.0
Schloss Ueckermünde aus Blickrichtung Schulstraße.
POL województwo podlaskie IRP COA alt.svg
Herb historycznego województwa podlaskiego
Pomeraniae Ducatus Tabula.jpg
Map of the historical Duchy of Pomerania from the 17th century
DEU Provinz Schlesien COA.svg
Herb pruskiej prowincji Śląsk