Port lotniczy Gdynia-Kosakowo
Państwo | ![]() | ||||
---|---|---|---|---|---|
Województwo | ![]() | ||||
Miejscowość | Gdynia, Kosakowo | ||||
Typ | cywilne, wojskowe | ||||
Kod IATA | QYD | ||||
Kod ICAO | EPOK | ||||
Strefa czasowa | UTC +1 | ||||
Drogi startowe | |||||
| |||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
Państwo | ![]() |
---|---|
Województwo | ![]() |
Adres | 81-382 Gdynia, Al. Marszałka Piłsudskiego 52/54 |
Data założenia | 28 sierpnia 2007 |
Data likwidacji | 7 maja 2014 |
Forma prawna | Sp. z o.o. |
Prezes | Janusz Stateczny |
Udziałowcy | Gmina Miasta Gdyni Gmina Kosakowo |
Nr KRS | 0000287038 |
Dane finansowe | |
Kapitał zakładowy | 91 310 000,00 PLN |
Strona internetowa |
Port lotniczy Gdynia-Kosakowo (inne funkcjonujące nazwy: Gdynia-Oksywie, Gdynia-Babie Doły) (kod IATA: QYD, kod ICAO: EPOK) – niedokończony port lotniczy. 7 maja 2014 Sąd Rejonowy w Gdańsku ogłosił upadłość likwidacyjną obiektu[1]. Lotnisko miało być przeznaczone dla obsługi tanich linii lotniczych, formalnie jest to w dalszym ciągu lotnisko wojskowe Gdynia-Oksywie/Babie Doły, położone w gminie Kosakowo nieopodal gdyńskich dzielnic Obłuże i Babie Doły, w odległości 32 km od lotniska im. Lecha Wałęsy w Gdańsku. Niewielki fragment południowej części lotniska (zakończenie głównej drogi startowej) znajduje się na obszarze Obłuża. Teren całego lotniska Gdynia-Kosakowo liczy 700 hektarów, a 85 procent podejść do lądowania na lotnisko odbywa się nad wodą.
Infrastruktura
Lotnisko posiada dwie utwardzone drogi startowe: betonową na kierunku 13/31 o długości 2500 m, szerokości 60 m i nośności PCN 52 R/B/W/T, jak i asfaltobetonową na kierunku 08/26 o długości 790 m, szerokości 30 m i nośności PCN 19 F/B/Y/T
Od listopada 2007 na lotnisku działa system ILS, czyli radiowy systemem nawigacyjny wspomagający lądowanie samolotów w bardzo trudnych warunkach atmosferycznych. W 2009 wybudowano wieżę kontroli lotów o wysokości 22,3 metra, będącą jednym z najnowocześniejszych obiektów tego typu w Polsce.
Historia
4 kwietnia 1936 miał miejsce pierwszy lot samolotu pasażerskiego na trasie Gdynia – Warszawa z lotniska w Rumi-Zagórzu.
Lotnisko w Kosakowie powstało jeszcze przed II wojną światową na terenie dawnego folwarku Amalienfelde[2] jako dodatkowe lotnisko dla portu lotniczego w Rumi. W czasie okupacji z lotniska w Babich Dołach startowały samoloty Luftwaffe przeprowadzające próby związane z torpedami[3]. Po wojnie teren przejęło wojsko.
W 2006 podpisano umowę w sprawie wykorzystania tego lotniska na potrzeby lotnictwa cywilnego. Stroną zarządzającą miał być zarząd lotniska w Gdańsku-Rębiechowie. W sierpniu 2007 samorządy Gdyni i Kosakowa powołały spółkę „Port Lotniczy Gdynia-Kosakowo”[4], której celem jest zorganizowanie pracy portu. Od 2007 na terenie lotniska trwały prace budowlane nad dostosowaniem infrastruktury do nowych potrzeb.
