Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski

Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna[1]
Logo
Ilustracja
Siedziba PKOBP – Centrum Finansowe Puławska (2010)
Forma prawnaspółka akcyjna[1]
Data założenia7 lutego 1919 (jako Pocztowa Kasa Oszczędności)[2][3]
25 października 1948 (jako Powszechna Kasa Oszczędności)[4][5]
Państwo Polska
SiedzibaWarszawa
Adresul. Puławska 15
02-515 Warszawa
Numer KRS0000026438
PrezesJan Emeryk Rościszewski
Rodzaj bankubank uniwersalny
Zatrudnienieponad 29 tys. osób[6]
Kapitał własny1250 mln zł[1]
Zysk netto2,645 mld zł (2020)[7]
GiełdaGiełda Papierów Wartościowych w Warszawie
ISINPLPKO0000016
Symbol akcjiPKO
Strona internetowa
PKO Bank Polski w Krakowie (2012)
Samochód PKO BP przed siedzibą banku, Tomaszów Mazowiecki (województwo łódzkie)

Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna (skrót: PKO Bank Polski S.A., PKO BP S.A.[1]) – największy bank uniwersalny w Polsce, spółka akcyjna notowana od 2004 na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, od 2021 prezesem banku jest Jan Emeryk Rościszewski.

W 2018 r. PKO BP zajął 845. pozycję w rankingu największych przedsiębiorstw na świecie Global 2000 magazynu „Forbes[8].

Historia

Dnia 7 lutego 1919, dekretem tymczasowego naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego, utworzona została Pocztowa Kasa Oszczędności. Jej pierwszym dyrektorem został mianowany 28 grudnia 1919 Hubert Linde. Po nim prezesami PKO byli Emil Schmidt i Henryk Gruber. Z czasem utworzono centralę banku w Warszawie z siedzibą przy ul. Świętokrzyskiej 31/33 oraz pierwsze oddziały lokalne: w Krakowie, Lwowie, Łodzi, Poznaniu i Katowicach. Pierwszym celem PKO stało się wprowadzenie do obiegu polskiego złotego zamiast marki polskiej (jako pochodnej marki niemieckiej). Od 1920 bank posiadał osobowość prawną, jako instytucja państwowa. Pracownicy Kasy byli zrzeszeni w Zrzeszeniu Pracowników Pocztowej Kasy Oszczędności, które miało swoje Koła przy większych Oddziałach, np. w Warszawie, w Łodzi[9].

Podczas okupacji niemieckiej ziem polskich, w czasie II wojny światowej kasa funkcjonowała pod zarządem niemieckim. W 1945 działalność kasy została wznowiona.

Dekretem Rady Ministrów z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej (Dz.U. z 1948 r. nr 52, poz. 412) zlikwidowano dotychczasową Pocztową Kasę Oszczędności, a jednocześnie powołano do życia nowy bank państwowy – Powszechną Kasę Oszczędności[10]. Na podstawie powyższego dekretu Minister Skarbu w dniu 19 grudnia 1949 r. wydał dwa rozporządzenia związane z utworzeniem Powszechnej Kasy Oszczędności: rozporządzenie w sprawie rozpoczęcia działalności Powszechnej Kasy Oszczędności[11], oraz rozporządzenie w sprawie przekazania Powszechnej Kasie Oszczędności przez Pocztową Kasę Oszczędności agend oraz aktywów i pasywów objętych rachunkiem polskim oraz postawienia Pocztowej Kasy Oszczędności w stan likwidacji[12][10].

1 stycznia 1950 agendy Pocztowej Kasy Oszczędności przejęła Powszechna Kasa Oszczędności[4], która rozpoczęła działalność z dniem 1 stycznia 1950 r. i z tym dniem na jej rzecz przekazane zostały aktywa i pasywa zlikwidowanej Pocztowej Kasy Oszczędności[10]. W 1974 ofertę PKO wzbogacono o rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy dla osób fizycznych (zwany popularnie ROR).

Ustawą z dnia 12 czerwca 1975 r. Prawo bankowe, z dniem 1 lipca 1975 r. Powszechna Kasa Oszczędności została włączona w struktury Narodowego Banku Polskiego[10].

