Portal:Węgry

 < Portale < Geografia < Europa < Węgry

Portal Węgry (węg. Magyarország posłuchaj) winien przybliżyć czytelnikowi tematy związane z Węgrami i stanowić przegląd artykułów w polskojęzycznej Wikipedii z nimi związanych. Ponadto winien on przyczynić się do poprawienia systematyki i jakości, jak też stanowić uzupełnienie dla Kategorii „Węgry”. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych współpracą do dyskusji nad formą i treścią portalu.

Geografia i przyroda

  • Ogólne: Geografia Węgier

  • Krainy geograficzne: Badacsony, Baczka, Puszta, Mała Nizina Węgierska, Kotlina Panońska, Sváb-Törökország, Szekszárd, Villány-Siklós
    • Regiony należące kiedyś do Węgier: Siedmiogród, Banat, Seklerszczyzna, Felvidék

  • Łańcuchy górskie: Börzsöny, Góry Bukowe, Las Bakoński, Mátra, Mecsek
    • Góry: Kékes

  • Najniższy punkt: Gyálarét (78 m)

  • Wody:
    • Rzeki: Dunaj - Cisa - Litawa - Raba - Drawa - Marusza - Zala - Ipola - Sajó - Hernád - Bodrog - Keresz - Samosz - Torna
    • Jeziora: Balaton - Velence - Jezioro Nezyderskie

  • Miasta: Budapeszt - Debreczyn - Miszkolc - Segedyn - Pecz - Győr - Sopron - dalsze miasta...

  • Ochrona przyrody: Parki narodowe na Węgrzech
edytuj

Historia

  • Przegląd: Historia Węgier

  • Ogólne: Królestwo Węgier - Austro-Węgry - Ludy ugrofińskie - Węgrzy

  • Średniowiecze (do ok. 1450):
    • Pojęcia: Andegawenia - Arpadowie - Złota Orda - JagiellonowieMongołowie
    • Wydarzenia: Bitwa pod Kalbsrieth (933) - Bitwa nad rzeką Lech (955) - Pokój w Ołomuńcu (1479)
    • Osobowości: Zoltán - Arpad - Stefan I Święty - Jan Hunyady - Władysław Hunyady - Władysław Pogrobowiec

  • Nowożytna (do 1789):
    • Pojęcia: Habsburgowie - Labancowie - Kurucowie
    • Wydarzenia: Powstanie Rakoczego - Bitwa pod Mohaczem (1526) - Bitwa pod Mohaczem (1687)
    • Osobowości: Gábor Bethlen - Franciszek II Rakoczy - Ludwik II Jagiellończyk

  • Nowożytna (do 1945):
    • Pojęcia: Regent Horthy - Strzałokrzyżowcy - Traktat w Trianon - Wiedeński werdykt - Austriacko-Węgierska Ugoda - Austro-Węgry - Zalitawia - Madziaryzacja - Magnat
    • Wydarzenia: Powstanie węgierskie 1848 - Bitwa pod Gorlicami - Bitwy nad Isonzo
    • Osobowości: Lajos Kossuth - Miklós Horthy - István Széchenyi - Ferenc Deák

  • Nowożytna (od 1945):
    • Pojęcia: Węgierska Socjalistyczna Partia Robotnicza - Układ Warszawski - Partnership for Peace - NATO - Rozszerzenie UE
    • Wydarzenia: Powstanie węgierskie 1956
    • Osobowości: Mátyás Rákosi - János Kádár - Imre Nagy

  • Symbole: Korona Świętego Stefana
edytuj

Polityka

  • Komitaty: Bács-Kiskun - Baranya - Békés - Borsod-Abaúj-Zemplén - Csongrád - Fejér - Győr-Moson-Sopron - Hajdú-Bihar - Heves - Jász-Nagykun-Szolnok - Komárom-Esztergom - Nógrád - Pest - Somogy - Szabolcs-Szatmár-Bereg - Tolna - Vas - Veszprém - ZalaBudapeszt jako rejon niezależny


  • Partie polityczne:
    • Węgierska Partia Socjalistyczna (Magyar Szocialista Párt)
    • Związek Wolnych Demokratów (Szabad Demokraták Szövetsége)
    • Fidesz (Fidesz – Magyar Polgári Szövetség)
    • Węgierskie Forum Demokratyczne (Magyar Demokrata Fórum)
    • Sojusz Zielonych Demokratów (Węgry)
    • Jobbik - Ruch na rzecz Lepszych Węgier

  • Osobowości: János Áder - Péter Balázs - Gábor Demszky (Burmistrz Budapesztu) - István Hiller - László Kovács - László Sólyom - Katalin Szili - dalsi ...

