Portal:Powiat iławski


Portal powiatu iławskiego

Znajdujesz się na portalu dla Wikipedystów zainteresowanych powiatem iławskim, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tym regionem.


POL powiat iławski COA.svg
Powiat iławski – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Iława.
więcej informacji o powiecie...
Spis treści:

Artykuł miesiąca | Iława | Inwestycje | Zabytki | Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego | Czy wiesz, że... | Turystyka | Sport
Kultura | Galerie na Commons | Gospodarka | Przyroda | Sylwetki | Miejscowość Tygodnia | W czym możesz pomóc

Powiat iławski w polskojęzycznej Wikipedii
Iława – stolica powiatu  edytuj
POL Iława COA.svg

Iławamiasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim; siedziba władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Miasto położone nad południowym krańcem jeziora Jeziorak (Pojezierze Iławskie); duży ośrodek wypoczynkowy, sportowy i turystyczny. Region rolniczy. Pierwsze wzmianki o ziemiach, na których leży Iława sięgają roku 1226, kiedy Konrad I mazowiecki wydał dokument, zapowiadający przybycie Krzyżaków na te tereny. Mieli oni chrystianizować pogan, którzy władali także terenami, na których obecnie leży Iława. Po opanowaniu przez Krzyżaków i podboju Prus w 1283 obszar ten objęty został akcją kolonizacyjną. Miasto założył komtur krzyżacki Sieghard von Schwarzburg w 1305. W tym samym roku Iława otrzymała prawa miejskie. Położenie geograficzne (teren otoczony wodami, więc łatwy w obronie) oraz ulokowanie miasta w miejscu dawnej staropruskiej osady rybackiej zdecydowały o lokalizacji miasta w tym miejscu.

Artykuł miesiąca  edytuj

Rodzina Finckensteinów – najbogatsza rodzina Prus Wschodnich.

Finckensteinowie pochodzili z Zurychu, gdzie byli znani w XII-XV w. jako Finckowie. Jedna z gałęzi rodu osiedliła się wówczas w Tyrolu. Założycielem linii pruskiej był Konrad, który przyjął służbę u Krzyżaków. Część rodu, żyjąca w Karyntii nazwała swoje siedziby Finckenstein lub Finckenberg, stąd potem pochodziły ich nazwiska. Istniała jeszcze jedna gałąź Fincków – Von Auersberg. Majątki Finckensteinów koncentrowały się w Prusach Górnych, w starostwach iławskim, ostródzkim i dąbrówieńskim. Już w drugiej połowie XVII w. byli potentatami i właścicielami trzech miast wraz z dziedzicznymi urzędami w Szymbarku, Dąbrównie i Iławie, zdecydowanie dominowali w XIX w., ich majątki w Szymbarku, Szymonowie, Jaśkowie i Lasecznie obejmowały wówczas powierzchnię ok. 14 tys. ha, z czego znaczna część (ok. 10 tys. ha) leżała na terenie starostwa iławskiego.

więcej...


Inwestycje  edytuj
8 lipca 2006
  • Trwa modernizacja neoklasycystycznego kina w Iławie, która zakończy się prawdopodobnie między wrześniem a listopadem.
  • 12 września 2006 r. została otwarta Mała Obwodnica Wschodnia w Iławie (koszt: ponad 10 mln €).
  • 7 września 2006 r. został otwarty market Bricomarche (ul. Dąbrowskiego).
  • 28 września otwarty został market Lidl (ul. Kościuszki).


Zabytki  edytuj
Najważniejsze Zabytki powiatu iławskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego w Iławie
  • Ruiny zamku Kapituły Pomezańskiej - Szymbark
  • Ruiny barokowego pałacu - Kamieniec
  • Pałac - Bałoszyce
  • Gotycki kościół - Iława
  • Pałac - Gardzień
  • Pałac - Jaśkowo
  • Dwór - Gubławki
  • Pałac - Ogrodzieniec
  • Pałac - Januszewo
LOGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO POJEZIERZA IŁAWSKIEGO.svgPark Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego  edytuj
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego słynie m.in.: z jeziora Jeziorak i „Alei Napoleona”, wzdłuż której rośnie kilkadziesiąt wiekowych sosen oraz z Jeziora Jasnego, o wyjątkowo czystej toni (przezroczystość wody do 15 m). Tutaj też można wybrać się na bezkrwawe polowanie (fotosafari) do znajdujących się na terenie parku kilku rezerwatów przyrody.
Jezioro Jeziorak