1 listopada 1987 PKO stała się ponownie samodzielnym bankiem[4], zmieniając nazwę na Powszechna Kasa Oszczędności Bank Państwowy. Wydzielenie z NBP powszechnych kas oszczędności i utworzenie banku państwowego nastąpiło na podstawie art. 63 i art. 95 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 1982 r. nr 7, poz. 56) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 września 1987 r. w sprawie wydzielenia powszechnych kas oszczędności z Narodowego Banku Polskiego i utworzenia Powszechnej Kasy Oszczędności – banku państwowego (Dz.U. z 1987 r. nr 29, poz. 159)[10].

Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2000 r.[13] dotychczasową Powszechną Kasę Oszczędności bank państwowy z siedzibą w Warszawie przekształcono 12 kwietnia 2000 w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna[14].

10 listopada 2004 bank zadebiutował na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie[14].

Działalność

PKO Bank Polski jest bankiem uniwersalnym. Obsługuje zarówno osoby fizyczne, małe i średnie przedsiębiorstwa, jak i wielkie korporacje. Według danych na 31.12.2015 bank posiadał 1238 oddziałów detalicznych, 11 regionalnych oddziałów detalicznych, 32 centra korporacyjne, 7 regionalnych oddziałów korporacyjnych, 8 biur bankowości prywatnej, 3196 bankomatów i 881 agencji. PKO Bank Polski prowadził 6,621 mln rachunków bieżących i obsługiwał 8,982 mln klientów. Bank zatrudniał ponad 25,9 tysięcy pracowników[15].

PKO Bank Polski kontrolowany jest przez Skarb Państwa, który posiada w nim 29,43% akcji. Akcje posiadają ponadto inwestorzy indywidualni i instytucjonalni, przy czym Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny (dawniej ING OFE) posiada 5,17% udziału w kapitale zakładowym, Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny posiada 6,72%, a pozostali akcjonariusze – 58,68%. PKO Bank Polski jest spółką krajową z największą wartością akcji w wolnym obrocie[16] na GPW (dane na 9 marca 2016)[17].

Grupa kapitałowa

Siedziba spółki zależnej Kredobanku we Lwowie (2014)

PKO Bank Polski jest liderem grupy kapitałowej. W jej skład obok samego banku wchodzą spółki zależne, współzależne i stowarzyszone z bankiem. Działają one przede wszystkim w obszarze rynku finansowego, uzupełniając ofertę banku o takie produkty i usługi jak leasing, rozliczenia elektroniczne dokonywane za pomocą kart, faktoring czy fundusze inwestycyjne (TFI) i emerytalne (OFE)[18]. Innym ważnym sektorem gospodarki, w którym operują spółki należące do Grupy PKO BP, jest rynek nieruchomości.

Spółkami zależnymi bezpośrednio od PKO Banku Polskiego są[19]:

  • PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA (zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, Warszawa)
  • PKO BP Bankowy Powszechne Towarzystwo Emerytalne SA (zarządzanie funduszami emerytalnymi, Warszawa)
  • PKO Leasing SA (działalność leasingowa, Łódź)
  • PKO BP Finat Sp. z o.o. (działalność usługowa, w tym usługi wspomagające zarządzenie funduszami, Warszawa)
  • PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA (ubezpieczenia na życie, Warszawa)
  • PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA (pozostałe ubezpieczenia osobowe i ubezpieczenia majątkowe, Warszawa)
  • PKO Bank Hipoteczny SA (działalność bankowa, Gdynia)
  • PKO Finance AB (usługi finansowe, Sztokholm, Szwecja)
  • Kredobank SA (działalność bankowa, Lwów Ukraina)
  • „Inter-Risk Ukraina” Spółka z dodatkową działalnością (działalność windykacyjna, Kijów, Ukraina)
  • Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje” Sp. z o.o. (działalność faktoringowa, Kijów, Ukraina)
  • Qualia Development Sp. z o.o. (działalność deweloperska, Warszawa)
  • Merkury – fiz an (lokowanie środków zebranych od uczestników funduszu, Warszawa)
  • NEPTUN – fiz an (lokowanie środków zebranych od uczestników funduszu, Warszawa)
  • Zencard sp. z o.o. – Programy lojalnościowe oparte o terminale płatnicze[20]

Znak

Znak PKO został zaprojektowany w 1968 roku przez Karola Śliwkę. Funkcjonuje on do dzisiaj i przez wszystkie lata wrósł bardzo mocno w polską rzeczywistość wizualną. Jednak nie zawsze był doceniany–początkowo bank odrzucił propozycję jego stosowania jako oficjalnego znaku. Ciekawostką jest że przeciw wyraziła sprzątaczka, której projekt nie przypadł do gustu, powstał jedynie oparty na nim plakat promujący akcję „Październik – miesiącem oszczędności”. Plakat zdobył złoty medal na III Ogólnopolskim Biennale Plakatu w Katowicach i dopiero wtedy bank zdecydował się na jego wdrożenie. Wiele osób uznaje PKO za najlepszy polski znak graficzny.

