Portal:Nauki ścisłe i przyrodnicze

Nauki ścisłe i przyrodnicze w polskojęzycznej Wikipedii

Portal

Ta strona to portal dla osób zainteresowanych naukami ścisłymi i przyrodniczymi,
umożliwiający łatwiejszy dostęp do zagadnień związanych z tymi gałęziami nauki w polskojęzycznej Wikipedii.

Po prawej stronie znajdują się kategorie poszczególnych dziedzin wiedzy. Zaprezentowane zostały też wyróżnione, głównie ze względu na jakość, artykuły. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.


Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów.

P math blue1.png Matematyka

Kategorie
Wikiprojekt Matematyka
Dydaktyka matematyki
Historia matematyki
Listy związane z matematyką
Dziedziny matematyki
Edukacja matematyczna
Filozofia matematyki
Hipotezy matematyczne
Konkursy matematyczne
Literatura matematyczna
Matematycy
Nagrody i wyróżnienia matematyczne
Niezmienniki
Oprogramowanie matematyczne
Organizacje matematyczne
Otwarte problemy matematyki
Oznaczenia matematyczne
Paradoksy w matematyce
Popularyzacja matematyki
Rozrywka matematyczna
Stałe matematyczne
Terminologia matematyczna
Twierdzenia matematyczne
Wydziały matematyki
Wyróżniony artykuł
Animacja własności korelacji rangowej.

Korelacja rang Spearmana (lub: korelacja rangowa Spearmana, rho Spearmana) – w statystyce jedna z nieparametrycznych miar monotonicznej zależności statystycznej między zmiennymi losowymi.

Pierwotny pomysł korelowania rang był już znany wcześniej i pochodził od Bineta i Henriego, jednak współczynnik ten został solidnie opisany i rozpropagowany dopiero w 1904 roku przez angielskiego psychologa Charlesa Spearmana. Zauważył on, że w wielu badaniach nie da się zastosować klasycznego współczynnika korelacji lub daje on nieistotne wyniki ze względu na nadmiar obserwacji odstających.

Spearman zdefiniował swój współczynnik jako zwykły współczynnik korelacji Pearsona, liczony dla rang zmiennych (stąd nazwa współczynnik korelacji rang). Obecnie stosowanych jest kilka jego wersji, nieznacznie różniących się od siebie. Ich wartości są identyczne w przypadku, gdy obserwacje każdej zmiennej w próbie nie powtarzają się.

Korelacja rangowa przyjmuje zawsze wartości z przedziału [-1,+1]. Ich interpretacja jest podobna do klasycznego współczynnika korelacji Pearsona, z jednym zastrzeżeniem: w odróżnieniu od współczynnika Pearsona, który mierzy liniową zależność między zmiennymi, a wszelkie inne związki traktuje jak zaburzone zależności liniowe, korelacja rangowa pokazuje dowolną monotoniczną zależność (także nieliniową).

Project.svg Wikiprojekt:Matematyka

Zapraszamy do współpracy

P math blue2.png Najnowsze artykuły


Q space blue.png Astronomia

Kategorie
Dziedziny astronomii
Listy związane z astronomią
Asteryzmy
Astronomia w Polsce
Astronomiczne jednostki odległości
Astronomiczne projekty badawcze
Astronomowie
Atlasy nieba
Gwiazdozbiory
Hipotezy astronomiczne
Historia astronomii
Kalendarze
Katalogi astronomiczne
Literatura astronomiczna
Meteorytyka
Nagrody astronomiczne
Obiekty astronomiczne
Odkrycia astronomiczne
Oprogramowanie astronomiczne
Organizacje astronomiczne
Planetaria
Pomniki związane z kosmosem
Przyrządy astronomiczne
Strony internetowe o astronomii
Zdarzenia astronomiczne
Wyróżniony artykuł
Zdjęcie Saturna wykonane z sondy Cassini (lipiec 2008)

Saturngazowy olbrzym, szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca, druga po Jowiszu pod względem masy i wielkości. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie, składające się głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych; inne planety-olbrzymy także mają systemy pierścieni, ale żaden z nich nie jest tak rozległy, ani tak jasny. Według danych z października 2019 roku znane są 82 naturalne satelity Saturna, co czyni go liderem wśród planet z największą liczbą księżyców.

