Portal:Nauki ścisłe i przyrodnicze

Nauki ścisłe i przyrodnicze w polskojęzycznej Wikipedii

Portal

Ta strona to portal dla osób zainteresowanych naukami ścisłymi i przyrodniczymi,
umożliwiający łatwiejszy dostęp do zagadnień związanych z tymi gałęziami nauki w polskojęzycznej Wikipedii.

Po prawej stronie znajdują się kategorie poszczególnych dziedzin wiedzy. Zaprezentowane zostały też wyróżnione, głównie ze względu na jakość, artykuły. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.


Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów.

P math blue1.png Matematyka

Kategorie
Wikiprojekt Matematyka
Dydaktyka matematyki
Historia matematyki
Listy związane z matematyką
Dziedziny matematyki
Edukacja matematyczna
Filozofia matematyki
Hipotezy matematyczne
Konkursy matematyczne
Literatura matematyczna
Matematycy
Nagrody i wyróżnienia matematyczne
Niezmienniki
Oprogramowanie matematyczne
Organizacje matematyczne
Otwarte problemy matematyki
Oznaczenia matematyczne
Paradoksy w matematyce
Popularyzacja matematyki
Rozrywka matematyczna
Stałe matematyczne
Terminologia matematyczna
Twierdzenia matematyczne
Wydziały matematyki
Wyróżniony artykuł
Animacja własności korelacji rangowej.

Korelacja rang Spearmana (lub: korelacja rangowa Spearmana, rho Spearmana) – w statystyce jedna z nieparametrycznych miar monotonicznej zależności statystycznej między zmiennymi losowymi.

Pierwotny pomysł korelowania rang był już znany wcześniej i pochodził od Bineta i Henriego, jednak współczynnik ten został solidnie opisany i rozpropagowany dopiero w 1904 roku przez angielskiego psychologa Charlesa Spearmana. Zauważył on, że w wielu badaniach nie da się zastosować klasycznego współczynnika korelacji lub daje on nieistotne wyniki ze względu na nadmiar obserwacji odstających.

Spearman zdefiniował swój współczynnik jako zwykły współczynnik korelacji Pearsona, liczony dla rang zmiennych (stąd nazwa współczynnik korelacji rang). Obecnie stosowanych jest kilka jego wersji, nieznacznie różniących się od siebie. Ich wartości są identyczne w przypadku, gdy obserwacje każdej zmiennej w próbie nie powtarzają się.

Korelacja rangowa przyjmuje zawsze wartości z przedziału [-1,+1]. Ich interpretacja jest podobna do klasycznego współczynnika korelacji Pearsona, z jednym zastrzeżeniem: w odróżnieniu od współczynnika Pearsona, który mierzy liniową zależność między zmiennymi, a wszelkie inne związki traktuje jak zaburzone zależności liniowe, korelacja rangowa pokazuje dowolną monotoniczną zależność (także nieliniową).

Project.svg Wikiprojekt:Matematyka

Zapraszamy do współpracy

P math blue2.png Najnowsze artykuły


Q space blue.png Astronomia

Kategorie
Dziedziny astronomii
Listy związane z astronomią
Asteryzmy
Astronomia w Polsce
Astronomiczne jednostki odległości
Astronomiczne projekty badawcze
Astronomowie
Atlasy nieba
Gwiazdozbiory
Hipotezy astronomiczne
Historia astronomii
Kalendarze
Katalogi astronomiczne
Literatura astronomiczna
Meteorytyka
Nagrody astronomiczne
Obiekty astronomiczne
Odkrycia astronomiczne
Oprogramowanie astronomiczne
Organizacje astronomiczne
Planetaria
Pomniki związane z kosmosem
Przyrządy astronomiczne
Strony internetowe o astronomii
Zdarzenia astronomiczne
Wyróżniony artykuł
Libracja Księżyca

Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym.

Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 399 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,53-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Portal grey.png Wikiprojekt:Astronomia

Zapraszamy do współpracy

Q space blue1.png Najnowsze artykuły


P biology blue2.png Biologia

Kategorie
Historia biologii
Listy związane z biologią
Publikacje biologiczne
Anatomia
Astrobiologia
Biogeografia
Bioinformatyka
Biolodzy
Biologia gleby
Biologia komórki
Biologia molekularna
Biologia rozrodu
Biologia rozwoju
Botanika
Ewolucja
Filogenetyka
Fizjologia
Genetyka
Histologia
Hydrobiologia
Kriobiologia
Mikrobiologia
Morfologia (biologia)
Mykologia
Neurobiologia
Nomenklatura biologiczna
Paleontologia
Stowarzyszenia biologiczne
Typologia organizmów
Zoologia
Wyróżniony artykuł
M.marmota latirostris in Veľká Studená dolina 2.jpg
(c) Krzysztof Górecki, CC BY-SA 3.0

Świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris) – endemiczny podgatunek świstaka występujący w Tatrach. W przeszłości był zwierzęciem łownym, w XIX wieku jego liczebność drastycznie spadła. Jest roślinożercą aktywnym latem, żyje w terytorialnych klanach rodzinnych w górach od regla górnego do piętra turniowego. Należy do najrzadziej występujących zwierząt kręgowych w Polsce i podlega tu ścisłej ochronie gatunkowej. Chroniony jest także prawnie na Słowacji. Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce oraz Polska Czerwona Księga Zwierząt określają świstaka tatrzańskiego jako podgatunek silnie zagrożony (EN), zaś Czerwona lista dla Karpat dla Polski nadaje mu oznaczenie „CR” – skrajnie zagrożony. Jest to zwierzę stosunkowo słabo poznane. Ciąg dalszy...

Medalowe artykuły WikipediiArtykuły nominowane do wyróżnienia


Polecamy artykuły

Project.svg Wikiprojekty Zoologia i Botanika

Zapraszamy do współpracy

P biology blue1.png Najnowsze artykuły


P chemist blue1.png Chemia

Kategorie
Listy związane z chemią
Aparatura chemiczna
Bezpieczeństwo chemiczne
Broń chemiczna
Chemia kwasów i zasad
Chemicy
Historia chemii
Indywidua chemiczne
Izomeria
Literatura chemiczna
Nagrody Polskiego Towarzystwa Chemicznego
Nauki chemiczne
Nomenklatura chemiczna
Organizacje chemiczne
Pirotechnika
Prawa i równania chemiczne
Przemysł chemiczny
Reakcje chemiczne
Substancje chemiczne
Układ okresowy
Wiązania chemiczne
Właściwości chemiczne
Wydziały chemii
Wyróżniony artykuł
Jeziora węglowodorowe na Tytanie

Węglowodory to organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze tylko atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Węglowodory są podstawowym składnikiem ropy naftowej, która stanowi ich podstawowe źródło w przemyśle. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. suchej destylacji drewna i zgazowywania węgla. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. karotenoidy).


Project.svg Wikiprojekt:Chemia

Zapraszamy do współpracy

P chemist blue2.png Najnowsze artykuły


P physics-2 blue.png Fizyka

Kategorie
Listy związane z fizyką
Dziedziny fizyki
Fizycy
Historia fizyki
Konkursy fizyczne
Literatura fizyczna
Nagrody fizyczne
Narzędzia fizyki
Organizacje związane z fizyką
Paradoksy w fizyce
Fizyka w Polsce
Popularyzacja fizyki
Prawa fizyki
Próżnia
Układy fizyczne
Właściwości fizyczne
Wyróżniony artykuł
(c) Michael Rogers, CC-BY-SA-3.0
Tęcza we mgle wodnej powstałej przy wodospadzie Takakkaw Falls w Kanadzie

Tęcza – zjawisko optyczne i meteorologiczne, występujące w postaci charakterystycznego wielobarwnego łuku, widocznego, gdy Słońce oświetla krople wody w atmosferze ziemskiej. Tęcza powstaje w wyniku rozszczepienia światła, załamującego się i odbijającego wewnątrz kropli wody (np. deszczu) o kształcie zbliżonym do kulistego.

Rozszczepienie światła jest wynikiem zjawiska dyspersji, powodującego różnice w kącie załamania światła o różnej długości fali przy przejściu z powietrza do wody i z wody do powietrza.

Światło widzialne jest postrzegalną wzrokiem częścią widma promieniowania elektromagnetycznego i w zależności od długości fali postrzegane jest w różnych barwach. Kiedy światło słoneczne przenika przez kropelki deszczu, woda rozprasza światło białe (mieszaninę fal o różnych długościach) na składowe o różnych długościach fal (różnych barwach) i oko ludzkie postrzega wielokolorowy łuk.

Pomimo faktu, że w tęczy występuje niemal ciągłe widmo kolorów, tradycyjnie uznaje się, że kolorami tęczy są: czerwony (na zewnątrz łuku), pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, indygowy i fioletowy (wewnątrz łuku).