Dane finansowe

Na podstawie materiału źródłowego:[21]

Zysk netto:

  • 2002 – 1,051 mld zł
  • 2003 – 1,228 mld zł
  • 2004 – 1,872 mld zł
  • 2005 – 1,676 mld zł
  • 2006 – 2,047 mld zł
  • 2007 – 2,720 mld zł
  • 2008 – 2,881 mld zł
  • 2009 – 2,432 mld zł
  • 2010 – 3,311 mld zł
  • 2011 – 3,807 mld zł
  • 2012 – 3,738 mld zł
  • 2013 – 3,234 mld zł
  • 2014 – 3,079 mld zł
  • 2015 – 2,571 mld zł
  • 2016 – 2,888 mld zł
  • 2017 – 3,104 mld zł
  • 2018 – 3,741 mld zł

Aktywa:

  • 2002 – 82,0 mld zł
  • 2003 – 84,4 mld zł
  • 2004 – 85,1 mld zł
  • 2005 – 90,3 mld zł
  • 2006 – 99,8 mld zł
  • 2007 – 105,3 mld zł
  • 2008 – 131,2 mld zł
  • 2009 – 153,7 mld zł
  • 2010 – 167,2 mld zł
  • 2011 – 190,7 mld zł
  • 2012 – 193,2 mld zł
  • 2013 – 196,3 mld zł
  • 2014 – 243,8 mld zł
  • 2015 – 262,4 mld zł
  • 2016 – 273,0 mld zł
  • 2017 – 296,9 mld zł
  • 2018 – 324,3 mld zł

Dyrektorzy i prezesi banku

  • 08.06.2021 – nadal Jan Emeryk Rościszewski
  • 01.10.2009 – 07.06.2021 Zbigniew Jagiełło
  • 20.05.2008 – 07.07.2009 Jerzy Pruski
  • 11.04.2007 – 20.05.2008 Rafał Juszczak
  • 10.01.2007 – 11.04.2007 Marek Głuchowski
  • 29.09.2006 – 10.01.2007 Sławomir Skrzypek
  • 20.06.2002 – 29.09.2006 Andrzej Podsiadło
  • 12.04.2000 – 20.06.2002 Henryka Pieronkiewicz (Rupik)
  • 14.04.1994 – 08.12.1999 Andrzej Topiński
  • 17.05.1991 – 07.02.1994 Stanisław Pietrasiewicz
  • 12.04.1988 – 17.05.1991 Marian Krzak
  • 01.08.1955 – 30.06.1975 Edward Walaszczyk
  • 1953 – 31.07.1955 Czesław Liżewski
  • 1952 – 01.07.1953 Jan Drohojowski
  • 1950 – 1952 Józef Gitler-Barski

Zarząd

  • Jan Emeryk Rościszewski – Prezes Zarządu
  • Rafał Antczak – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Przedsiębiorstw i Analiz
  • Bartosz Drabikowski – Wiceprezes Zarządu ds. Finansów i Rachunkowości
  • Marcin Eckert – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Korporacyjnej i Administracji
  • Maks Kraczkowski – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Międzynarodowej i Transakcyjnej oraz Współpracy z Samorządami i Agencjami Rządowymi
  • Mieczysław Król – Wiceprezes Zarządu ds. Operacji
  • Artur Kurcweil – Wiceprezes Zarządu ds. Technologii
  • Piotr Mazur – Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem
  • Jakub Papierski – Wiceprezes Zarządu ds. Bankowości Inwestycyjnej

