Portal:Heraldyka


Portal Heraldyka

Turniej rycerski - miniatura z Kodexu Mannese
Portal Heraldyka ma za zadanie ułatwienie zainteresowanym heraldyką dotarcie do poszukiwanych haseł i przejrzyste usystematyzowanie zagadnień z tej dziedziny.
Heraldyka to nauka zajmująca się herbami, ich genezą, rozwojem historycznym i współczesnością, określa przynależność herbów, kodyfikuje opisy, wygląd i reguły ich tworzenia.

Podstawowe pojęcia

  • herb
  • heraldyka
  • blazonowanie
  • herbarz

Jeżeli interesuje cię ta tematyka, a możesz i chcesz pomóc, zapraszamy do Wikiprojektu:Herby.
Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.
Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.

Systematyka herbów

  • Herby rodowe
    • Herb szlachecki
      • lista polskich herbów szlacheckich
    • Herb mieszczański
      • Gmerk
    • Herb chłopski
      • Merki
      • Znamiona bartne
  • Herby terytorialne
    • Herb państwowy
    • Godło państwowe
      • Godła i herby państw świata
      • Godła i herby państw historycznych
      • Godła i herby terytoriów zależnych
      • Godła i herby Federacji Rosyjskiej, Godła republik ZSRR
    • Godła europejskich państw socjalistycznych
    • Herby województw
    • Kategoria:Herby gmin
    • Herby gmin
    • Herb miejski
      • Herby miast
  • Herb korporacji
  • Heraldyka kościelna
    • kościelne oznaki godności, herb papieski, kapelusz kardynalski, heraldyka kościelna, lista papieży, herb Piusa XI, herb Piusa XII, herb Jana XXIII, herb Pawła VI, herb Jana Pawła I , herb Jana Pawła II, herb Benedykta XVI

Główne elementy herbu

Tarcza
Pole
Trzymacze
Trzymacze
Zawołanie
Klejnot
Zawój lub korona
Labry
Hełm
Korona rangowa
Postument
Order
Figura
Godło
Dewiza
Elementy herbu
Elementy herbu


Schemat przedstawia elementy składające się na pełne przedstawienie herbu. Wiele herbów nie ma wszystkich występujących tu elementów, gdyż podstawowymi elementami herbu są tarcza, hełm i klejnot. Najbardziej skrótowym przedstawieniem herbu jest wizerunek samej tarczy. Niektóre herby mogą być wzbogacone o dodatkowe elementy, których brak na schemacie - dodatkowe oznaki godności i płaszcz heraldyczny.
Więcej...

Heraldyki narodowe

  • heraldyka polska: lista herbów, herbowni, zawołanie, odmiana herbowa, herby miast, herby województw
  • heraldyka brytyjska
    • heraldyka angielska: King of Arms, Hereditary Knights, angielska szlachta, arystokracja brytyjska
    • heraldyka szkocka: herb klanu, lista klanów szkockich, Lord Lyon King of Arms, Finlaggan Pursuivant, herb Szkocji, szkocka szlachta
  • heraldyka francuska: francuska szlachta, heraldyka napoleońska, Oriflamme, fleur-de-lis
  • heraldyka japońska: Klany japońskie, Kamon
  • heraldyka hiszpańska, hiszpańska szlachta
  • litewska szlachta
  • heraldyka niemiecka, niemiecka szlachta, Deutsche Wappenrolle
  • heraldyka USA
  • portugalska szlachta
  • rosyjska szlachta
  • ruska szlachta
  • szwedzka szlachta
  • węgierska szlachta
  • włoska szlachta

Tytuły i oznaki godności

  • korona rangowa – zbiór koron oznaczających różne tytuły szlacheckie w Europie
  • oznaki godności – ogólne wprowadzenie do tematu oznak godności
  • kościelne oznaki godności – system kościelnych oznak godności, głównie w kościele katolickim
  • tytuły szlacheckie – zestawienie tytułów arystokratycznych i ich oznaczeń w różnych krajach.
  • artykuły dotyczące poszczególnych tytułów:

armiger, arcyksiążę, baron, baronet, banneret, cesarz, diuk, duke, earl, Freiherr, gentry, Graf, hereditary knights, Herzog, hrabia, kawaler, kawaler złotej ostrogi, kniaź, komes, książę, książę krwi, książę krwi królewskiej, książę krwi imperatorskiej, laird, lord, markiz, mediatyzacja, palatyn, par, paź, primogenitura, rycerz, sir, suweren, szlachta, vidam, wicehrabia, wielki książę, wiceksiążę, wicekról, król