6 marca 2008 opublikowane zostało streszczenie raportu wykonanego na zlecenie Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha Wałęsy przez firmę konsultingową PriceWaterHouseCoopers oraz York Aviation dotyczące „Oceny zasadności i koncepcji przejęcia roli zarządzającego w porcie lotniczym Gdynia Kosakowo”. W raporcie tym znalazły się m.in. prognozy ruchu pasażerskiego lotniska w Gdańsku (zgodnie ze scenariuszem pesymistycznym, bazowym i optymistycznym odpowiednio 3,9 mln, 5,6 mln i 6,4 mln w 2015 roku z dalszą tendencją wzrostową, szczególnie w obszarze ruchu czarterowego i General Aviation) oraz dynamiczny wzrost przeładunków cargo (z ich oczekiwanym podwojeniem najpóźniej do 2015 roku). Zwracano uwagę na zasadność stworzenia klastra transportu lotniczego obejmującego dodatkowo porty lotnicze w Gdyni-Kosakowie i Pruszczu Gdańskim, który obejmując w pierwszej fazie porty trójmiejskie miałby charakter duopolu, jednak zaznaczono, że bieżący (według danych za rok 2007) ruch pasażerski i towarowy nie jest wystarczający do tego, aby inwestycje te rozpoczynać w najbliższych latach, w związku z czym zalecono „nie angażowanie się Portu Lotniczego Gdańsk na obecnym etapie w rozwój lotniska Gdynia Kosakowo głównie ze względu na pesymistyczne prognozy finansowe oraz możliwość przeszkodzenia w pełnym wykorzystaniu potencjału rozwoju lotniska w Gdańsku”. Za datę rentowności procesu przeniesienia ruchu General Aviation z portu w Gdańsku do portu Gdynia-Kosakowo raport podaje okolice lat 2021–2025. Zwrócono uwagę na fakt, że konflikt obu akcjonariuszy portu w Gdańsku nie dotyczy zasadności budowy drugiego portu, lecz terminu tej inwestycji[5].
3 września 2009 ogłoszony został przetarg na plan generalny portu lotniczego[6] o przepustowości 0,5 mln pasażerów rocznie, natomiast 18 grudnia oddano do użytku nową wieżę kontroli lotów[7].
18 października 2010 został ogłoszony przetarg na budowę terminalu pasażerskiego przeznaczonego do obsługi ruchu General Aviation[8].
W 2010 została powołana samorządowa spółka Pomorska Kolej Metropolitalna, której jednym z celów było skomunikowanie portu lotniczego w Kosakowie z aglomeracją trójmiejską.
W grudniu 2010 rozstrzygnięto konkurs na projekt terminala w Gdyni-Kosakowie, który wygrała warszawska firma ATI. W początku 2012 r. prace budowlane przy jego realizacji rozpoczęła firma Sport Halls z Wrocławia, która za 20,9 mln zł w niespełna rok wybudowała terminal GA (General Aviation): parterowy obiekt o powierzchni zabudowy 3,9 tys. m² i kubaturze 21,3 tys. m³. Jednocześnie realizowana była budowa budynku dla lotniskowej straży pożarnej.
Do realizacji pozostała jeszcze modernizacja płyty postojowej dla samolotów (przewidywana realizacja w trybie zaprojektuj i wybuduj) oraz budowa bazy paliwowej.
Planowano, że przez pierwsze lata istnienia lotnisko będzie przyjmować niewielkie samoloty biznesowe, loty cargo i czarterowe. Według założeń biznesowych port lotniczy w Gdyni do roku 2030 miało być w stanie przyjąć 1,5 mln pasażerów rocznie. Zakładano, że po 10 latach wydatki portu lotniczego będą pokrywane przez przychody[9].
We wrześniu 2012 r. Polska powiadomiła Komisję Europejską o publicznym dokapitalizowaniu przez władze gmin Gdyni i Kosakowa firmy odpowiedzialnej za budowę i prowadzenie portu Gdynia-Kosakowo kwotą o równowartości 52 mln euro.
Mając na względzie pojawiające się zarzuty o potencjalny niekorzystny wpływ lotniska na ruch w porcie lotniczym w Gdańsku, 28 czerwca 2013 prezydent Gdyni zaproponował zawarcie umowy, na mocy której Port Lotniczy Gdańsk sp. z o.o. pełniłby funkcję podmiotu zarządzającego lotniskiem gdyńskim oraz operującego na infrastrukturze portu lotniczego Gdynia-Kosakowo[10].
