Rejencja kwidzyńska (1939–1945)
Rejencja kwidzyńska (niem. Regierungsbezirk Marienwerder) – niemiecka jednostka administracyjna istniejąca w latach 1939–1945 jako jedna z rejencji Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie.
Historia
Rejencja powstała w 1939, po napaści na Polskę z przekształcenia dotychczasowej rejencji zachodniopruskiej Prus Wschodnich, obejmując powiaty kwidzyński, malborski, suski i sztumski. Powiat elbląski i miasto Elbląg z rejencji zachodniopruskiej trafiły do gdańskiej. Rejencja kwidzyńska objęła także południowo-wschodnie tereny województwa pomorskiego z II RP – powiaty: brodnicki, grudziądzki z miastem Grudziądz, lipnowski, lubawski, rypiński i wąbrzeski oraz fragment powiatu tczewskiego – gmina Janowo, a także skrawek województwa warszawskiego (miasto Lidzbark oraz gminy Lidzbark, Rybno i Kiełpiny z powiatu działdowskiego).
Została wyzwolona przez Armię Czerwoną i częściowo powróciła do przedwojennych jednostek polskiej administracji a częściowo do nowo powołanego Okręgu IV (Mazurskiego) Ziem Odzyskanych w 1945 roku.
Podział administracyjny
Miasta wydzielone
Powiaty
- Landkreis Briesen (wąbrzeski)
- Landkreis Graudenz (grudziądzki)
- Landkreis Leipe (lipnowski)
- Landkreis Marienburg (malborski)
- Landkreis Marienwerder (kwidzyński) – z fragmentem powiatu tczewskiego (gmina Janowo)
- Landkreis Neumark (nowomiejski) – utworzony z powiatu lubawskiego z fragmentem powiatu działdowskiego (gminy Rybno i Kiełpiny)
- Landkreis Rippin (rypiński)
- Landkreis Rosenberg i. Westpr. (suski)
- Landkreis Strasburg (brodnicki) – z fragmentem powiatu działdowskiego (miasto Lidzbark i gmina gmina Lidzbark)
- Landkreis Stuhm (sztumski)
Wykaz miast (stan na 1 marca 1943)
Źródło: Statistischen Landesamt Danzig-Westpreussen (1944): Gemeinde- und Wohnplatzlexikon des Reichsgaus Danzig-Westpreussen (Bd. 1). Danzig: A. W. Kafemann.
Herb | Miasto | Nazwa niem. 1943 | Ludność 1943 | Rejencja 1943 | Powiat 1943 | Państwo przed 1 IX 1939 |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() | Biskupiec | Bischofswerder | 1975 | kwidzyńska | suski (Rosenberg) | ![]() |
![]() | Brodnica | Strasburg | 11 597 | kwidzyńska | brodnicki (Strasburg) | ![]() |
![]() | Dobrzyń nad Drwęcą | Dobrzyn | 4021 | kwidzyńska | rypiński (Rippin) | ![]() |
![]() | Dobrzyń nad Wisłą | Dobrin an der Weichsel | 2589 | kwidzyńska | lipnowski (Leipe) | ![]() |
![]() | Dzierzgoń | Christburg | 3795 | kwidzyńska | sztumski (Stuhm) | ![]() |
![]() | Gardeja | Garnsee | 2196 | kwidzyńska | sztumski (Marienwerder) | ![]() |
![]() | Golub | Gollub | 2914 | kwidzyńska | wąbrzeski (Briesen) | ![]() |
![]() | Górzno | Görzberg | 1991 | kwidzyńska | brodnicki (Strasburg) | ![]() |
![]() | Grudziądz | Graudenz | 55 336 | kwidzyńska | Grudziądz-Miasto (Graudenz-Stadt) | ![]() |
![]() | Iława | Deutsch Eylau | 13 691 | kwidzyńska | suski (Rosenberg) | ![]() |
![]() | Kisielice | Freystadt | 3313 | kwidzyńska | suski (Rosenberg) | ![]() |
![]() | Kowalewo Pomorskie | Schönsee | 3702 | kwidzyńska | wąbrzeski (Briesen) | ![]() |
![]() | Kwidzyn | Marienwerder | 20 932 | kwidzyńska | sztumski (Marienwerder) | ![]() |
![]() | Lipno | Leipe | 9024 | kwidzyńska | lipnowski (Leipe) | ![]() |
![]() | Lubawa | Löbau | 5657 | kwidzyńska | nowomiejski (Neumark) | ![]() |
![]() | Łasin | Lessen | 2803 | kwidzyńska | grudziądzki (Graudenz) | ![]() |
![]() | Malbork | Marienburg | 27 233 | kwidzyńska | malborski (Marienburg) | ![]() |
![]() | Nowe Miasto Lubawskie | Neumark | 4884 | kwidzyńska | nowomiejski (Neumark) | ![]() |
![]() | Prabuty | Riesenburg | 7581 | kwidzyńska | suski (Rosenberg) | ![]() |
![]() | Radzyń Chełmiński | Rehden | 1999 | kwidzyńska | grudziądzki (Graudenz) | ![]() |
![]() | Rypin | Rippin | 7297 | kwidzyńska | rypiński (Rippin) | ![]() |
![]() | Susz | Rosenberg | 4440 | kwidzyńska | suski (Rosenberg) | ![]() |
![]() | Sztum | Stuhm | 7099 | kwidzyńska | sztumski (Stuhm) | ![]() |
![]() | Wąbrzeźno | Briesen | 10 051 | kwidzyńska | wąbrzeski (Briesen) | ![]() |
Media użyte na tej stronie
Map of „Reichsgau Danzig-Westpreussen“, 1943
Herb Kwidzyna
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Okręg Rzeszy Gdańsk - Prusy Zachodnie (Raichsgau Danzig - Westpreussen) 1939 -1945
Herb Golubia
Herb gminy Biskupiec (powiat nowomiejski) • Coat of arms of gmina Biskupiec
Herb Wąbrzeźna