korona brytyjskiego wicehrabiego

Artykuł miesiąca

Wikimedal POL.svg
Godło Białorusi

Państwowe godło Republiki Białorusi – oficjalny państwowy symbol suwerennej Republiki Białorusi. Zatwierdzone zostało 7 czerwca 1995 roku przez prezydenta Republiki Białorusi, Alaksandra Łukaszenkę, rozporządzeniem O zatwierdzeniu etalonu państwowego godła Republiki Białorusi i ustawy o państwowym godle Republiki Białorusi. Zastąpiło herb z wizerunkiem Pogoni, używany od 1991 roku. Za wzór dla godła Białorusi posłużyło godło Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Godło przedstawia zielony kontur Republiki Białorusi na tle złotych promieni słońca nad kulą ziemską. Nad konturem znajduje się czerwona pięciopromienna gwiazda. Z lewej i prawej stron kontur opasany jest wiankiem ze złotych kłosów, przeplecionych kwiatami koniczyny i lnu. Kłosy owinięte są wstążkami w barwach państwowej flagi Republiki Białorusi. Na dole widnieje złoty napis "Republika Białorusi"...

Godło Białorusi

Różne elementy herbów, oznaki godności i tytułów

corona muralis, corona navalis, dewiza herbowa, dziki mąż, fleuron, figura zaszczytna, figura uszczerbiona, figury heraldyczne, godło, hełm heraldyczny, hełm turniejowy, kapelusz kardynalski, klejnot herbowy, Korona św. Stefana, kołnierz turniejowy, korona heraldyczna, korona rangowa, kościelne oznaki godności, krzyż heraldyczny, labry, łękawica, mobilia herbowe, nałęczka, order herbowy, oznaki godności, panoplia, postument heraldyczny, płaszcz heraldyczny, rogacina, szrafowanie, świeckie oznaki godności, toczenica, tynktura, trzymacze heraldyczne, trójwzgórze, tarcza herbowa, tarcza sercowa, , zawołanie, zawój

Grafika miesiąca

Herb hrabiowski Zamoyskich - autorstwa Bastian

Blazonowanie

Sztuka opisywania herbów nazywana z francuska blazonowaniem sięga swymi początkami średniowiecza i zachowała specyficzny, archaiczny a zarazem bardzo precyzyjny język opisu.

  • Poniższe artykuły mają bezpośredni związek z blazonowaniem, podają zasady podziału tarczy herbowej, podstawowe figury i godła, kolory czyli tynktury.
  • Alternacja heraldyczna, barwy zamienne, blazonowanie, bordiura heraldyczna, cień figury, damaskinaż, figura zaszczytna, figura uszczerbiona, figury heraldyczne, fleur-de-lis, futra, głowica, godło, herb złożony, kołnierz turniejowy, krokiew, krzyż burgundzki, krzyż heraldyczny, krzyż grecki, krzyż lotaryński, krzyż św.Andrzeja, łękawica, mobilia herbowe, order herbowy, pomłość, szaszor, szrafowanie, tynktura, trójwzgórze, tarcza herbowa, tarcza sercowa, łękawica, toczenica
  • bestiariusz heraldyczny: bazyliszek, gryf, hipogryf, hippokamp, jednorożec, meluzyna, pegaz, pelikan, smok, syrena, wiwern

Pojęcia prawne

  • adopcja herbowa – przyjęcie do swego herbu
  • bastard – dziecko z nieprawego łoża
  • heroldia – urząd kontrolujący używanie herbów
  • indygenat – naturalizacja obcego szlachectwa
  • legitymacja szlachectwa – weryfikacja szlachectwa w heroldii
  • list herbowy – dyplom nadający herb
  • nagana szlachectwa – staropolski proces o udowodnienie szlachectwa
  • nobilitacja – nadanie szlachectwa
  • rola herbowa – średniowieczny, urzędowy spis herbów
  • scartabellat – niepełne szlachectwo
  • szlachectwo osobiste – szlachectwo niedziedziczne
  • udostojnienie herbu – urzędowe wzbogacenie herbu
  • uszczerbienie herbu – wprowadzenie zmian w herbie

Czy wiesz, że...

Międzynarodowy Dzień Heraldyki10 czerwca, obchodzony jest w tym roku pierwszy raz, na pamiątkę pierwszego w historii herbu, nadanego w Rouen, tegoż dnia 1128 roku, Godfrydowi Plantagenetowi w czasie pasowania na rycerza.

Archiwum ciekawostek...