  • Polityka zagraniczna: Grupa Wyszehradzka
edytuj

Gospodarka i transport

  • Autostrady na Węgrzech (autópálya): Autostrada M0 (Węgry), Autostrada M1 (Węgry), Autostrada M3 (Węgry), Autostrada M15 (Węgry), Autostrada M30 (Węgry), Autostrada M70 (Węgry)
  • Przedsiębiorstwa z siedzibą na Węgrzech: MÁV - MOL - Magyar Telekom - Malév - OTP Bank - Rába - Apenta - AUDI HUNGARIA MOTOR Kft. - Chio-Wolf Magyarország - Dreher - Ganz - GE Ungarn - Gedeon Richter - Graphisoft - Nestlé Ungarn - Pannon-GSM - Pharmavit - Zwack - Pick
  • Waluta: Forint - Pengő
edytuj

Kultura i nauka

  • Film: Mephisto (film) - Being Julia - Kontrolerzy

  • Grupy etniczne i narodowe: Węgrzy - Romowie - Niemcy (Donauschwaben) - Serbowie - Słowacy - Rumuni - Żydzi

  • Kuchnia węgierska: Gulasz (węg. pörkölt) - Szegediner i Debrecziner (kiełbasy) - Leczo - Tokaj - Langosz - Papryka - Erős Pista - Gyümölcsleves (węgierska zupa owocowa) - Halászlé (węgierska zupa rybna) - Tokań - Salami

  • Literatura, język i dzieła literackie: Literatura węgierskaJęzyk węgierski - Język słowacki - Język romskiTragedia człowiekaHunor i MagorNyugat

  • na liście światowego dziedzictwa UNESCO: nabrzeże Dunaju i zamek Buda w Budapeszcie – wieś Hollókő – jaskinie AggtelekOpactwo benedyktyńskie w PannonhalmaPark Narodowy Hortobágy – wczesnochrześcijański grobowiec w Peczu – obszar nad Jeziorem Nezyderskim - winnice tokajskie (Tokaj-Hegyalja)

  • Media
    • Prasa: Magyar Nemzet - Magyar Hírlap - Népszabadság - Népszava - Budapester Zeitung - Pester LloydNyugat
    • Stacje telewizyjne: Duna TV - MTV - TV2 - RTL Klub - hir TV
    • Stacje radiowe: Bartók Rádió - Budapest Rádió - Danubius Rádió - Juventus Rádió - Kossuth Rádió - Petőfi Rádió - Radiocafé 98.6 - Sláger Rádió - Tilos Rádió

  • Muzyka i taniec:
    • Tradycyjne: Szózat - Gloomy Sunday - Himnusz
    • Zespoły muzyczne: NOX - AuroraOmegaEktomorf

  • Nauka i Oświata: Uniwersytet Andrássy - Uniwersytet w Debreczynie - Uniwersytet w Segedynie - Węgierska Akademia Nauk - Uniwersytety na Węgrzech - Fasori Gimnázium

