RBWZ S-21 Russkij Witiaź
![]() Ostateczna wersja samolotu z czterema silnikami w układzie ciągnącym | |
Dane podstawowe | |
Producent | Rosyjska Bałtycka Fabryka Wagonów Kolejowych |
---|---|
Konstruktor | Igor Sikorski |
Typ | pasażerski |
Historia | |
Data oblotu | 10 maja 1913 |
Liczba egzemplarzy | 1 |
Dane techniczne | |
Wymiary |
Sikorski Russkij Witiaź (ros. Русский витязь, Rosyjski rycerz), znany wcześniej jako Bolszoj Bałtiskij (ros. Большой Балтийский, Wielki Bałtyk) w swojej pierwszej czterosilnikowej wersji[1], był pierwszym czterosilnikowym samolotem na świecie. Zaprojektowany przez Igora Sikorskiego i zbudowany w Rosyjskiej Bałtyckiej Fabryce Wagonów Kolejowych (Russo-Baltiiskij Wagonnyj Zawod, RBWZ) w Sankt Petersburgu na początku 1913 r.
Rozwój
Sikorski wpadł na pomysł S-21 w 1911 r., kiedy żaden znany samolot nie był w stanie unieść więcej niż 600 kg. Rekord udźwigu należał do francuskiego pilota Ducisa, który przeleciał 800 m z ładunkiem 600 kg. Eksperci i media z całego świata, słysząc na początku wiosny 1913 r. o budowie Russkiego Witiazia, przewidywali kompletną porażkę. Jednak pierwsza próba w powietrzu, która miała miejsce 10 maja 1913 r., była udana. Przez cały czas wielu ludzi na świecie uważało to za plotkę medialną i nie uwierzyło w to. Obserwatorzy nie wierzyli, żeby samolot o takich gabarytach mógł oderwać się od ziemi.
Konstrukcja
Russkij Witiaź był czterosilnikowym dwupłatem o nierównej rozpiętości skrzydeł. Skrzydła miały podwójne dźwigary, prostokątny obrys i cięciwę o długości 2,5 metra. Odległość między skrzydłami także wynosiła 2,5 m. Prostokątny kadłub pokryty arkuszami sklejki był jednocześnie dźwigarem. Samolot miał kabinę pilotów z kolumną sterową, dwie kabiny pasażerskie i magazyn na części zamienne. Przed kabiną pilotów znajdował się też otwarty pokład wyposażony w reflektor i karabin maszynowy. Lotki na górnych skrzydłach zapewniały stabilność. Pierwszą czterosilnikową wersję maszyny nazwano Bolszoj Bałtiskij. Była napędzana czterema silnikami zamontowanymi w parach (oryginalnie samolot był dwusilnikowy, znany jako „Le Grand”)[2]. S-21 napędzały dwa silniki zamontowane jak w Bolszoj Bałtijskim na krawędzi natarcia dolnego skrzydła (ale w przeciwieństwie do pierwowzoru były w układzie ciągnącym), a po ich wewnętrznej stronie - dwa oryginalne silniki ciągnące.
Historia eksploatacji
Po pierwszych próbach w locie Russkiego Witiazia między 10 a 27 maja 1913 r. ustalono, że pasażerowie mogą nawet spacerować w kabinach, nie powodując problemów ze stabilnością[3]. Samolot oderwał się od ziemi po siedmiusetmetrowym rozbiegu.
Aspiracje Sikorskiego wobec Russkiego Witiazia okazały się krótkotrwałe. 23 czerwca 1913 r. z lądującego jednomiejscowego Morane’a odpadł silnik i stojący na pasie S-21 został rozbity[4]. Sikorski nie zdecydował się na naprawę poważnie uszkodzonego samolotu i zaczął pracować nad swoim kolejnym pomysłem: Ilią Muromiec.
Dane techniczne
Dane z[5]
Ogólna charakterystyka:
- Załoga: trzy osoby
- Liczba pasażerów: do siedmiu
- Długość: 20 m
- Rozpiętość górnych skrzydeł : 28 m
- Rozpiętość dolnych skrzydeł: 20 m
- Wysokość: 4 m
- Powierzchnia skrzydeł: 120 m2
- Masa własna: 2700 kg
- Masa z ładunkiem: 4000 kg
- Maksymalna masa startowa: 4940 kg
- Napęd: 4 czterocylindrowe, chłodzone wodą silniki ułożone w jednej linii, każdy o mocy 75 kW (100 KM)
Osiągi:
- Prędkość maksymalna: 90 km/h
- Zasięg: 170 km
- Pułap praktyczny: 600 m
Przypisy
- ↑ Sergiej Sikorski , The Sikorsky Legacy-Bolshoi Baltisky, wyd. 1, Arcadia Publishing, 2007, s. 27, ISBN 978-0738549958 .
- ↑ Walter Hines Page , Arthur Wilson Page , ,,Man And His Machines: A Russian <<Airbus>>", „The World’s Work: A History of Our Time” (44), 4 sierpnia 2009 .
- ↑ The Sikorsky 'Bus in Russia, „Flight”, 21 czerwca 1913 .
- ↑ Bryan R. Swopes , 23 June 1913, 26 czerwca 2014 .
- ↑ H.F. King , Milestones of the Air, McGraw-Hill (red.), Nowy Jork: Jane’s All the World’s Aircraft Publishing Company, 1969, s. 22 .
Media użyte na tej stronie
Sikorsky S-21 Russky Vityaz (Russian Knight) or Le Grand (The Great) – first four engined aircraft in the world built by Igor Sikorsky in 1913