Nagrody

Przypisy

  1. a b c d Statut: Powszechna Kasa Oszczędności bank Polski Spółka Akcyjna.. [dostęp 2020-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-10)].
  2. Dekret o utworzeniu Pocztowej Kasy Oszczędnościowej (Dz.U. z 1919 r. nr 14, poz. 163).
  3. PKO Bank Polski – 100 lat śmiałych decyzji. media.pkobp.pl. [dostęp 2021-02-10].
  4. a b c Leksykon finansowo-bankowy. Władysław L. Jaworski (red.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1991, s. 308. ISBN 83-208-0703-4.
  5. Dekret z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej (Dz.U. z 1948 r. nr 52, poz. 412).
  6. O Banku, PKO Bank Polski [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  7. Informacja o wstępnych niezaudytowanych skonsolidowanych wynikach finansowych grupy kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za IV kwartał 2020 roku i 2020 rok, PKO Bank Polski [dostęp 2021-02-17] (pol.).
  8. PKO Bank Polski (ang.). Forbes. [dostęp 2015-04-22].
  9. „Łódź w Ilustracji”, 1938, nr 1. s. 2 (grupa uczestników uroczystości poświęcenia łódzkiego lokalu Zrzeszenia; 9 XII 1937).
  10. a b c d e Rozdział IV dane o emitencie – PKO BP.
  11. Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 19 grudnia 1949 r. w sprawie rozpoczęcia działalności Powszechnej Kasy Oszczędności (Dz.U. z 1949 r. nr  63, poz. 507).
  12. Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 19 grudnia 1949 r. w sprawie przekazania Powszechnej Kasie Oszczędności przez Pocztową Kasę Oszczędności agend oraz aktywów i pasywów objętych rachunkiem polskim oraz postawienia Pocztowej Kasy Oszczędności w stan likwidacji (Dz.U. z 1949 r. nr  63, poz. 508).
  13. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2000 r. w sprawie przekształcenia Powszechnej Kasy Oszczędności banku państwowego w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa pod nazwą Powszechna Kasa Oszczędności Bank Państwowy Spółka Akcyjna (Dz.U. z 20005 r. poz.  55).
  14. a b PKO BP/Historia/Rys historyczny. PKO Bank Polski. [dostęp 2011-03-16].
  15. PKO BP/Relacje inwestorskie/Prezentacja wyników finansowych. [dostęp 2016-03-09].
  16. Patryk Hardziej, Album Karol Śliwka, Muzeum miasta Gdyni, 2019.
  17. Akcjonariat i dywidenda, Relacje inwestorskie, Grupa PKO Banku Polskiego, PKO Bank Polski. [dostęp 2016-03-09].
  18. PKO BP/O nas/Grupa PKO BP. [dostęp 2011-03-16].
  19. Struktura grupy kapitałowej. pkobp.pl. [dostęp 2016-03-09].
  20. O nas • zencard.pl, „zencard.pl” [dostęp 2017-06-16].
  21. Wyniki finansowe – PKO Bank Polski, www.pkobp.pl [dostęp 2019-08-27].
  22. PKO Bank Polski nagrodzony za wspieranie przedsiębiorców. alebank.pl, 7 lutego 2020. [dostęp 2020-02-07].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Disambig.svg
Symbol wieloznaczności
Kredo GB2014.jpg
Autor: Kredobank, Licencja: CC BY-SA 4.0
KredoBank head office in Lviv
Logotyp PKO BP.svg
Logotyp PKO Bank Polskiego.
PKO Bank Polski w Toruniu.jpg
Autor: Mateuszgdynia, Licencja: CC BY-SA 4.0
PKO Bank Polski w Toruniu
Samochód PKO BP przed główną siedzibą banku w 60-tysięcznym Tomaszowie Mazowieckim, w województwie łódzkim.jpg
Autor: Warszawska róg Szerokiej w Tomaszowie Mazowieckim, w województwie łódzkim, Licencja: CC0
Samochód PKO BP przed główną siedzibą banku w 60-tysięcznym Tomaszowie Mazowieckim, w województwie łódzkim
PKO w budowie.jpg
Budynek PKO w budowie, 1949, ul.Marszałkowska róg Sienkiewicza, Warszawa
PKO BP, Wielopole, Kraków.jpg
Autor: Alexander Baranov, Licencja: CC BY 2.0
Budynek PKO BP, Kraków, ul. Wielopole. Proj. Adolf Szyszko-Bohusz
PKO BP noca.jpg
Autor: anonymous photographer working for Dom Maklerski PKO BP, Licencja: CC BY-SA 3.0
Siedziba Domu Maklerskiego PKO BP w Warszawie, Puławska 15.
Rotunda PKO Warszawa.jpg
Autor: Original uploader was Adik7swiony at pl.wikipedia, Licencja: CC BY-SA 3.0
Rotunda PKO w Warszawie