Reisszug
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Festung_Hohesalzburg_with_Reiszug.jpg/220px-Festung_Hohesalzburg_with_Reiszug.jpg)
Reisszug (niem. Reiβzug) – kolej linowo-terenowa znajdująca się na terenie Twierdzy Hohensalzburg w Salzburgu, w Austrii. Jest to prawdopodobnie najstarsza linia kolejowa na świecie. W chwili obecnej używana jest do przewozu zaopatrzenia i nie ma charakteru publicznego.
Nazwa
Nazwa kolejki pochodzi od średnio-wysoko-niemieckiego słowa „rīsen” – odpowiednika dzisiejszego słowa „reisen” („podróżować“) – oznaczającego dawniej wchodzenie, poruszanie się od dołu ku górze (por. ang. to rise); ale również schodzenie, opadanie ku dołowi.
Historia
Kolejka, wspinająca się z klasztoru Nonnenhof do Twierdzy Hohensalzburg, powstała prawdopodobnie około 1495 roku i służyła przede wszystkim do transportu towarów. W 1515 została ona dokładnie opisana w źródłach. Ponieważ stanowiła ona najdogodniejszy sposób zaopatrywania twierdzy, kursowała kilka razy dziennie, szczególnie w okresie zimowym. Budowa kolejki naruszyła ciągłość fortyfikacji, co wymusiło dokonanie szeregu modyfikacji budowli obronnych twierdzy. Szyny wykonano pierwotnie z twardego drewna, a napęd zapewniał konny kierat (czasami napędzany przez minimum 9 więźniów) poprzez 300-metrową linę konopną. Obecna konstrukcja pochodzi z 1644 roku. W latach 1881–1885 cesarsko-królewska administracja wojskowa twierdzy przeprowadziła szereg inwestycji, wymieniono np. 3 drewniane mosty na konstrukcje stalowe. W 1910 kolejka otrzymała napęd elektryczny (silnik o mocy 38 KM), co spowodowało skrócenie czasu przejazdu z godziny do około 30 minut. W latach 1950–1951 zwiększono szerokość torów kolejki, a w latach 1988–1990 i 2004 została ona poddana rewitalizacji.
Dane techniczne
- Wysokość pokonywanego odcinka: 80 m
- Rozstaw szyn 1300 mm
- Długość: 190 m
- Pochylenie: 67%
- Ładowność: 1500 kg ładunku lub 3 osoby
- Prędkość: 0,55 m/s
- Czas jazdy: 5,45 min
Bibliografia
- Adam Dylewski, Historia kolei w Polsce, Carta Blanca, 2012, s. 38–39.
Media użyte na tej stronie
Autor: Snotty, Licencja: CC BY-SA 3.0
Reiszugtrasse von der Talstation aus
Autor:
- Festung_Hohesalzburg_vom_Gaisberg.jpg: User:MatthiasKabel
- derivative work: Chris j wood (talk)
The Hohensalzburg Castle in Austria, showing the route of the historic Reiszug funicular. The lower route is picked out by two parallel vertical walls, whilst the gateways on the upper route can just be seen. For more information, please see the Wikipedia article Reiszug.
Gütertransportwagen des sogenannten Reißzugs, einer Material-Standseilbahn auf die Festung Hohensalzburg in Salzburg