Przemyślidzi

Herb Przemyślidów Płomienista Orlica

Przemyślidzi (cz. Přemyslovci) – czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.

Spokrewnieni z dynastią Piastów poprzez liczne małżeństwa zapoczątkowane wydaniem za Mieszka I córki Bolesława I Srogiego, Dobrawy. Przez krótki okres panowali także w Polsce, na Węgrzech oraz w Austrii, Styrii, Krainie i Karyntii. Ich miejsce na tronie Czech zajęli Luksemburgowie.

Przemyślidzi na polskim tronie

W 1085 roku Przemyślida Wratysław II został koronowany za zgodą cesarza Henryka IV na króla Czech i Polski. Realnej władzy w Polsce nie sprawował. Pierwszym faktycznym władcą Polski z dynastii Przemyślidów był Wacław II, który w 1291 roku opanował Kraków, a w 1300 roku zajął Wielkopolskę i koronował się w Gnieźnie na króla Polski. Ze względu na przedwczesną śmierć nie doszło do koronacji jego syna i następcy Wacława III (1305–1306), jednak przez kilka miesięcy jego władza była uznawana na ziemiach polskich.

Koronacje królewskie

  • Wratysław II – 1085
  • Władysław II – 1158
  • Przemysł Ottokar I – 1203
  • Wacław I – 1228
  • Przemysł Ottokar II – 1253
  • Wacław II – 1297 i 1300
  • Wacław III – 1301 i 1305

Biskupi

  • Strachkwas Chrystian – biskup elekt praski
  • Jaromir Gebhart – biskup praski
  • Henryk Brzetysław – biskup praski
  • Świętobór Fryderyk – patriarcha Akwilei
  • Wojciech – arcybiskup salzburski
  • Jan Volek – biskup ołomuniecki

Duchowieństwo diecezjalne

  • Otto Dypoldowic – prepozyt magdeburski
  • Sifrid – kanonik ołomuniecki
  • Jan – proboszcz wyszehradzki

Zakonnicy i zakonnice

  • Strachkwas Chrystian – zakonnik w klasztorze św. Emmerama w Ratyzbonie
  • Mlada Mariaksieni klasztoru św. Jerzego w Pradze
  • Ludmiła, córka Wratysława II
  • Henryk – joannita
  • Elżbieta, córka Henryka – zakonnica w Doksanach
  • Małgorzata, córka Henryka – zakonnica w Doksanach
  • Agnieszka, córka Oldrzycha – zakonnica w Gerberstadt
  • Agnieszkaksieni klasztoru św. Jerzego w Pradze
  • Jadwiga – zakonnica w Gernrode
  • Agnieszkaksieni klarysek, święta
  • Kunegundaksieni klasztoru św. Jerzego w Pradze

Zgony nienaturalne

  • Wacław I Święty – 935
  • Jaromir – 1035
  • Brzetysław II – 1100
  • Świętopełk – 1109
  • Otto II Czarny – 1126
  • Dypold III Borzywoj – 1235–1236
  • Bolesław Dypoldowic – 1241
  • Przemysł Ottokar II – 1278
  • Wacław III – 1306

Potomstwo naturalne

Dzieci Przemysła Ottokara II:

  • Mikołaj I
  • Agnieszka
  • Elżbieta
  • Jan, proboszcz wyszehradzki

Dziecko Wacława II:

  • Jan Volek – biskup ołomuniecki

Dziecko Wacława II lub Wacława III:

  • Elżbieta

Książęta na Ołomuńcu

  • 1061–1087 Otto I Piękny (syn Brzetysława I, księcia Czech)
  • 1087–1109 Światopełk II (syn, książę Czech od 1107)
  • 1126–1130 Wacław I (syn)
  • 1135–1137 Leopold (syn Borzywoja II, księcia Czech)
  • 1137–1140 Władysław (syn Sobiesława I, księcia Czech)
  • 1140–1160 Otto III Detleb (syn Ottona II)
  • 1160–1191 Konrad III Otto (syn Konrada II, książę Czech od 1188)
  • 1189 Włodzimierz (syn, usunięty, zm. 1200)
  • 1194 Włodzimierz (ponownie)
  • 1194–1200 Brzetysław (brat)

Książęta na Brnie

  • 1101–1113 Oldrzych (syn Ottona I Pięknego)
  • 1113–1156 Wratysław (syn)
  • 1156–1177 Oldrzych (syn Sobiesława I, księcia Czech)
  • 1177–1191 Konrad III Otto (syn Konrada II, książę Czech od 1188)
  • 1191–1198 Spitygniew (syn Wratysława)

Książęta na Znojmie

  • 1101–1112 Luitpold (syn Ottona I Pięknego)
  • 1112–1113 Oldrzych (brat)
  • 1113–1161 Konrad II (syn Luitpolda)

Książęta Moraw

  • 1059–1061 Wratysław II (syn Brzetysława I, książę Czech od 1061, król 1085–1092)
  • 1123–1126 Otto II Czarny (Otik) (syn Ottona I Pięknego)

Margrabiowie Moraw

  • 1197–1222 Władysław III Henryk (syn Władysława II, króla Czech, książę Czech w 1197)
  • 1224–1228 Władysław (syn Przemysła Ottokara I, króla Czech)
  • 1228–1239 Przemysł (brat)
  • 1246–1247 Władysław (syn Wacława I, króla Czech)
  • 1247–1278 Przemysł Ottokar II (brat, król Czech od 1253)

Książęta Austrii

  • 1246–1247 Władysław (syn Wacława I króla Czech)
  • 1251–1278 Przemysł Ottokar II (brat; król Czech od 1253; książę Karyntii i Styrii od 1269)

Książęta Opawy

  • 1280–1318 Mikołaj I (syn Przemysła Ottokara II, króla Czech)
  • 1318–1365 Mikołaj II (syn)
  • 1365–1381 Wacław (syn)
  • 1381–1433 Przemko (brat)
  • 1433–1452 Wilhelm (syn)
  • 1452–1464 Ernest (brat)

Książęta Raciborza

  • 1318–1380 Jan I (syn Mikołaja II)
  • 1380–1424 Jan II (syn)
  • 1424–1456 Wacław (syn)
  • 1456–1493 Jan III (syn)
  • 1493–1506 Mikołaj III (syn)
  • 1506 Jan IV (brat)
  • 1506–1521 Walenty (brat, pan Bogumina)

Książęta Głubczyc

  • 1318–1394 Mikołaj III (syn Mikołaja II)
  • 1394–1447 Wacław (syn Przemka)
  • 1447–1483 Jan (syn)

Książęta ziębiccy

  • 1433–1452 Wilhelm (syn Przemka)

Książęta Karniowa

  • 1407–1452 Mikołaj (syn Jana II)
  • 1452–1474 Jan (syn, usunięty zm. 1483)

Książęta Rybnika

  • 1407–1452 Mikołaj (syn Jana II)
  • 1452–1478 Wacław (syn)

Książęta Ścinawy

  • 1452–1474 Wacław (syn Wilhelma)

Zobacz też

  • Sławnikowice, Wrszowcy, Luksemburgowie, Piastowie
  • bitwa pod Suchymi Krutami
  • książęta opawsko-raciborscy

Media użyte na tej stronie

Přemyslovci erb.svg
Coat of arms of the Přemyslid royal dynasty from Bohemia.