Portal:Nauki ścisłe i przyrodnicze

Nauki ścisłe i przyrodnicze w polskojęzycznej Wikipedii

Portal

Ta strona to portal dla osób zainteresowanych naukami ścisłymi i przyrodniczymi,
umożliwiający łatwiejszy dostęp do zagadnień związanych z tymi gałęziami nauki w polskojęzycznej Wikipedii.

Po prawej stronie znajdują się kategorie poszczególnych dziedzin wiedzy. Zaprezentowane zostały też wyróżnione, głównie ze względu na jakość, artykuły. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.


Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów.

P math blue1.png Matematyka

Kategorie
Wikiprojekt Matematyka
Dydaktyka matematyki
Historia matematyki
Listy związane z matematyką
Dziedziny matematyki
Edukacja matematyczna
Filozofia matematyki
Hipotezy matematyczne
Konkursy matematyczne
Literatura matematyczna
Matematycy
Nagrody i wyróżnienia matematyczne
Niezmienniki
Oprogramowanie matematyczne
Organizacje matematyczne
Otwarte problemy matematyki
Oznaczenia matematyczne
Paradoksy w matematyce
Popularyzacja matematyki
Rozrywka matematyczna
Stałe matematyczne
Terminologia matematyczna
Twierdzenia matematyczne
Wydziały matematyki
Wyróżniony artykuł
Animacja własności korelacji rangowej.

Korelacja rang Spearmana (lub: korelacja rangowa Spearmana, rho Spearmana) – w statystyce jedna z nieparametrycznych miar monotonicznej zależności statystycznej między zmiennymi losowymi.

Pierwotny pomysł korelowania rang był już znany wcześniej i pochodził od Bineta i Henriego, jednak współczynnik ten został solidnie opisany i rozpropagowany dopiero w 1904 roku przez angielskiego psychologa Charlesa Spearmana. Zauważył on, że w wielu badaniach nie da się zastosować klasycznego współczynnika korelacji lub daje on nieistotne wyniki ze względu na nadmiar obserwacji odstających.

Spearman zdefiniował swój współczynnik jako zwykły współczynnik korelacji Pearsona, liczony dla rang zmiennych (stąd nazwa współczynnik korelacji rang). Obecnie stosowanych jest kilka jego wersji, nieznacznie różniących się od siebie. Ich wartości są identyczne w przypadku, gdy obserwacje każdej zmiennej w próbie nie powtarzają się.

Korelacja rangowa przyjmuje zawsze wartości z przedziału [-1,+1]. Ich interpretacja jest podobna do klasycznego współczynnika korelacji Pearsona, z jednym zastrzeżeniem: w odróżnieniu od współczynnika Pearsona, który mierzy liniową zależność między zmiennymi, a wszelkie inne związki traktuje jak zaburzone zależności liniowe, korelacja rangowa pokazuje dowolną monotoniczną zależność (także nieliniową).

Project.svg Wikiprojekt:Matematyka

Zapraszamy do współpracy

P math blue2.png Najnowsze artykuły


Q space blue.png Astronomia

Kategorie
Dziedziny astronomii
Listy związane z astronomią
Asteryzmy
Astronomia w Polsce
Astronomiczne jednostki odległości
Astronomiczne projekty badawcze
Astronomowie
Atlasy nieba
Gwiazdozbiory
Hipotezy astronomiczne
Historia astronomii
Kalendarze
Katalogi astronomiczne
Kosmogonia
Literatura astronomiczna
Meteorytyka
Nagrody astronomiczne
Obiekty astronomiczne
Odkrycia astronomiczne
Oprogramowanie astronomiczne
Organizacje astronomiczne
Planetaria
Pomniki związane z kosmosem
Przyrządy astronomiczne
Strony internetowe o astronomii
Zdarzenia astronomiczne
Wyróżniony artykuł
Meteor z roju perseid w 2010 roku nad teleskopem VLT.

Perseidy (PER) – jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów, którego orbita przecina się każdego roku z ziemską w dniach 17 lipca24 sierpnia. Maksimum roju obserwuje się pomiędzy 12 i 13 sierpnia. Rój ten związany jest z kometą Swift-Tuttle. Podczas okresu występowania roju radiant przemieszcza się przez gwiazdozbiory: Kasjopei, Perseusza i Żyrafy (w maksimum aktywności znajduje się w pobliżu gwiazdy η Persei). Przeciętna aktywność tego roju w ostatnich latach wynosi około 100 ZHR.