Promień Saturna jest około 9 razy większy od promienia Ziemi. Chociaż jego gęstość to tylko jedna ósma średniej gęstości Ziemi, ze względu na wielokrotnie większą objętość masa Saturna jest dziewięćdziesiąt pięć razy większa niż masa Ziemi. We wnętrzu Saturna panują ciśnienie i temperatura, których nie udało się dotąd uzyskać w laboratoriach na Ziemi.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Portal grey.png Wikiprojekt:Astronomia

Zapraszamy do współpracy

Q space blue1.png Najnowsze artykuły


P biology blue2.png Biologia

Kategorie
Historia biologii
Listy związane z biologią
Publikacje biologiczne
Anatomia
Astrobiologia
Biogeografia
Bioinformatyka
Biolodzy
Biologia gleby
Biologia komórki
Biologia molekularna
Biologia rozrodu
Biologia rozwoju
Botanika
Ewolucja
Filogenetyka
Fizjologia
Genetyka
Histologia
Hydrobiologia
Kriobiologia
Mikrobiologia
Morfologia (biologia)
Mykologia
Neurobiologia
Nomenklatura biologiczna
Paleontologia
Stowarzyszenia biologiczne
Typologia organizmów
Zoologia
Wyróżniony artykuł
Pinus cembra20080705.jpg

Sosna limba (Pinus cembra L.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych. Występuje w górach centralnej Europy na obszarze Alp i Karpat (Tatry, Karpaty Wschodnie i Południowe). Rośnie w borach z udziałem modrzewia europejskiego najczęściej na wysokościach w przedziale 1400–2500 m n.p.m. Jest to drzewo wolno rosnące i długowieczne, bardzo odporne na niskie temperatury, wiatry i szkodniki. Drewno limby było dawniej wszechstronnie użytkowane, nasiona zaś, zwane orzeszkami, były wykorzystywane jako jadalne i lecznicze. Z pędów i żywicy destylowano olej limbowy. Ze względu na intensywną wycinkę drzew, zasięg gatunku uległ w przeszłości znacznemu zmniejszeniu. W niektórych krajach limba podlega prawnej ochronie gatunkowej (m.in. w Polsce), a jej siedliska chronione są w parkach narodowych i obszarach Natura 2000. Limba należy do gatunków raczej rzadko uprawianych poza naturalnym zasięgiem, głównie z powodu trudności ze zdobyciem nasion oraz wolnego wzrostu. Ciąg dalszy...

Medalowe artykuły WikipediiArtykuły nominowane do wyróżnienia


Polecamy artykuły

Mykologia:

Kryptozoologia:


Project.svg Wikiprojekty Zoologia i Botanika

Zapraszamy do współpracy

P biology blue1.png Najnowsze artykuły


P chemist blue1.png Chemia

Kategorie
Listy związane z chemią
Aparatura chemiczna
Bezpieczeństwo chemiczne
Broń chemiczna
Chemia kwasów i zasad
Chemicy
Historia chemii
Indywidua chemiczne
Izomeria
Literatura chemiczna
Nagrody chemiczne
Nauki chemiczne
Nomenklatura chemiczna
Organizacje chemiczne
Pirotechnika
Prawa i równania chemiczne
Przemysł chemiczny
Reakcje chemiczne
Substancje chemiczne
Układ okresowy
Wiązania chemiczne
Właściwości chemiczne
Wydziały chemii
Wyróżniony artykuł
Jeziora węglowodorowe na Tytanie

Węglowodory to organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze tylko atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Węglowodory są podstawowym składnikiem ropy naftowej, która stanowi ich podstawowe źródło w przemyśle. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. suchej destylacji drewna i zgazowywania węgla. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. karotenoidy).


Project.svg Wikiprojekt:Chemia

Zapraszamy do współpracy

P chemist blue2.png Najnowsze artykuły


P physics-2 blue.png Fizyka

Kategorie
Listy związane z fizyką
Dziedziny fizyki
Fizycy
Historia fizyki
Konkursy fizyczne
Literatura fizyczna
Nagrody fizyczne
Narzędzia fizyki
Organizacje związane z fizyką
Paradoksy w fizyce
Fizyka w Polsce
Popularyzacja fizyki
Prawa fizyki
Próżnia
Układy fizyczne
Właściwości fizyczne
Wyróżniony artykuł
(c) Michael Rogers, CC-BY-SA-3.0
Tęcza we mgle wodnej powstałej przy wodospadzie Takakkaw Falls w Kanadzie

Tęcza – zjawisko optyczne i meteorologiczne, występujące w postaci charakterystycznego wielobarwnego łuku, widocznego, gdy Słońce oświetla krople wody w atmosferze ziemskiej. Tęcza powstaje w wyniku rozszczepienia światła, załamującego się i odbijającego wewnątrz kropli wody (np. deszczu) o kształcie zbliżonym do kulistego.

Rozszczepienie światła jest wynikiem zjawiska dyspersji, powodującego różnice w kącie załamania światła o różnej długości fali przy przejściu z powietrza do wody i z wody do powietrza.