  • Osobowości:
  • Filmowcy:
  • Aktorzy: Géza von Bolváry - István Bubik - María Corda - Gábor Egressy - Paul Lukas - Zsa Zsa Gabor
  • Reżyserzy: Nimród Antal - Márta Mészáros - István Szabó - Béla Tarr
  • Muzycy:
  • Kompozytorzy: Valentin Bakfark - Béla Bartók - Ernő Dohnányi - Ferenc Erkel - Peter Eötvös - Imre Kálmán - Zoltán Kodály - Joseph Kosma - György Kurtág- Ferenc Lehár - György Ligeti - Franz Liszt
  • Dyrygenci: Antal Doráti - Peter Eötvös - István Kertész - Artur Nikisch - Eugene Ormandy - Hans Richter - Fritz Reiner - Georg Solti - George Szell
  • Instrumentaliści: Géza Anda - Leopold Auer - László Sáry - György Cziffra - Joseph Joachim - Zoltán Kocsis - András Schiff - Tibor Serly
  • Malarze: Miklós Barabás - Gyula Benczúr - Adolf Fényes - Lajos Kassák - Tivadar Kosztka Csontváry - Mihály Munkácsy - László Moholy-Nagy - József Rippl-Rónai - Pál Szinyei Merse - Mihály Zichy - dalsi...
  • Naukowcy: György Békésy - László Bíró - Loránd Eötvös - Paul Erdős - Leopold Fejér - János Harsányi - John Kemeny - Imre Lakatos - György Lukács - Ervin László - John von Neumann - János Rácz - Tibor Radó - Frigyes Riesz - Ignaz Semmelweis - Albert Szent-Györgyi - Leó Szilárd - Sámuel Teleki - Edward Teller - Eugene Wigner - dalsi..
  • Pisarze: Endre Ady - János Arany - Péter Esterházy - Mór Jókai - Attila József - Imre Kertész - Sándor Márai - István Örkény - Sándor Petőfi - Mihály Vörösmarty - dalsi...

  • Religie: Kościół rzymskokatolicki - Węgierski kościół greckokatolicki - Kalwinizm - Luteranizm - Judaizm - Baptyści

  • Sztuki piękne i Architektura: Most Wolności - Baszta Rybacka - Kościół św. Mateusza (Budapest) - Budapeszteńskie Termy - Metro w Budapeszcie - Parlament - Węgierska Galeria Narodowa - Most Łańcuchowy - Most Elżbiety

edytuj


Sport

  • Piłka nożna: Reprezentacja Węgier w piłce nożnej - Złota jedenastka - Magyar Labdarúgó Szövetség - Újpest FCFerencvárosi TC

  • Formuła 1: Grand Prix Węgier

  • Osobowości: Adrián Annus - Viktor Barna - József Bozsik - László Cseh - Krisztina Egerszegi - Róbert Fazekas - Péter Lékó - Judit Polgár - Ferenc Puskás - dalsi...
edytuj


Węgry Flaga Węgier

  • Waluta Węgier
  • Hymn Węgier
Coat of arms of Hungary.svg

Herb Węgier

Położenie Węgier w Europie

Artykuł miesiąca

Polscy uchodźcy na Węgrzech w latach 1939-1945 - obywatele RP, którzy w konsekwencji agresji Niemiec i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 r. znaleźli schronienie na terytorium graniczącego z Polską od 15 marca 1939 r. Królestwa Węgier.

Po okupacji Węgier przez Armię Czerwoną dokonano spisu Polaków na Węgrzech. Zarejestrowano 21 obozów wojskowych, w których przebywało 1430 oficerów (w tym 334 członków ich rodzin) i 3741 szeregowych (w tym 95 członków ich rodzin). Liczbę cywilów oszacowano na 2835 osób. W połowie 1944 r. na Węgrzech w sumie przebywało około 8500 uchodźców. NKWD dokonało aresztowań wśród ekspozytury rządu RP.

Większość z uchodźców pozostałych na Węgrzech po 1944 po wojnie powróciła do kraju. Nad Dunajem pozostało tylko kilka skupisk Polonii, z których największe było w Budapeszcie oraz w górniczych miasteczkach Tata i Tatabánya.

Zobacz też: Marian Steifer, Andrzej Zahorski, Raoul Wallenberg ...

Węgry-Quiz


  • Co to za jezioro, wskazówka: leży ono na granicy Węgier i Austrii?
  • Jaki węgierski film otrzymał 2004 nagrodę za najlepszy debiut na festiwalu filmowym w Cannes?
  • Co mają wspólnego marsjanie z Węgrami
  • Kto jest aktualnie premierem Węgier?
  • Która amerykańsko-węgierska aktorka powiedziała: „Mężczyzna z wysokim stanem bankowego konta nie może być brzydki.”

