Protektorat

Protektorat (z łac. protectio – osłona) – jedna z form zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora). Protektorat zachowuje jako kraj niektóre swoje instytucje, rząd i administrację, ale znajduje się pod kontrolą obcego państwa, które prowadzi jego sprawy zewnętrzne, np. politykę zagraniczną i gospodarczą.

Często protektorat był wynikiem kolonializmu, a zależność ta była często oparta na nierównoprawnej umowie międzynarodowej narzuconej przez mocarstwo kolonialne.

Przykładem protektoratu w dzisiejszym świecie jest Bhutan zależny od Indii.

Specyficzną formą protektoratu są mikropaństwa, do których można zaliczyć Liechtenstein, Monako czy San Marino.

Przykłady
ProtektoratProtektorCzas
 Chanat Krymski Imperium Osmańskie1475–1774
 Korea Cesarstwo chińskie1636–1895
 Chanat Krymski Imperium Rosyjskie1774–1783
 I Rzeczpospolita Imperium Rosyjskie1776–1795
 Cesarstwo Koreańskie Japonia1897–1910
 Liberia Stany Zjednoczone1822–1847
 Kraj Urianchajski Imperium Rosyjskie1914–1921
 Rodezja Północna Imperium brytyjskie1924–1953
 Protektorat Czech i Moraw III Rzesza1939–1945
 Protektorat Saary Francja1945–1956
 Kosowo NATO1999–2008

Zobacz też

Media użyte na tej stronie

Flag of Korea (1899).svg
Flag of Korea (1899)
Flag of Japan (1870–1999).svg
Variant version of a flag of Japan, used between January 27, 1870 and August 13, 1999 (aspect ratio 7:10).
Flag of Germany (1935–1945).svg
National flag and merchant ensign of Germany from 1935 to 1945.
Flag of NATO.svg
Flaga Paktu Północnoatlantyckiego (NATO).
Flag of Uriankhai (1918-1921).svg
Flag of Uriankhai krai in Russian Empire, that replace Tannu Uriankhai in Qing empire, in use from about 1918 (maybe earlier, from 1914 on?) until 1921
Fictitious Ottoman flag 2.svg
"The painter Hieronymus (aka Jérôme) Bosch lived in the Middle Ages (c. 1450-1516) in Brabant. He painted very strange, surrealistic-like paintings. Some of these paintings show Turkish flags. I guess these representations reflect how the West in Bosch's time perceived 'the Turks'. The flags are generally red with a white crescent." Jean Valentin, 27 May 2003 (crwflags.com)
Flag of China (1862–1889).svg
Flag of the Chinese Empire under the Qing dynasty (1862-1889)
Flag of Russian Empire for private use (1914–1917).svg
Autor: Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape., Licencja: CC BY-SA 3.0
Flag of the Russian Empire, used from 1914–1917.
Note: Private use only, unofficial.
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg
Autor: Olek Remesz (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC BY-SA 2.5
Chorągiew królewska z okresu panowanie dysastii Wazów (1587-1668) w Polsce
Flag of the king of Joseon.svg
Flag of the king of Joseon. Its name is Eo-gi(
어기
, IPA: ʌːɡɪ) in Korean. The manuscript of this flag is in the Kyujanggak, Seoul National Univ.
Flag of Northern Rhodesia (1939–1964).svg
Flag of Northern Rhodesia, 1939–1964
Sable six palets wavy Argent on a Chief Azure an eagle reguardant wings expanded Or holding in the talons a Fish of the second.
Flag of the United States (1846–1847).svg
US Flag with 28 stars. In use 4 July 1846–3 July 1847. Created by jacobolus using Adobe Illustrator, and released into the public domain.