Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej

Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
中华人民共和国主席
ilustracja
Obecny Przewodniczący
Obecny Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
Stanowisko
Państwo

 Chińska Republika Ludowa

Data utworzenia

1954

Pierwszy Przewodniczący

Mao Zedong

Obecny Przewodniczący

Xi Jinping

Obecny od

14 marca 2013

Siedziba

Zhongnanhai

Godło ChRL
Ten artykuł jest częścią serii
Ustrój i polityka Chińskiej Republiki Ludowej
Organy polityczne
Przewodniczący ChRL:
Xi Jinping
Wiceprzewodniczący ChRL:
Wang Qishan
Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych:
Stały Komitet OZPL
Przewodniczący Stałego Komitetu OZPL: Li Zhanshu
Rada Państwa:
Premier ChRL: Li Keqiang
Centralna Komisja Wojskowa
Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza
Najwyższy Sąd Ludowy
Przewodniczący: Zhou Qiang
Najwyższa Prokuratura Ludowa
Prokurator Generalny: Zhang Jun
Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna Chin
System prawny
System prawny
Konstytucja
Podział administracyjny
Podział administracyjny
Partie polityczne
Komunistyczna Partia Chin
Chińskie partie demokratyczne

Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej[1] (chin. upr. 中华人民共和国主席, chin. trad. 中華人民共和國主席, pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Zhǔxí) – oficjalna głowa państwa w Chińskiej Republice Ludowej. Konstytucja daje temu urzędowi jedynie funkcje ceremonialno-reprezentacyjne, a faktyczna władza nad państwem znajduje się w rękach sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin i przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej. Od czasów Jiang Zemina te trzy stanowiska znajdują się w jednych rękach, co w ostatnich latach przyczyniło się do podniesienia rangi funkcji przewodniczącego ChRL i jednocześnie wykroczenia jego kompetencji poza konstytucyjne ramy. Zastępcą przewodniczącego jest wiceprzewodniczący ChRL.

Zgodnie z art. 80 i 81 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej Przewodniczący nie jest autonomicznie działającym organem, a jedynie wykonawcą decyzji parlamentu. Do jego kompetencji należą ogłaszanie ustaw, powoływanie i odwoływanie premiera, ministrów oraz pozostałych członków Rady Państwa, wręczanie orderów i odznaczeń, prawo łaski, ogłaszanie stanów nadzwyczajnych i mobilizacji, mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli ChRL za granicą, przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli państw obcych, dokonywanie ratyfikacji i wypowiadanie umów międzynarodowych.

Przewodniczący ChRL wybierany jest przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na pięcioletnią kadencję. Ponownie wybrany może być tylko raz. Zgodnie z art. 79 chińskiej konstytucji na stanowisko to może wybrany być obywatel ChRL, który ukończył 45 lat oraz posiada bierne i czynne prawo wyborcze. Kandydatury na to stanowisko zgłasza prezydium OZPL, są one następnie poddawane konsultacjom w delegacjach deputowanych, w wyniku których wyłaniana jest ostateczna lista kandydatów przedstawiana na sesji parlamentu; głosowanie jest tajne. Kadencja poprzedniego przewodniczącego ChRL kończy się w chwili wyboru jego następcy. Przewodniczący jest konstytucyjnie odpowiedzialny politycznie przed parlamentem i może zostać przezeń odwołany.

Od roku 1949 funkcja głowy państwa Chińskiej Republiki Ludowej była przypisana następującym stanowiskom:

  • 1949–1954 – przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego
  • 1954–1975 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
  • 1975–1983 – przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych
  • od 1983 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
OsobaFunkcjaczas urzędowania
Mao Zedong sitting.jpg
Mao Zedong
Przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego1 października 1949
– 27 września 1954
Mao Zedong sitting.jpg
Mao Zedong
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej27 września 1954 –
27 kwietnia 1959
LiuShaoqi Colour.jpg
Liu Shaoqi
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej27 kwietnia 1959 –
31 października 1968
DONGBIWU.JPG
Dong Biwu i
Soong Ching Ling 1920 shanghai.jpg
Song Qingling
Wiceprzewodniczący pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej31 października 1968 –
24 lutego 1972
DONGBIWU.JPG
Dong Biwu
Pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej24 lutego 1972 –
17 stycznia 1975
Zhu De.jpg
Zhu De
Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych17 stycznia 1975 –
6 lipca 1976
vacat – kolegialna prezydencja[2]pełniący obowiązki Przewodniczącego Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych6 lipca 1976 –
5 marca 1978
Ye Jianying.jpg
Ye Jianying
Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych5 marca 1978 –
18 czerwca 1983
Li Xiannian - 1974.jpg
Li Xiannian
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej18 czerwca 1983 –
8 kwietnia 1988
Yang Shangkun.jpg
Yang Shangkun
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej8 kwietnia 1988 –
27 marca 1993
Jiang Zemin 2001.jpg
Jiang Zemin
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej27 marca 1993 –
15 marca 2003
Hu Jintao 2004.jpg
Hu Jintao
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej15 marca 2003 –
14 marca 2013
Xi Jinping Sept. 19, 2012.jpg
Xi Jinping
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowejod 14 marca 2013