Są one obserwowane od około 2000 lat, zaś najwcześniejsze informacje o obserwacjach pochodzą z Dalekiego Wschodu.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Portal grey.png Wikiprojekt:Astronomia

Zapraszamy do współpracy

Q space blue1.png Najnowsze artykuły


P biology blue2.png Biologia

Kategorie
Historia biologii
Listy związane z biologią
Publikacje biologiczne
Anatomia
Astrobiologia
Biogeografia
Bioinformatyka
Biolodzy
Biologia gleby
Biologia komórki
Biologia molekularna
Biologia rozrodu
Biologia rozwoju
Botanika
Ewolucja
Filogenetyka
Fizjologia
Genetyka
Histologia
Hydrobiologia
Kriobiologia
Mikrobiologia
Morfologia (biologia)
Mykologia
Neurobiologia
Nomenklatura biologiczna
Paleontologia
Stowarzyszenia biologiczne
Typologia organizmów
Zoologia
Wyróżniony artykuł
Galaxias pedderensis.png

Galaxias pedderensisendemiczny gatunek ryby słodkowodnej z rodziny galaksowatych (Galaxiidae). Pierwotnie ryby z tego gatunku zamieszkiwały jezioro Pedder w południowo-zachodniej części Tasmanii (wyspy położonej na południe od Australii). Od 1996 roku uznawany przez IUCN za krytycznie zagrożony, wówczas również po raz ostatni zaobserwowany w naturalnym środowisku. W celu ratowania Galaxias pedderensis został on sztucznie wprowadzony do jeziora Oberon w łańcuchu górskim Arthur Range.

Rodzina ryb galaksowatych jest najbardziej zróżnicowaną rodziną słodkowodnych ryb żyjących na Tasmanii. Spośród 15 gatunków występujących na Tasmanii aż 10 zalicza się do rodzaju Galaxias, cztery do Paragalaxias, jeden zaś do do rodzaju Galaxiella. Ponadto dziesięć gatunków ryb jest endemitami. Australijska Agencja ds. Ochrony Przyrody (ang. Australian Nature Conservation Agency) spośród sześciu endemicznych gatunków ryb z rodzaju Galaxias aż czterem nadała status zagrożonego lub krytycznie zagrożonego. Galaxias pedderensis uważa się obecnie za gatunek najbardziej zagrożony wymarciem. Ciąg dalszy...

Medalowe artykuły WikipediiArtykuły nominowane do wyróżnienia


Polecamy artykuły

Kryptozoologia:


Project.svg Wikiprojekty Zoologia i Botanika

Zapraszamy do współpracy

P biology blue1.png Najnowsze artykuły


P chemist blue1.png Chemia

Kategorie
Listy związane z chemią
Aparatura chemiczna
Bezpieczeństwo chemiczne
Broń chemiczna
Chemia kwasów i zasad
Chemicy
Historia chemii
Indywidua chemiczne
Izomeria
Literatura chemiczna
Nagrody chemiczne
Nauki chemiczne
Nomenklatura chemiczna
Organizacje chemiczne
Pirotechnika
Polskie encyklopedie chemiczne
Prawa i równania chemiczne
Przemysł chemiczny
Reakcje chemiczne
Substancje chemiczne
Układ okresowy
Wiązania chemiczne
Właściwości chemiczne
Wydziały chemii
Wyróżniony artykuł
Jeziora węglowodorowe na Tytanie

Węglowodory to organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze tylko atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Węglowodory są podstawowym składnikiem ropy naftowej, która stanowi ich podstawowe źródło w przemyśle. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. suchej destylacji drewna i zgazowywania węgla. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. karotenoidy).


Project.svg Wikiprojekt:Chemia

Zapraszamy do współpracy

P chemist blue2.png Najnowsze artykuły


P physics-2 blue.png Fizyka

Kategorie
Listy związane z fizyką
Dziedziny fizyki
Fizycy
Historia fizyki
Konkursy fizyczne
Literatura fizyczna
Nagrody fizyczne
Narzędzia fizyki
Organizacje związane z fizyką
Paradoksy w fizyce
Fizyka w Polsce
Popularyzacja fizyki
Prawa fizyki
Próżnia
Układy fizyczne
Właściwości fizyczne
Wyróżniony artykuł
(c) Michael Rogers, CC-BY-SA-3.0
Tęcza we mgle wodnej powstałej przy wodospadzie Takakkaw Falls w Kanadzie

Tęcza – zjawisko optyczne i meteorologiczne, występujące w postaci charakterystycznego wielobarwnego łuku, widocznego, gdy Słońce oświetla krople wody w atmosferze ziemskiej. Tęcza powstaje w wyniku rozszczepienia światła, załamującego się i odbijającego wewnątrz kropli wody (np. deszczu) o kształcie zbliżonym do kulistego.

Rozszczepienie światła jest wynikiem zjawiska dyspersji, powodującego różnice w kącie załamania światła o różnej długości fali przy przejściu z powietrza do wody i z wody do powietrza.

Światło widzialne jest postrzegalną wzrokiem częścią widma promieniowania elektromagnetycznego i w zależności od długości fali postrzegane jest w różnych barwach. Kiedy światło słoneczne przenika przez kropelki deszczu, woda rozprasza światło białe (mieszaninę fal o różnych długościach) na składowe o różnych długościach fal (różnych barwach) i oko ludzkie postrzega wielokolorowy łuk.

Pomimo faktu, że w tęczy występuje niemal ciągłe widmo kolorów, tradycyjnie uznaje się, że kolorami tęczy są: czerwony (na zewnątrz łuku), pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, indygowy i fioletowy (wewnątrz łuku).