Heraldycy

Adam Amilkar Kosiński, Adam Boniecki, Aleksander Łakier, John Burke, Benedykt Chmielowski, Jan Karol Dachnowski, Jan Długosz, Leonhard Dorst, Paweł Dudziński, Olof Eriksson, Tadeusz Gajl, Sławomir Górzyński, Adam Heymowski, Otto Hupp, Claude Jeanneret, Małgorzata Kaganiec, Szymon Kobyliński, Szymon Konarski (heraldyk), Stefan Krzysztof Kuczyński, Ewaryst Andrzej Kuropatnicki, Jiří Louda, Rudolf Mękicki, Kasper Niesiecki, Szymon Okolski, Juliusz Karol Ostrowski, Nikołaj Iwanowicz Pawliszczew, Dariusz Piwowarczyk, Bartosz Paprocki, Franciszek Piekosiński, Helena Polaczkówna, Artur Reiski, Johannes Baptista Rietstap, Leon Romanowski, Henryk Seroka, Władysław Semkowicz, Johann Siebmacher, Conrad Marshall Swan, Józef Szymański, Seweryn Uruski, Andrzej Brzezina Winiarski, Wojciech Wielądko, Alfred Znamierowski, Teodor Chrząński

Heraldyczne grafiki i artykuły na medal

Wikimedal.png

Artykuły medalowe z dziedziny heraldyki lub częściowo związane z heraldyką:

  • Sulima (herb szlachecki)
  • Kur (herb szlachecki)
  • Leliwa (herb szlachecki)
  • Nałęcz (herb szlachecki)
  • Półkozic (herb szlachecki)
  • Topór (herb szlachecki)
  • Jastrzębiec (herb szlachecki)
  • Ostoja (herb szlachecki)
  • Pomian (herb szlachecki)

Przypisy

  1. Madal usunięty przez Farary w wyniku zgłoszenia odebrania medalu, zakończonego bez konsensusu w dyskusji i mimo wprowadzenia do artykułu postulowanych poprawek.
Propozycja DA.svg

Dobre Artykuły o tematyce heraldycznej

  • Kot Morski (herb szlachecki)
  • Tarnawa (herb szlachecki)
Wikimedal.png

Grafiki medalowe z dziedziny heraldyki lub częściowo związane z heraldyką:

Medalowe grafiki o tematyce heraldycznej.
Herb rodu Puttkamerów, autorstwa Bastian
Herb Polski, autorstwa Wikipedysta:Follow by white rabbit
Herb hrabiów Zamoyskich, nadany przez cesarzową Marię Teresę, autorstwa Bastian
Zyberk (herb szlachecki), autorstwa Bastian
Herb Wielkiego Księstwa Poznańskiego, autor grafiki - Wikipedysta:Avalokitesvara
Herb Brytyjskiego Terytorium Antarktycznego, autor grafiki - Wikipedysta Masur
Trzaska (herb szlachecki), autorzy grafiki - Bastianow, Wikipedysta:WarX, Tadeusz Gajl.
Herb województwa czernihowskiego, autor grafiki - Bastianow
Herb województwa płockiego, autor grafiki - Bastianow
Ostoja (herb szlachecki), autor grafiki - Bastianow
Herb Papieża Benedykta XVI, autor grafiki - Wikipedysta:Piom
Herb Filip-Antoni d’Ornano, autor grafiki - Wikipedysta:Steifer
Sygnet pieczętny Świętopełka II Wielkiego autor grafiki - Wikipedysta:Lestat
Witraż z kościoła św. Maurycego w Ołomuńcu, autor grafiki - Wikipedysta:Pudelek
Sztandar 8 pp. Leg., autor grafiki - Wikipedysta:Avalokitesvara
Borch III, autorzy grafiki - Wikipedysta:Waćpan, Wikipedysta:Avalokitesvara
Witraż na Zamku Sułkowskich w Bielsku-Białej, autor - Lestat

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg

Media użyte na tej stronie

Ostoja herb.svg
Autor:
Tadeusz Gajl – projekt graficzny – Image:Herb Ostoja.jpg
Bastianow (Bastian) – wersja wektorowa
, Licencja: CC BY-SA 3.0
Herb pl:Ostoja
Coronet of a British Viscount.svg
Autor: SodacanInkscape-ws.svg Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape ., Licencja: CC BY-SA 3.0
Coronet of a British Viscount
POL COA Trzaska.svg
Autor:
  • All except interior of shield and peacock faethers Bastianow based on works of Mr. Tadeusz Gajl
  • interior of shield and peacock feathers made by WarX
, Licencja: CC BY-SA 2.5
Herb Trzaska
Propozycja DA.svg
Autor: M.Komorniczak, Licencja: CC BY 3.0
Propozycja dla Dobry Artykuł dla PL.WIKI
Coat of Arms of Benedictus XVI.svg
Autor:

Andrea Cordero Lanza di Montezemolo a designed the coat of arms of Pope Benedict XVI in 2005.


