Portal:Paleontologia


Paleontologia w polskojęzycznej Wikipedii

Niniejsza strona stanowi WikiPortal dla wszystkich osób zainteresowanych paleontologią. Ma on za zadanie ułatwić autorom i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów związanych z zagadnieniami poruszanymi przez tę gałąź nauki.

Osoby zainteresowane rozwijaniem artykułów z zakresu paleontologii zapraszamy do Wikiprojektu Paleontologia.

Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.

Jeżeli chcesz edytować tę stronę, przejdź tutaj.

Artykuł miesiąca

Gatunek Nectocaris pteryx został opisany w 1976 roku przez Simona Conwaya Morrisa na podstawie jednego okazu odkrytego w łupkach z Burgess. Conway Morris nie sklasyfikował dokładniej gatunku, spostrzegł jednak pewne cechy przypominające cechy stawonogów.

W 1988 roku Alberto Simonetta stwierdził, że jelito holotypu jest w rzeczywistości struną grzbietową i zaklasyfikował Nectocaris do strunowców. Jedynie oczy uznał za całkowicie odmienne od tych występujących u współczesnych strunowców. Według Simonetty Nectocaris była bliżej spokrewniona z bezczaszkowcami i kręgowcami niż z osłonicami, stwierdził jednak, że wymaga ona zaklasyfikowania w nowym podtypie wewnątrz Chordata. W 1995 roku Simonetta ze współpracownikami ponownie uznał Nectocaris za strunowca, tym razem jednak za bliżej spokrewnionego z bezczaszkowcami lub osłonicami niż z kręgowcami.

W 2005 roku Chen i in. stwierdzili, że jedyny znany okaz Nectocaris mógł ulec spłaszczeniu grzbietowo-bocznemu, a nie bocznemu, jak wcześniej sądzono. Autorzy opisali też kilkanaście okazów Vetustovermis (wcześniej również znanego z pojedynczej skamieniałości) sugerując, że – jeśli ich interpretacja jest prawidłowa – Vetustovermis i Nectocaris byłyby do siebie bardzo podobne. Hipoteza ta została potwierdzona w 2010 roku, gdy Smith i Caron opisali skamieniałości 91 osobników z łupków z Burgess. Na ich podstawie autorzy uznali Nectocaris za wczesnego głowonoga, wskazując zwłaszcza na obecność lejka.

Interpretacja ta została jednak skrytykowana przez innych paleontologów.

Czytaj więcej...

  • Archiwum artykułów miesiąca

Ilustracja miesiąca

Archaeopteryx
  • Archiwum ilustracji miesiąca

Ciekawostki

Czy wiesz, że...

  • najstarszym znanym ssakiem jest Adelobasileus cromptoni, żyjący w okresie środkowego triasu, około 225 mln lat temu, na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej?
  • największe pterozauryQuetzalcoatlus, Hatzegopteryx i Ornithocheirus – osiągały ponad 10 m rozpiętości skrzydeł?
  • największym płazem w historii Ziemi był prawdopodobnie prionozuch, osiągający do 9 m długości?
  • ryniofity zapoczątkowały wszystkie linie rozwojowe prowadzące do współcześnie żyjących gatunków roślin lądowych?
  • Beelzebufo, zwany po angielsku „żabą z piekła”, mógł polować na młode dinozaury?


Zobacz też...

Portale:

BIOLOGIADINOZAURYZOOLOGIA


Artykuły ważne dla osób zainteresowanych paleontologią:

genetykageologiaewolucjahistoria życia na Ziemimasowe wymieranieprehistoriatabela stratygraficznawędrówka kontynentów

Kategorie artykułów

Paleontologia
Czasopisma paleontologiczne
Historia paleontologii
Masowe wymieranie
Mikropaleontologia
Muzea paleontologiczne w Polsce
Paleobotanika
Paleoklimatologia
Paleontolodzy
Paleozoologia
Skamieniałości
Stanowiska paleontologiczne

Listy wymarłych zwierząt

Na poniższych stronach znajdują się zestawienia rodzajów zwierząt z poszczególnych taksonów.