Światło widzialne jest postrzegalną wzrokiem częścią widma promieniowania elektromagnetycznego i w zależności od długości fali postrzegane jest w różnych barwach. Kiedy światło słoneczne przenika przez kropelki deszczu, woda rozprasza światło białe (mieszaninę fal o różnych długościach) na składowe o różnych długościach fal (różnych barwach) i oko ludzkie postrzega wielokolorowy łuk.

Pomimo faktu, że w tęczy występuje niemal ciągłe widmo kolorów, tradycyjnie uznaje się, że kolorami tęczy są: czerwony (na zewnątrz łuku), pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, indygowy i fioletowy (wewnątrz łuku).


Polecamy artykuły

Project.svg Wikiprojekt:Fizyka

Zapraszamy do współpracy

P physics-2 blue1.png Najnowsze artykuły


P medicine3 blue.png Medycyna

Kategorie
Kategorie według specjalności lekarskich
Listy związane z medycyną
Bioetyka
Choroby
Diagnostyka medyczna
Eksperymenty medyczne
Embriologia
Entomologia medyczna i weterynaryjna
Farmakologia
Filozofia medycyny
Historia medycyny
Interpłciowość w medycynie
Lekarze
Literatura medyczna
Logopedia
Medycyna niekonwencjonalna
Metody lecznicze
Nagrody w dziedzinie medycyny
Organizacje medyczne
Oszustwa medyczne
Medycyna w Polsce
Prawo medyczne
Preparaty medyczne
Przedsiębiorstwa medyczne
Przyrządy i narzędzia medyczne
Psychosomatyka
Specjalności lekarskie
System opieki zdrowotnej
Terminologia medyczna
Uczelnie medyczne
Zabiegi medyczne
Zawody medyczne
Zdrowie
Wyróżniony artykuł
ACE-Kaskade.png
Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI) − grupa leków stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, choroby niedokrwiennej serca, nefropatii cukrzycowej i nadciśnieniowej oraz cukrzycy i zespołu metabolicznego. Pierwszym ACEI wprowadzonym na rynek był kaptopryl. Od tego czasu w terapii znalazło miejsce kilkunastu przedstawicieli tej grupy. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu aktywności enzymu konwertującego angiotensynę, a przez to wykazują działanie hipotensyjne, nefroprotekcyjne (hamują białkomocz i postęp niewydolności nerek), przeciwmiażdżycowe. Najczęstszym efektem ubocznym jest kaszel, rzadziej występują: niedociśnienie, hiperkaliemia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy.
Medalowe artykuły WikipediiArtykuły nominowane do wyróżnienia

Polecamy artykuły

Medalowe artykuły

Dobre Artykuły


Project.svg Wikiprojekt:Nauki medyczne

Zapraszamy do współpracy

P medicine3 blue1.png Najnowsze artykuły


Media użyte na tej stronie

ACE-Kaskade.png
Autor: Oryginalnym przesyłającym był Sven Jähnichen z niemieckiej Wikipedii, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Angiffspunkt der ACE-Hemmer. Erstellt von: Sven Jähnichen. Erstellt am: 01.11.2004. Lizenz: GNU-FDL.
Saturn during Equinox (cropped).jpg
This captivating natural color view of the planet Saturn was created from images collected shortly after Cassini began its extended Equinox Mission in July 2008. (Saturn actually reached equinox on August 11, 2009.)
Pinus cembra20080705.jpg
Autor: Tigerente, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pinus cembra Near Kleinmölbing, ~ 1700 Meters, Styria, Austria
Liquid lakes on titan.jpg
Radar image of the Titan surface taken on 22. July 2006 from Cassini probe. We can see liquid lakes of methane in this picture. The image is centered near 80 degrees north, 35 degrees west and is about 140 kilometers (84 miles) across. Smallest details in this image are about 500 meters (1,640 feet) across. The colours are not true.

The view is from Bolsena Lacus in the lower right to Mackay Lacus in the upper left. The names of some of the other laci in the image are given in this map.

Some of the features in this image have been annotated in Wikimedia Commons.
TakakkawFalls2.jpg
(c) Michael Rogers, CC-BY-SA-3.0
Rainbows can often be seen in the spray and mist coming from larger waterfalls, as here at Takakkaw Falls, Canada.
Spearman animacja2.gif
Autor: pl:user:Olaf, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Animation of the statistical ranking process, showing properties of the Spearman's rho.
Universum.jpg
Autor: Heikenwaelder Hugo, Austria, Email : heikenwaelder@aon.at, www.heikenwaelder.at, Licencja: CC BY-SA 2.5
imagen de la teoría de la eternidad