Jezioro Jeziorak wraz z otaczającym go kompleksem leśnym stanowi zbiór unikatowych zasobów fauny i flory. Jest ostoją ptaków o międzynarodowej randze, w tym: czapli, kormoranów, żurawi, a także niezwykle rzadkich ptaków drapieżnych: bielików, rybołowów czy kań rudych. W kompleksach leśnych bytują popularne i rzadsze gatunki zwierzyny łownej: sarny, dziki, jelenie, łosie. Zimą pojawiają się czasami wilki.

więcej...
Czy wiesz, że...  edytuj
Maria Walewska

...w 1974 roku na wyspie Wielka Żuława nagrywano film "Gniazdo" reżyserii Jana Rybkowskiego, opowiadający o pierwszych latach państwa polskiego?

...w 1807 r. Napoleon Bonaparte miał swoją kwaterę w Kamieńcu Suskim; w tym czasie spędził tu trzy tygodnie ze swą metresą, panią Walewską?

więcej...

...w herbie Lubawy widnieje postać pierwszego biskupa Prus, wcześniejszego misjonarza tych ziem, Christiana, a z jego rąk w XIII w., pruski książę lubawskiego grodu, Surwabuno, przyjął chrzest?

więcej...
Turystyka  edytuj
Szlaki turystyczne piesze


NazwaDługośćTrasa
szlak turystyczny żółty Żółty12,1 kmDworzec PKP Iława Główna, Jezioro Łęckie, Jezioro Czerwone, Katarzynkileśniczówka, Ostrów, Jezioro Radomno, wieś Radomno
szlak turystyczny żółty Żółty w kierunku północno-wschodnim28,3 kmDworzec PKP Iława Główna, Szałkowo, Tynwałd, Frednowy, Wiewiórka, Samborowo
szlak turystyczny zielony Zielony ("Napoleoński")12 km
41,3 km
1. Dworzec PKP Iława Główna, Jezioro Silm, Kamionka, zamek w Szymbarku
2. Szymbark, Piotrkowo, Jezioro Czerwica, Kamieniec
szlak turystyczny niebieski Niebieski26 kmDworzec PKP Iława Główna, Sarnówek, zatoka Widłągi, Rożek, Siemiany
Historyczno-przyrodniczy35 kmIława, Jezioro Silm, Kamionka, Szymbark, Stawki, Gardzień, Piotrkowo, Januszewo, Jezioro Merynos, Olbrachtowo, Kamieniec
Sport  edytuj
Memoriał Huberta Wagnera 18 sierpnia 2005 r. w hali sportowo-widowiskowej.

Iława jest dużym ośrodkiem sportów wodnych. W mieście działa wiele przystani jachtowych i wypożyczalni sprzętu wodnego. Mieszkańcy mogą korzystać również z wypożyczalni rowerów i znajdujących się w okolicy miasta ośrodków jeździeckich.

Stadion miejski w Iławie

Obiektami sportowymi w Iławie są kompleksowo wyposażony Stadion Miejski i nowoczesna hala sportowo-widowiskowa. Iławskie Centrum Sportu Turystyki i Rekreacji wspiera działalność sekcji sportowych (tenis ziemny, tenis stołowy, lekka atletyka, wioślarstwo, żeglarstwo, piłka nożna i siatkówka).

Kultura  edytuj
Iławskie kino przed renowacją.

Większości imprez kulturalnych w mieście patronuje Iławskie Centrum Kultury. Organizuje międzynarodowy festiwal jazzu tradycyjnego Złota Tarka, odbywającym się w połowie sierpnia w miejskim amfiteatrze nad Małym Jeziorakiem. Tradycją staje sie również festiwal muzyki szantowej Jeziorak Shanties Meeting oraz organizowany przez Młodzieżową Radę Miasta ogólnopolski festiwal młodzieżowych grup rockowych Fama Rock Festival. W ramach Centrum działa wiele kół zainteresowań, między innymi plastyczne, rzeźbiarskie, taneczne, teatralne, szachowe oraz numizmatyczne. Podobny profil działalności ma Spółdzielczy Dom Kultury Polanka. Ponadto w Iławie funkcjonuje Młodzieżowa Orkiestra Dęta i katolicki zespół Credo. Mieszkańcy mogą korzystać z kina X Muza (obecnie w przebudowie wartej 6 mln ), biblioteki i galerii sztuki.