2 lipca 2013 Komisja Europejska ogłosiła, że wszczęła postępowanie wyjaśniające w sprawie finansowania budowy lotniska cywilnego w Gdyni[11]. W szczególności wątpliwości KE wzbudziły zawarte w biznesplanie szacunki dotyczące wielkości ruchu lotniczego oraz przychodów w sytuacji, w której położony nieopodal port lotniczy w Gdańsku nie jest przeciążony (2012 – 2,9 mln osób przy przepustowości 5 mln) i oferuje niższe opłaty lotniskowe niż te przewidziane dla portu Gdynia-Kosakowo. Władze Gdyni w zgłoszeniu do KE badającego prawidłowość zachowania równowagi rynkowej w momencie udzielenia spółce Port Lotniczy Gdynia Kosakowo kwoty 52 mln euro dotacji (ca ~ 217 mln zł, według kursu Euro na dzień 12 sierpnia 2013), przekazały nieprawdziwe dane dotyczące poziomu ruchu pasażerskiego i przepustowości lotniska w Gdańsku.
W dniu 11 lutego 2014 zapadła decyzja Komisji Europejskiej stwierdzającej nielegalność przyznanej dotacji spółce Port Lotniczy Gdynia-Kosakowo. Komisja Europejska stwierdziła, że środki publiczne przekazane przez gminy Gdynia i Kosakowo na rzecz portu lotniczego Gdynia-Kosakowo przyznają beneficjentowi nienależną przewagę konkurencyjną, w szczególności nad lotniskiem w Gdańsku, co stanowi naruszenie unijnych zasad pomocy państwa – informuje Marta Angrocka-Krawczyk z przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce[12]. W komentarzach publicystycznych do tej decyzji często mylnie sugerowano, że dotyczy ona konieczności zwrotu środków unijnych wydatkowanych jakoby na rozbudowę lotniska (interpretując wysokość wsparcia gminnego nominowanego w euro jako wsparcie unijne) oraz pomijano fakt, że samo lotnisko w Gdańsku jest także inwestycją publiczną, sfinansowaną przez miasta Gdańsk, Gdynię i Sopot oraz z budżetu Skarbu Państwa, a także w istotnym stopniu ze środków unijnych (argument „nienależnej przewagi konkurencyjnej”).
Komisja Europejska prowadziła postępowanie na wniosek władz Gdyni[13][14].
W opracowanym w roku 2010 planie generalnym lotniska znalazła się informacja wskazująca, że działania podejmowane przez władze Gdyni względem lotniska w Kosakowie prędzej czy później mogą spotkać się z zarzutem Komisji Europejskiej o niezgodnym z regułami wspólnego rynku postępowaniu. Fakt ten pomijany był przez prezydenta Gdyni Wojciecha Szczurka w debacie publicznej[15].
Zarząd Portu Lotniczego Gdynia-Kosakowo Sp. z o.o. złożył w dniu 12 marca 2014 r. wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej[16].
Sąd Rejonowy w Gdańsku ogłosił 7 maja 2014 r. upadłość spółki zarządzającej portem lotniczym[17].
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała 14 stycznia 2016 r. raport z wynikami kontroli, potwierdzający zasadność inwestycji i podkreślający, że „rozbudowa lotniska wpisywała się w strategiczne cele na poziomie krajowym i regionalnym” (brak takiej celowości był podnoszony w decyzji Komisji Europejskiej)[18].
W 2017 sąd uchylił decyzje Komisji Europejskiej, jednakże mimo tego władze Gdyni zrezygnowały z uruchamiania regularnych linii pasażerskich, zadowalając się jedynie dopuszczeniem ruchu małych samolotów cywilnych[19][20].
W 2020 syndyk masy upadłościowej lotniska Gdynia-Kosakowo ogłosił przetarg nieograniczony na sprzedaż przedsiębiorstwa zarządzającego portem lotniczym, z ceną wywoławczą w wysokości 7,1 mln zł[21]. Najkorzystniejszą ofertę o wartości 8 mln 666 tys. zł netto złożyła spółka INBAP Intermodal z Białej Podlaskiej, jednak mimo zawarcia 14 stycznia 2021 wstępnej umowy sprzedaży[22][23], z uwagi na nieuzyskanie zaświadczeń wymaganych przez prawo lotnicze, transakcji nie sfinalizowano[24]. W kolejnym przetargu port lotniczy został zakupiony przez gminę Kosakowo[25] w celu prowadzenia działalności General Aviation, czyli obsługi prywatnych awionetek, szybowców, skoków ze spadochronem i ewentualnie szkoły pilotażu[26] za kwotę 7 mln 150 tys. zł. Akt notarialny podpisano 7 maja 2021, a 14 maja 2021 protokolarnie przejęto majątek lotniska[27].
