Przełęcz nad Skokiem

Przełęcz nad Skokiem
Ilustracja
Przełęcz nad Skokiem (pomiędzy opisanymi szczytami) od strony Doliny Mięguszowieckiej. W dole Popradzki Staw
Państwo Słowacja
Wysokość2176 m n.p.m.
PasmoTatry, Karpaty
Sąsiednie szczytyMała Baszta, Skrajna Baszta
Położenie na mapie Tatr
Mapa konturowa Tatr, na dole znajduje się punkt z opisem „Przełęcz nad Skokiem”
Ziemia49°09′10,1″N 20°03′29,2″E/49,152806 20,058111

Przełęcz nad Skokiem (słow. Sedlo nad Skokom, 2176 m[1], według wcześniejszych pomiarów ok. 2168 m[2]) – przełęcz w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w bocznej Grani Baszt pomiędzy Małą Basztą (2287 m) a Skrajną Basztą (2203 m)[2][1]. Odcinek grani pomiędzy przełęczą a Skrajną Basztą jest dość szeroki i stromy, grań zaś pomiędzy przełęczą a Małą Basztą jest łagodna, trawiasto-skalista[3].

Zachodnie, piarżyste stoki spod przełęczy opadają do Doliny Młynickiej. Po około 200 m zwężają się w żleb, po orograficznie lewej stronie ograniczony masywem Turni przed Skokiem. Uchodzi w okolicy Stawu pod Skokiem i stąd pochodzi nazwa przełęczy. Po przeciwległej, wschodniej stronie, spod przełęczy opada do Doliny Mięguszowieckiej wybitny żleb o deniwelacji około 700 m. Na wysokości około 1800 m dołącza do niego inny żleb z masywu Małej Baszty. Nieco poniżej miejsca ich połączenia na odcinku o długości około 100 m na stromym, płytowym i wymytym korycie żlebu są niewielkie wodospady. Żleb przecina ścieżkę czerwono znakowanej Magistrali Tatrzańskiej. Bezpośrednio nad nią jest kamienistym i płytko wciętym korytem wśród łanów kosodrzewiny. Żleb jest bardzo lawinowy, zagrożony jest obszar od najwyższego punktu Dryganta do Mięguszowieckiego Potoku. Z tego powodu zimą Magistrala jest zamykana i ze Szczyrbskiego Jeziora nad Popradzki Staw chodzi się wariantem zimowym[2].

20 stycznia 1974 r. o godz. 10.40 spod Przełęczy nad Skokiem zeszła żlebem potężna lawina, która spowodowała największą jak do owej pory katastrofę lawinową w Tatrach. Przewaliła się ona przez Mięguszowiecki Potok i wdarła 140 m na przeciwległy stok, wspinając się na niego z rozpędu aż 44 m w górę. Na stoku tym, na śnieżnym pólku trenowali z instruktorem uczestnicy kursu narciarskiego ze słowackiego technikum budowlanego. Lawina przysypała 24 z nich. Dzięki błyskawicznej akcji ratunkowej (było to tylko 400 m od schroniska nad Popradzkim Stawem) udało się odgrzebać spod śniegu 11 płycej przywalonych. W ciągu następnych godzin i kilku dni liczne zespoły ratunkowe (z pomocą przyszło również wojsko) odgrzebały ciała 10 uczestników kursu; wśród nich nauczyciela z 12-letnim synem. Pies wskazał miejsce, gdzie po 5 godzinach od zejścia lawiny wydobyto żywego 18-latka przywalonego metrową warstwą śniegu. Ciała dwóch uczniów udało się znaleźć dopiero wiosną po stopieniu się śniegu[4].

Na Przełęcz nad Skokiem i sąsiadujące z nią szczyty wchodzono od dawna[5].

Pierwsze odnotowane wejścia:

Przypisy

  1. a b Úrad geodézie, kartografie a katastra Slovenskej republiky, Produkty leteckého laserového skenovania.
  2. a b c Władysław Cywiński. Grań Baszt. Przewodnik szczegółowy, tom 15. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2009, ​ISBN 978-83-7104-041-2
  3. Kącik tatrzańskiego turysty-Szatan (strona zarchiwizowana) [dostęp 2014-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2007-08-18].
  4. Józef Nyka. Tatry Słowackie. Przewodnik, wyd. 2, Latchorzew: Wydawnictwo Trawers, 1998, ​ISBN 83-901580-8-6
  5. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska. Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1
  6. Witold Henryk Paryski. Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część V. Cubrynka – Skrajna Baszta. Warszawa: Sport i Turystyka, 1954

Media użyte na tej stronie

Mountain pass 12x12 e.svg
oriented mountain pass symbol : n ne e se
Grań Baszt a8.jpg
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grań Baszt. Widok z Osterwy