Lista amonitówLista dinozaurówLista ichtiozaurówLista mozazaurówLista plezjozaurówLista pterozaurówLista wymarłych ssakówLista trylobitówWymarłe zwierzęta holocenu

Artykuły do rozwinięcia

Część artykułów z dziedziny paleontologii znajduje się w stanie zalążkowym. Oto niektóre z nich:

acheloma, Acta Palaeontologica Polonica, Actinocerida, aglaofiton, arandaspis, Archaeamphora longicervia, aspidella, asteroksylon, Aulacocerida, birkenia, baktryty, biostratonomia, bóbr olbrzymi, ceratitida, Czarna czaszka, Didymoceras, egzyna, hiolity, hyrachyus, Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN, Johannes Walther, Kenyanthropus platyops, łupki z Burgess, mikropaleontologia, paleobotanika, Paranthropus, pederpes, piroteria, plagiozaur, prokonsul (małpa), rostrokonchy, sapeornis, schochia, sepulkowate, sinoterium, skamieniałość śladowa, tafonomia, tanatocenoza, tilodonty, Vernanimalcula

Propozycje nowych artykułów

Propozycje nowych artykułów z zakresu paleontologii znajdują się na bieżąco aktualizowanej stronie:
Wikipedia:Propozycje tematów/Paleontologia


Oto niektóre z nich: amfekepubis, Amplectobelua, auraria, brachypteryg, chasmatozaur, Conacodon, Djadochtatherium, Peter Martin Duncan, Emydops, hupezuch, karinodens, kerygmachela, kladoksylony, kryptobaatar, Oskar Kuhn, leptopteryg, Macrauchenioidea, mikadocefal, mimatuta, moanazaur, molezaur, Alexander von Nordmann, Oxyacodon, paraoftalmozaur, pesopteryks, pesozaur, plezjotylozaur, prawidłakowce, Robertia, Ewa Roniewicz, Natalia Rybczynski, Ernst Friedrich von Schlotheim, Paul Upchurch, Patricia Vickers-Rich, Peter Wellnhofer, Samuel Wendell Williston, Windhausenia

Ostatnie zmiany tematyczne

Na poniższej stronie można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z paleontologią:


Zmiany z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Paleontologia
(dotyczy również podkategorii)

Paleontologia w siostrzanych projektach

Paleontologia na WikinewsPaleontologia na WikicommonsPaleontologia na Wikiwersytecie
Serwis informacyjnyGrafikiWspólnota wolnej wiedzy (en)
Wikinews-logo.svgCommons-logo.svgWikiversity-logo.svg

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii

Portal.svg

Media użyte na tej stronie

Nectocaris pteryx.jpg
© Citron, CC BY-SA 3.0
Nectocaris pteryx after the reconstruction in Smith & Caron 2010
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
Wikiversity-logo.svg
Autor: Snorky (optimized and cleaned up by verdy_p), Licencja: CC BY-SA 3.0
This version doesn't have text. The version with text is Image:Wikiversity-logo-en.svg. Official Wikiversity Logo
WLA hmns Archaeopteryx 2.jpg
Autor: Wikipedia Loves Art participant "The_Wookies", Licencja: CC BY 2.5

Cast skeleton of primitive bird
Archaeopteryx
This cast skeleton was produced by Dr. Lary D. Martin of University of Kansas, a leading authority on primitive birds, by pulling molds off casts of most of the Archaeopteryx specimens. The skeleton has been mounted in an arboreal (tree-climbing) posture. Recent research on bird claws shows that claws of Archaeopteryx most closely match the claws of anoreal birds, rather those of ground-living birds. Note the three-clawed wing of Archaeopteryx, a condition not found in living birds.

Wikipedia Loves Art at the Houston Museum of Natural Science

This photo of item # [1] at the Houston Museum of Natural Science was contributed under the team name "The_Wookies" as part of the Wikipedia Loves Art project in February 2009.
Houston Museum of Natural Science

The original photograph on Flickr was taken by andytang20please add a comment to the original Flickr page whenever a use has been made on Wikipedia or another project.
Project galleries on Flickr: this institution, this team
Portal.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
TurfanosuchusDabanensis-PaleozoologicalMuseumOfChina-May23-08.jpg
Autor: User:Captmondo, Licencja: Copyrighted free use
Specimen of Turfanosuchus dabanensis, on display at the Paleozoological Museum of China.
Wikinews-logo.svg
Autor: Wektoryzacja: Simon 01:05, 2 August 2006 (UTC) Updated by Time3000 17 April 2007 to use official Wikinews colours and appear correctly on dark backgrounds. Originally uploaded by Simon., Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikinews logo without text. This is a cropped version of Image:Wikinews-logo-en.png. Note that the Wikinews project itself is at Wikinews:Main Page.