Organizacyjne

Nowe i istotnie przerobione artykuły
  • 21.07.07 Béla Tarr
  • 13.07.07 Celldömölk
  • 07.07.07 Iván Faragó
  • 03.07.07 Imre Hera
edytuj
Brakujące artykuły

- Hatvan (hu) - Herend (hu) - Tibor Gyurkovics - Ferenc Kölcsey (hu) - Kelemen Mikes (hu) - Árpád Szakasits (en) - Mátyás Szűrös (en) - Ferenc Glatz - Tamás Ascher - István Örkény (hu) - József Katona (hu) - Nemzetbiztonsági Hivatal (en) - Zsolt Harsányi - György Márkus / György Markus / Gyoergy Markus / Gyorgy Markus (en) - Étienne Balázs (Etienne Balázs / István Balázs) (en) - Etienne Hajdu (Étienne Hajdu, Étienne Hajdú, István Hajdú) (en) - Kolloniotsch - Karoline Unger - Eduard Wertheimer / Ede Wertheimer - Zoltán Kocsis (en) (hu) - Tibor Serly (en) (hu) - Ernő Dohnányi (en) - Joseph Joachim (en) - Edda (de) - Hungaria (de) - Neo (de) - Romano Drom (de)


edytuj
Artykuły do poprawy

Valentinus Bakfark (hu)Zoltán Kodály (hu)Béla Bartók (en) (hu)György Ligeti (en) (hu)Franz Liszt (en)Emmerich Kálmán (en)


edytuj
Warte przeczytania

Jerzy Józef Jan Sochocki (ur. 1 kwietnia 1895 we Lwowie, zm. 14 października 1974 w Birmingham) - generał brygady Wojska Polskiego.

W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Walczył w szeregach 3 i 6 Pułku Piechoty Legionów. W listopadzie 1915 roku wcielony został do Cesarskiej i Królewskiej Armii. Walczył na froncie włoskim i tam dostał się do niewoli. W grudniu 1918 roku przyjęty został do Armii Polskiej we Francji i przydzielony do Batalionu Saperów. Od maja 1919 roku do marca 1923 roku dowodził kompanią i pełnił obowiązki dowódcy XVIII Batalionu Saperów. W kwietniu 1923 roku objął dowództwo X Batalionu Saperów w 4 Pułku Saperów. W sierpniu 1925 roku powierzono mu pełnienie obowiązków zastępcy dowódcy 6 Pułku Saperów w Przemyślu.

więcej informacji...

edytuj

Ciekawa ilustracja

Koronacja św. Władysława

Kategorie

Drzewo kategorii (CatGraph):
Węgry


Portal.svg
Przypisy

Media użyte na tej stronie

Flag of the Vatican City.svg
Autor: NieznanyUnknown author, Licencja: CC0
Flag of the Vatican City.
Flag of Finland.svg
Flaga Finlandii
HungaryBanner.png
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Cathedral of Szeged.jpg
Autor: Gyorgy Kovacs, Licencja: CC BY 2.0
Cathedral of Szeged
Hungary stub.svg
Flag-map of Hungary
Letscho-mit-Grillfleisch-un.jpg
Autor: Kobako, Licencja: CC BY-SA 2.5
Letscho mit Grillfleisch und Kartoffel (ungarische/österreichische Spezialität)
Malev Boeing 737-300 Prag.jpg
Autor: Oliver Pritzkow, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Boeing 737-300 HA-LET at Prague.
Hu-Magyarország.ogg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Dubaduba~commonswiki (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0

Magyarország

  • own recording
WiktionaryPl nodesc.svg
(c) Wikimedia Foundation, CC BY-SA 3.0

The logo for the Polish language Wiktionary without "Wolny, wielojęzyczny Wikisłownik" ("Free, multilingual, Wiktionary")

.
Laszlo-Coronation-ChroniconPictum.jpg
Miniature of the (divine) coronation of King St. Laszlo