Od 2006 roku na terenie lotniska odbywa się Open’er Festival.
Przypisy
- ↑ Sąd w Gdańsku ogłosił upadłość lotniska Gdynia-Kosakowo. wyborcza.biz. [dostęp 2014-05-07].
- ↑ Mapa okolic Gdyni – reprint do Dziennika Bałtyckiego 30 IV 2012.
- ↑ Informacja ze strony portu lotniczego.
- ↑ Dziennik Bałtycki: Samorządy powołały spółkę Port Lotniczy Gdynia-Kosakowo.
- ↑ Transport lotniczy, [w:] Tomasz Brodzicki , Klaster LTD w woj. pomorskim – potencjał i perspektywy rozwoju, Gdańsk: Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, 2008, s. 38–41 [dostęp 2017-12-18] .
- ↑ Informacja ze strony portu lotniczego.
- ↑ Informacja ze strony portu lotniczego.
- ↑ Informacja na stronie portu lotniczego.
- ↑ Michał Szymajda „Z Gdyni i do Gdyni – samolotem”, Twojagazeta.pl – Trójmiasto, nr 0, listopad 2011, https://web.archive.org/web/20111222121859/http://twojagazeta.pl/twoja-gazeta-trojmiasto/4004--z-gdyni-i-do-gdyni-samolotem.
- ↑ Michał Jamroż „Szczurek przestraszył się Komisji Europejskiej. Oddaje lotnisko Gdańskowi” [dostęp 2013-07-05].
- ↑ European Commission – PRESS RELEASES – Press release – Pomoc państwa: Komisja wszczyna szczegółowe postępowanie wyjaśniające w sprawie finansowania portu lotniczego Gdynia-Kosakowo ze środków publicznych, europa.eu [dostęp 2017-04-14] (ang.).
- ↑ European Commission – Press release – Pomoc państwa: Komisja nakazuje Polsce odzyskanie od portu lotniczego Gdynia-Kosakowo nienależnie wypł..., europa.eu [dostęp 2017-11-26] (ang.).
- ↑ http://www.gdynia.pl/g2/2013_06/70020_fileot.pdf.
- ↑ http://www.gdynia.pl/g2/2013_06/70017_fileot.pdf.
- ↑ Wojciech Szczurek broni lotniska i atakuje Komisję Europejską, www.trojmiasto.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
- ↑ Komunikat Zarządu Spółki, www.airport.gdynia.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
- ↑ Wyborcza.pl.
- ↑ Przebudowa części lotniska wojskowego w Gdyni – Oksywiu w zakresie umożliwiającym obsługę ruchu cywilnego – Najwyższa Izba Kontroli, www.nik.gov.pl [dostęp 2017-04-14] (pol.).
- ↑ Michał Jamroż Wielki i kosztowny „sukces”. Ale Gdynia nie chce już otwierać lotniska pasażerskiego.
- ↑ Gdynia wreszcie rozplątała węzeł lotniczy. Koniec nieudanej transformacji za 91,5 mln zł.
- ↑ Lotnisko Gdynia-Kosakowo na sprzedaż. Cena wywoławcza: 7,1 mln zł.
- ↑ Lotnisko Gdynia Kosakowo wciąż nie ma nowego właściciela. Choć od przetargu minął prawie miesiąc.
- ↑ Lotnisko Gdynia Kosakowo sprzedane „warunkowo”. Formalnie nadal nie ma nowego właściciela.
- ↑ Lotnisko Gdynia-Kosakowo nie zostało sprzedane. Syndyk ogłosił drugi przetarg.
- ↑ Lotnisko Gdynia Kosakowo kupi gmina Kosakowo. Chce rozwijać prywatny ruch lotniczy.
- ↑ Po co gminie Kosakowo lotnisko? Wójt Marcin Majek: To element infrastruktury publicznej.
- ↑ Gmina Kosakowo sfinalizowała zakup lotniska. Akt notarialny podpisany.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.92 N
- S: 53.40 N
- W: 16.65 E
- E: 19.75 E
Autor:
Mapa powiatu puckiego, Polska
Symbol lotniska do legendy mapy
Autor:
Mapa gminy Kosakowo, Polska
Silhouette of an airplane