Polecamy artykuły

Project.svg Wikiprojekt:Fizyka

Zapraszamy do współpracy

P physics-2 blue1.png Najnowsze artykuły


P medicine3 blue.png Medycyna

Kategorie
Kategorie według specjalności lekarskich
Listy związane z medycyną
Bioetyka
Choroby
Diagnostyka medyczna
Eksperymenty medyczne
Embriologia
Entomologia medyczna i weterynaryjna
Farmakologia
Filozofia medycyny
Historia medycyny
Interpłciowość w medycynie
Lekarze
Literatura medyczna
Logopedia
Medycyna niekonwencjonalna
Metody lecznicze
Nagrody w dziedzinie medycyny
Organizacje medyczne
Oszustwa medyczne
Medycyna w Polsce
Prawo medyczne
Preparaty medyczne
Przedsiębiorstwa medyczne
Przyrządy i narzędzia medyczne
Psychosomatyka
Specjalności lekarskie
System opieki zdrowotnej
Terminologia medyczna
Uczelnie medyczne
Zabiegi medyczne
Zawody medyczne
Zdrowie
Wyróżniony artykuł
Bundesarchiv Bild 183-19000-3293, Berlin, Schwarzmarkt -Zigaretten.jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 183-19000-3293 / CC-BY-SA 3.0
Ruch antynikotynowy w III Rzeszy – zbiór działań administracyjno-propagandowych przeprowadzonych przez władze III Rzeszy w latach 30. i wczesnych 40. XX w., których celem było ograniczenie palenia tytoniu przez ludność tego kraju. Gdy niemieccy lekarze jako pierwsi odkryli związek pomiędzy paleniem tytoniu a rakiem płuca, władze III Rzeszy zapoczątkowały zakrojony na szeroką skalę ruch antynikotynowy. Wśród czynników motywujących kampanię była również nazistowska polityka rozrodcza i osobista niechęć Adolfa Hitlera do tytoniu. Ruch antynikotynowy nie odniósł wielkich efektów w początkowym okresie nazistowskiego reżimu, a w latach 1933-1939 konsumpcja tytoniu nawet wzrosła, od 1939 do 1945 roku liczba palących wśród personelu wojskowego stopniowo jednak się zmniejszała.
Medalowe artykuły WikipediiArtykuły nominowane do wyróżnienia

Polecamy artykuły

Medalowe artykuły

Dobre Artykuły


Project.svg Wikiprojekt:Nauki medyczne

Zapraszamy do współpracy

P medicine3 blue1.png Najnowsze artykuły


Media użyte na tej stronie

P math blue1.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
P icon for portal on pl wiki
P chemist blue2.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
icon for portal on pl wiki
Bundesarchiv Bild 183-19000-3293, Berlin, Schwarzmarkt -Zigaretten.jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 183-19000-3293 / CC-BY-SA 3.0
Dla celów dokumentacyjnych Niemieckie Archiwum Federalne często zachowywało oryginalny opis fotografii, który może być błędny, tendencyjny, przestarzały bądź politycznie skrajny. Info non-talk.svg
Illus-ADN

20.1.1949

Schwarzhandel am Potsdamer Platz in Berlin
M.marmota latirostris in Veľká Studená dolina 2.jpg
(c) Krzysztof Górecki, CC BY-SA 3.0
Świstak tatrzański w Dolinie Staroleśnej; Słowacja - sierpień 2008.
P biology blue2.png
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
blue icon for portal on pl wiki
P physics-2 blue1.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
icon for portal on pl wiki
P physics-2 blue.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
icon for portal on pl wiki
Q space blue.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
Lunar libration with phase2.gif
Lunar libration. see below for more descriptions
P math blue2.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
P icon for portal on pl wiki
Portal grey.png
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals. It's in 150x150px size. Made by myself.
P biology blue1.png
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
blue icon for portal on pl wiki
Q space blue1.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
Liquid lakes on titan.jpg
Radar image of the Titan surface taken on 22. July 2006 from Cassini probe. We can see liquid lakes of methane in this picture. The image is centered near 80 degrees north, 35 degrees west and is about 140 kilometers (84 miles) across. Smallest details in this image are about 500 meters (1,640 feet) across. The colours are not true.

The view is from Bolsena Lacus in the lower right to Mackay Lacus in the upper left. The names of some of the other laci in the image are given in this map.

Some of the features in this image have been annotated in Wikimedia Commons.
TakakkawFalls2.jpg
(c) Michael Rogers, CC-BY-SA-3.0
Rainbows can often be seen in the spray and mist coming from larger waterfalls, as here at Takakkaw Falls, Canada.
Spearman animacja2.gif
Autor: pl:user:Olaf, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Animation of the statistical ranking process, showing properties of the Spearman's rho.
Universum.jpg
Autor: Heikenwaelder Hugo, Austria, Email : heikenwaelder@aon.at, www.heikenwaelder.at, Licencja: CC BY-SA 2.5
imagen de la teoría de la eternidad
P chemist blue1.png
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
icon for portal on pl wiki