Miejscowość Tygodnia  edytuj
Szymbarkwieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława, nad Jeziorem Szymbarskim.

Po raz pierwszy wymieniona w 1378 jako osada przyzamkowa.


Zabytki

Ruiny zamku w Szymbarku
  • Ruiny gotyckiego zamku kapituły pomezańskiej z drugiej połowy XIV w. Po sekularyzacji zakonu krzyżackiego stał się własnością rodu von Palentzów, którzy przebudowali go na rezydencję renesansową. Od 1699 należał do rodu Finckensteinów. W 1945 został spalony przez Armię Czerwoną. W ostatnich latach częściowo go odbudowano. Zachowały się mury z 10 wieżami.
  • Dawna oranżeria klasycystyczna z ok. 1800
  • Młyn i dom nr 19 (drewniany), z drugiej połowy XIX wieku.
więcej...
Gospodarka  edytuj
W powiecie iławskim znajduje się wiele cenionych na rynku firm. Są to m.in.:
  • Swedwood - fabryka mebli w Lubawie produkująca meble dla IKEI.
  • Mazurskie Meble - fabryka mebli w Iławie
  • Bi-es - fabryka perfumów w Kamieniu Dużym
  • Kaufland - hipermarket w Iławie
  • Biedronka, Plus, Pepco, Intermarche - sieci handlowe
Nuvola apps khangman.pngPrzyroda  edytuj

W powiecie iławskim znajdują się:

  • Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego, posiadający status "Zielonych Płuc Polski"
    • rezerwat przyrody Czerwica
    • rezerwat przyrody Jezioro Gaudy
    • rezerwat przyrody Jezioro Jasne (przejrzystość wody do 15 m)
  • rezerwat przyrody Jezioro Karaś, rezerwat przyrody chroniony konwencją ramsarską
Sylwetki  edytuj
Emil Adolf von Behring (ur. 15 marca 1854 w Ławicach, zm. 31 marca 1917 w Marburgu), bakteriolog niemiecki, uważany za twórcę immunologii, laureat pierwszej Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny.

Urodził się we wsi Hansdorf (obecnie Ławice w gminie Iława) w wielodzietnej rodzinie nauczyciela (był piątym z trzynaściorga dzieci). Był m.in. asystentem Roberta Kocha. Od 1895 profesor uniwersytetu w Halle oraz Instytutu Terapii Doświadczalnej w Marburgu. Za prace nad seroterapią, przede wszystkim zaś za zastosowanie seroterapii w walce z błonicą (dyfterytem), został laureatem pierwszej Nagrody Nobla z medycyny w 1901. Komitet Noblowski w uzasadnieniu podjął próbę oceny znaczenia pracy von Behringa, dodając do uzasadnienia słowa: dzięki (pracom von Behringa) otwarta została nowa droga dla medycyny, a lekarze otrzymali ważną broń w walce przeciw chorobie i śmierci.

więcej...
Commons-logo.svgGalerie na Commons  edytuj
Commons-logo.svg
Rzeka Iławka
W czym możesz pomóc
Do opracowania
Biografie dodaj

Jan von CollasJan GłowiakConrad Finck von FinckensteinWilhelm Albrecht FinckensteinJadwiga Elżbieta von FinckensteinJarosław KotewiczAdam Romanowski

Artykuły dodaj

Kościół św. Andrzeja Boboli w IławieKościół św. Brata Alberta w IławieKościół Chrystusa Króła Wszechświata w IławieJezioro SzymbarskieJezioro Płaskie BednarzówkaPikusPięć-JeziornoJeziorak Shanties MeetingFama Rock FestivalJezioro ŁabędkoRezerwat przyrody Jezioro IłgiJezioro FrancuskieZamek Kapituły Pomezańskiej w SzymbarkuPałac w BałoszycachPałac w GardzieniuPałac w JaśkowieDwór w GubławkachPałac w OgrodzieńcuPałac w Januszewie

Do poszerzenia
Zalążki biografii dodaj

Karl Friedrich GieseKrzysztof LisekMarcin UłanowskiMarta Chodorowska

Zalążki opisów dodaj

Pałac w Kamieńcu Suskim

Jak możesz pomóc edytuj
Wystarczy, że napiszesz bądź uzupełnisz jakikolwiek artykuł związany z powiatem iławskim lub Iławą. Każda pomoc się przyda. Na Portalu widać ile zostało do zrobienia.