This vector image was created with by Piotr Michał Jaworski; PioM EN DE PL for Commons., Licencja: CC-BY-SA-3.0
The coat of arms of Pope Benedict XVI. The crown with the episcopal miter plate is divided into three fields that carry specific heraldic symbols:
  • Left (heraldic dexter) of the "Moor of Freising" from the coat of arms of the Archdiocese of Munich and Freising, where Archbishop Joseph Cardinal Ratzinger was Archbishop.
  • Right (heraldic sinister) the bear of St. Corbinian, patron saint of the diocese of Munich and Freising, from the city arms.
  • Below is a scallop, which stands for the pilgrimage. It refers to a legend about St. Augustine. The mussel is also found in the arms of Scots Monastery, Regensburg, in which Benedict XVI. began his career as a priest.
Behind the shield are the Keys of Heaven, which by Christian tradition were received by St. Peter from Jesus as a symbol of Papal authority. On top, it is adorned with a bishop's miter and a pallium instead of the traditional three-tiered papal tiara.
Borch III POL COA.svg
Polski herb szlachecki Borch III
Grand Coat of Arms of Grand Duchy of Poznań.svg
Autor: Korona: Tadeusz Gajl, zmieniona i dopasowana przez: Avalokitesvara
Flag of Prussia (1892-1918).svg autorstwa R-41,
Wildman Supporter (Heraldry).svg oraz Sztandary autorstwa Sodacan,
Heraldic displayed eagle.svg autorstwa F l a n k e r.
Tarcza, postument, hełm, labry, rycerz-trzymacz, modyfikacje elementów i ich aranżacja: Avalokitesvara
, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Grand Coat of Arms of Grand Duchy of Poznań
Muzeum Sułkowskich - Zabytkowy Witraż.jpg
Jeden z witraży zdobiących wnętrza muzeum na Zamku książąt Sułkowskich w Bielsku-Białej.
Codex Manesse 052r Walther von Klingen (detail 2).jpg
Codex Manesse, UB Heidelberg, Cod. Pal. germ. 848, fol. 52r: Walther von Klingen
Elementy herbu.jpg
Autor: Oryginał: Qyd
Praca pochodna: Steifer, Licencja: CC BY-SA 2.5
Elementy herbu.
Stained glass in Saint Maurice churche, Olomouc.jpg
Autor: Pudelek (Marcin Szala), Licencja: CC BY-SA 4.0
Fragment witraża w kościele św. Maurycego, Ołomuniec, Morawy. Przedstawiony herb fundatorów, Mayerów. Opis pierwszego z lewej herbu wg. J.B.Rietstapa Armoires General w jezyku francuskim: Parti: au 1, d'or, à un soc de charrue d'azur, posé en pal; au 2, d'azur, à une fleur-de-lis d'or.[1] (Tarcza dwudzielna w słup, w polu pierwszym złotym błękitny lemiesz pługa w słup, w drugim, błękitnym złota lilia)
CMM - Sygnet pieczętny filtered.jpg
Autor: Lestat (Jan Mehlich), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku. Kopia sygnetu pieczętnego ze Słowiańską ligaturą "ARO" po środku, używany przez księcia Pomorza Gdańskiego Świętopełka w latach 1217-1266. Na otoku słowiański napis: "LJAHUVUOJ SWJANTYCH PJALKUVO". Oryginał w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie.
Herb Polski.svg
Uproszczony obraz godła Polski; oficjalne godło: Image:Coat of arms of Poland-official.png
POL Sztandar 8 PP Strona Lewa.svg
Autor:

Avalokitesvara

Inkscape-ws.svg Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape ., Licencja: CC BY-SA 4.0
Sztandar 8 pp Legionów - strona lewa
Wikimedal POL.svg
Autor: Olek Remesz (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Wikimedal, ze wstążką w kolorach polskiej flagi. Symbol Artykułu na Medal na Polskiej Wikipedii.
Ornano comte empire.svg
Autor: Tomasz Steifer, Licencja: CC BY 2.5
CoA of Ornano, Comte de l'Empire, Marechal de France