Polecamy artykuły

Project.svg Wikiprojekt:Fizyka

Zapraszamy do współpracy

P physics-2 blue1.png Najnowsze artykuły


P medicine3 blue.png Medycyna

Kategorie
Kategorie według specjalności lekarskich
Listy związane z medycyną
Bioetyka
Choroby
Diagnostyka medyczna
Eksperymenty medyczne
Embriologia
Entomologia medyczna i weterynaryjna
Farmakologia
Filozofia medycyny
Historia medycyny
Interpłciowość w medycynie
Lekarze
Literatura medyczna
Logopedia
Medycyna niekonwencjonalna
Metody lecznicze
Nagrody w dziedzinie medycyny
Organizacje medyczne
Oszustwa medyczne
Medycyna w Polsce
Prawo medyczne
Preparaty medyczne
Przedsiębiorstwa medyczne
Przyrządy i narzędzia medyczne
Psychosomatyka
Specjalności lekarskie
System opieki zdrowotnej
Terminologia medyczna
Uczelnie medyczne
Zabiegi medyczne
Zawody medyczne
Zdrowie
Wyróżniony artykuł
Pouch atresia.jpg
Atrezja przełyku – grupa wad wrodzonych, obejmująca przerwanie ciągłości przełyku związane lub nie z przetrwałym połączeniem przełyku z tchawicą. W 86% przypadków atrezji przełyku towarzyszy dystalna przetoka tchawiczo-przełykowa, w 7% przypadków nie ma przetoki, natomiast w 4% przetoka tchawiczo-przełykowa jest obecna bez atrezji przełyku. W 50% przypadków wada jest izolowana; w pozostałej połowie występują inne wady, w większości wchodzące w skład asocjacji VACTERL (wady kręgów, odbytnicy i odbytu, serca, nerek i kończyn). Etiologia nie jest poznana; uważa się, że jest ona wieloczynnikowa. Zwierzęce modele atrezji przełyku sugerowały nieprawidłową ekspresję genu Sonic hedgehog (Shh) jako jedną z przyczyn, ale jak dotąd nie potwierdzono roli ludzkiego homologu tego genu w patogenezie malformacji.
Medalowe artykuły WikipediiArtykuły nominowane do wyróżnienia

Polecamy artykuły

Medalowe artykuły

Dobre Artykuły


Project.svg Wikiprojekt:Nauki medyczne

Zapraszamy do współpracy

P medicine3 blue1.png Najnowsze artykuły


Media użyte na tej stronie

The 2010 Perseids over the VLT.jpg
Autor: ESO/S. Guisard, Licencja: CC BY 4.0
Every year in mid-August the Perseid meteor shower has its peak. Meteors, colloquially known as “shooting stars”, are caused by pieces of cosmic debris entering Earth’s atmosphere at high velocity, leaving a trail of glowing gases. Most of the particles that cause meteors are smaller than a grain of sand and usually disintegrate in the atmosphere, only rarely reaching the Earth’s surface as a meteorite. The Perseid shower takes place as the Earth moves through the stream of debris left behind by Comet Swift-Tuttle. In 2010 the peak was predicted to take place between 12–13 August 2010. Despite the Perseids being best visible in the northern hemisphere, due to the path of Comet Swift-Tuttle's orbit, the shower was also spotted from the exceptionally dark skies over ESO’s Paranal Observatory in Chile. In order not to miss any meteors in the display, ESO Photo Ambassador Stéphane Guisard set up 3 cameras to take continuous time-lapse pictures on the platform of the Very Large Telescope during the nights of 12–13 and 13–14 August 2010. This handpicked photograph, from the night of 13–14 August, was one of Guisard’s 8000 individual exposures and shows one of the brightest meteors captured. The scene is lit by the reddened light of the setting Moon outside the left of the frame.
Galaxias pedderensis.png
Autor: Adam9b9b, Licencja: CC BY-SA 4.0
Galaxias pedderensis
Liquid lakes on titan.jpg
Radar image of the Titan surface taken on 22. July 2006 from Cassini probe. We can see liquid lakes of methane in this picture. The image is centered near 80 degrees north, 35 degrees west and is about 140 kilometers (84 miles) across. Smallest details in this image are about 500 meters (1,640 feet) across. The colours are not true.

The view is from Bolsena Lacus in the lower right to Mackay Lacus in the upper left. The names of some of the other laci in the image are given in this map.

Some of the features in this image have been annotated in Wikimedia Commons.
Pouch atresia.jpg
Autor: see above, Licencja: CC BY 2.0
Plain X-ray of the chest and abdomen showing the radio-opaque tube in the blind upper oesophageal pouch
TakakkawFalls2.jpg
(c) Michael Rogers, CC-BY-SA-3.0
Rainbows can often be seen in the spray and mist coming from larger waterfalls, as here at Takakkaw Falls, Canada.
Spearman animacja2.gif
Autor: pl:user:Olaf, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Animation of the statistical ranking process, showing properties of the Spearman's rho.
Universum.jpg
Autor: Heikenwaelder Hugo, Austria, Email : heikenwaelder@aon.at, www.heikenwaelder.at, Licencja: CC BY-SA 2.5
imagen de la teoría de la eternidad