Może masz aparat lub już wykonane zdjęcia?


Wskazówki edycyjne i inne: jak napisać doskonały artykuł - linki wewnętrzne - poradnik autora Wikipedii - prawa autorskie


Możesz też pomóc w promocji portalu dodając taki szablon {{Portal|Powiat iławski}} na swojej stronie Wikipedysty

Kategorie artykułów o Iławie i powiecie iławskim
Nuvola apps kmessedwords.png

Kategoria:Powiat iławski - Kategoria:Iława - Kategoria:Gmina Iława - Kategoria:Gmina Lubawa - Kategoria:Gmina Kisielice - Kategoria:Gmina Susz - Kategoria:Gmina Zalewo - Kategoria:Dzielnice i osiedla Iławy

Inne portale tematyczne w polskojęzycznej Wikipedii
Portal.svg

Media użyte na tej stronie

POL Szlak niebieski.svg
Niebieski szlak turystyczny.
Haliaeetus-albicilla-002.jpg
Autor: Małgorzata Szreter, Licencja: CC BY-SA 2.5
Orzeł bielik (Haliaeetus albicilla). Polska, Chorzów, WPKiW, Ogród Zoologiczny w Chorzowie
Iławka.jpg
Autor: Marcin n® , Licencja: CC BY-SA 2.5
Iławka River in Iława
Nuvola apps knotes.png
Autor: David Vignoni / ICON KING, Licencja: LGPL
Icon from Nuvola icon theme for KDE 3.x.
Stadion w Iławie.jpg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to MARCIN N (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0

Stadion miejskie w Iławie Autor: Marcin n

MARCIN N 17:33, 16 June 2006 (UTC)
Nuvola apps kmessedwords.png
Autor: David Vignoni / ICON KING, Licencja: LGPL
Icon from Nuvola icon theme for KDE 3.x.
LOGO Portalu Powiatu iławskiego.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to MARCIN N (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0

Logo Portalu Powiat iławskiego. Author: Marcin n

MARCIN N 10:36, 13 July 2006 (UTC)
Art-stub.jpg
Art-stub (Mona Lisa face)
MEMORIAŁ WAGNERA 16 08 2005.JPG
Autor: Kwiatuszek 2005, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Reprezentacja Chin, Memoriał Huberta Wagnera 18 sierpnia 2005 r. w iławskiej Hali Widowiskowo-Sportowej
Rondo w Iławie.jpg
Autor: Marcin n® , Licencja: CC-BY-SA-3.0
Budowa ronda na "Obwodnicy Wschodniej" w Iławie
Finckensteinowie.jpg
Rodzina zu Dohna-Schlobittenow w 1914 r.
Kompass.svg
Autor: Stefan-Xp, Licencja: CC-BY-SA-3.0
A Compass with English ...
POL powiat iławski COA.svg
Herb Powiatu Iławskiego
Crystal Project Atlantik.png
Autor: Everaldo Coelho (YellowIcon);, Licencja: LGPL
An icon from icon theme Crystal Project;
WdzydzeKiszewskie-skansen7.jpg
(c) Stako, CC-BY-SA-3.0
Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich - ziemne piwnice, w oddali drewniany kościół pw. św. Barbary przeniesiony ze wsi Swornegacie
POL Szlak żółty.svg
Żółty szlak turystyczny.
Bulwar Jana Pawła II.jpg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to MARCIN N (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0

Bulwar Jana Pawła II w Iławie Autor: MARCIN N 09:14, 21 June 2006 (UTC)

Marcin n
Trophy.jpg
Trophy image. Often used in Wikinews (en) as a barnstar
Nuvola apps khangman.png
Autor: David Vignoni / ICON KING, Licencja: LGPL
Icon from Nuvola icon theme for KDE 3.x.
Szymbark ruiny zamku.jpg
Ruiny zamku w Szymbarku
Duży Jeziorak.jpg
Autor: Marcin n® , Licencja: CC BY-SA 2.5
Jezioro Jeziorak (okolice Jażdżówek)
LOGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO POJEZIERZA IŁAWSKIEGO.svg
Logo Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego
Iława - kino przed remontem.jpg
Autor: Marcin n, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Iława, ul. Niepodległości 13B - dawna hala miejska, obecnie kino (zabytek A-1989)
POL Szlak zielony.svg
Zielony szlak turystyczny.