Przypisy

  1. Potocznie niepoprawnie zwany z angielska prezydentem, co nie oddaje oryginalnego znaczenia urzędu. Słowo prezydent to po chińsku Zongtong (chin. upr. 总统, chin. trad. 總統, pinyin zǒngtǒng).
  2. Po śmierci marszałka Zhu De. Kolegialnie funkcję głowy państwa sprawowali wiceprzewodniczący:

Bibliografia

  • Jan Rowiński, Wojciech Jakubiec: System konstytucyjny Chińskiej Republiki Ludowej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2006. ISBN 978-83-7059-766-5.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

National Emblem of the People's Republic of China.svg
National emblem of the People's Republic of China
Yang Shangkun.jpg
Yang Shangkun(杨尚昆)
Xi Jinping 2019 (49060546152) 2.jpg
Autor: Palácio do Planalto, Licencja: CC BY-SA 4.0
(Brasília - DF, 13/11/2019) Secretário-Geral do Partido Comunista da China, Xi Pinping. Foto: Alan Santos/PR/Roman Kubanskiy (Wikimedia Commons)
Soong Ching Ling 1920 shanghai.jpg
As Dr Sun Yat-sen's secretary and assistant, Madam Soong Ching Ling took painstaking care of his correspondence, newspaper clippings, translation and typing. This photograph taken in Shanghai in 1920 shows Madam Soong at work in the study room.
Ye Jianying.jpg
Ye Jianying (simplified Chinese: 叶剑英; traditional Chinese: 葉劍英; pinyin: Yè Jiànyīng; Wade-Giles: Yeh Chien-ying; Jyutping: Yip Gim-ying) (28 April 1897 – 22 October 1986) was a Chinese Communist general and the chairman of the Standing Committee of the National People's Congress from 1978 to 1983.
Hu Jintao 2004.jpg
Autor: U. Dettmar/ABr, Licencja: CC BY 3.0 br
O presidente da China, Hu Jintao, em Brasília.
Xi Jinping Sept. 19, 2012.jpg
Secretary of Defense Leon E. Panetta (not shown) poses for a photo with Chinese Vice President Xi Jinping prior to a meeting in Beijing China, Sept. 19, 2012.
Zhu De.jpg
Zhū Dé (Chinese: 朱德; pinyin: Zhū Dé; Wade-Giles: Chu Teh; zi: Yùjiē 玉阶; 1 December 1886 – 6 July 1976) was a Chinese Communist military leader and statesman. He is regarded as the founder of the Chinese Red Army (the forerunner of the People's Liberation Army) and the tactician who engineered the revolution from which emerged the People's Republic of China.
Mao Zedong sitting.jpg
photo of Mao Zedong sitting, published in "Quotations from Chairman Mao Tse-Tung"
Chinese Presidents and Premiers.jpg
Autor: 彭嘉傑, Licencja: CC BY 3.0
*Presidents of China
  1. Mao Zedong (1954-1959)
  2. Liu Shaoqi (1959-1968)
    • Presidency vacant & abolished (1968-1982)
  3. Li Xiannian (1983-1988)
  4. Yang Shangkun (1988-1993)
  5. Jiang Zemin (1993-2003)
  6. Hu Jintao (2003-2013)
  7. Xi Jinping (2013-incumbent)
  1. Zhou Enlai (1949-1976)
  2. Hua Guofeng (1976-1980)
  3. Zhao Ziyang (1980-1987)
  4. Li Peng (1987-1998)
  5. Zhu Rongji (1998-2003)
  6. Wen Jiabao (2003-2013)
  7. Li Keqiang (2013-incumbent)
DONGBIWU.JPG
董必武
Li Xiannian - 1974.jpg
Autor: FOCR, Licencja: Attribution
Vizita protocolară la Nicolae Ceauşescu a şefului delegaţiei chineze invitate la festivităţile prilejuite de cea de-a XXX-a aniversare a eliberării României de sub dominaţia hitleristă. (22 august 1974).