Rinat Achmetow
![]() | |
Pełne imię i nazwisko | Rinat Łeonidowycz Achmetow |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 21 września 1966 |
Zawód, zajęcie | przedsiębiorca, polityk |
Alma Mater | |
Odznaczenia | |
![]() |
Rinat Łeonidowycz Achmetow, ukr. Рінат Леонідович Ахметов (ur. 21 września 1966 w Doniecku) – ukraiński przedsiębiorca i polityk pochodzenia tatarskiego[1], najbogatszy człowiek na Ukrainie, właściciel klubu piłkarskiego Szachtar Donieck, w latach 2006–2012 deputowany Rady Najwyższej z listy Partii Regionów.
Życiorys
Na początku lat 90. ukończył ekonomię na Donieckim Uniwersytecie Narodowym. W 1995 zainicjował utworzenie miejskiego banku w Doniecku. Pod koniec lat 90. stał się najbardziej wpływowym człowiekiem Donbasu. Swój kapitał skoncentrował w donieckiej grupie kapitałowej System Capital Management, która uzyskała udziały m.in. w kerczeńskim kombinacie metalurgicznym, zakładzie metalurgicznym Danko, kombinacie metalurgicznym Azowstal, licznych kopalniach węgla kamiennego czy sektorze bankowym. Źródła pozyskania tych kapitałów budziły wątpliwości. Rinat Achmetow wskazywał, że w połowie lat 90. za pieniądze zarobione na handlu utworzył bank, który umożliwił nabywanie upadających przedsiębiorstw przemysłowych, a na bazie których powstał później holding SCM[2].
Jego nazwisko stało się znane, gdy w połowie lat 90. został prezesem klubu piłkarskiego Szachtar Donieck. W 2001, w trakcie wywiadu dla gazety „Korrespondent”, ujawnił, że kieruje trzema przedsiębiorstwami: bankiem w Doniecku, firmą Luks oraz System Capital Management.
Pomimo sporych wpływów w Donbasie przez wiele lat trzymał się z daleka od polityki. Sytuacja uległa zmianie po Pomarańczowej rewolucji. Rinat Achmetow finansował wyborczą kampanię Wiktora Janukowycza, premiera Ukrainy, startującego w wyborach prezydenckich w 2004. W wyniku zwycięstwa Wiktora Juszczenki Rinat Achmetow stracił kilka ważnych aktywów. Najważniejszy to Kryworiżstal, ukraiński kombinat górniczo-hutniczy, zakupiony rok wcześniej wraz z zięciem Łeonida Kuczmy Wiktorem Pinczukiem za kwotę 800 mln USD, podczas gdy jego rynkowa wartość wynosiła około 2 mld USD. Zdaniem ówczesnej władzy, różnica została wykorzystana do sfinansowania kampanii wyborczej Wiktora Janukowycza. Rząd Julii Tymoszenko doprowadził do unieważnienia transakcji i postanowił, że akcje Kryworiżstalu zostaną sprzedane ponownie.
W 2006 i w 2007 Rinat Achmetow uzyskiwał mandat deputowanego do ukraińskiego parlamentu z listy Partii Regionów. Uchodził za głównego sponsora i nieformalnego lidera tego ugrupowania. W 2012 nie ubiegał się o reelekcję.
Według rankingu sporządzonego przez ukraiński tygodnik „Korespondent” w 2008 jego majątek wyceniany był na około 31 mld USD, czym uzyskałby pozycję najbogatszego człowieka w Europie[3]. Zgodnie z rankingiem najbogatszych ludzi świata, publikowanym przez amerykański miesięcznik „Forbes”, majątek Rinata Achmetowa wyceniono w 2012 na 16 mld USD[4].
W 2006 został honorowym obywatelem Doniecka[5]. Sfinansował budowę stadionu Donbas Arena w tym mieście, areny mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012.
W 2022 potępił Rosję za inwazję na Ukrainę, Władimira Putina określił mianem zbrodniarza wojennego[6]. W trakcie inwazji poprzez kontrolowane przez siebie instytucje zaczął przekazywać środki finansowe dla ukraińskich sił zbrojnych[7]. Magazyn „Forbes” oszacował, że rosyjska inwazja na Ukrainę spowodowała spadek wartości majątku Rinata Achmetowa w ciągu zaledwie dwóch tygodni z kwoty 14 do kwoty poniżej 6 miliardów dolarów[8]. Przedsiębiorca straty w wyniku zniszczeń spowodowanych przez rosyjskie bombardowania jego zakładów metalurgicznych w Mariupolu oszacował na kwotę od 17 do 20 miliardów dolarów[9].
Odznaczenia
- Order „Za zasługi” III klasy: 2002[10]
- Order „Za zasługi” II klasy: 2004[11]
- Order „Za zasługi” I klasy: 2006[12]
- Order Księcia Jarosława Mądrego V klasy: 2010[13]
Przypisy
- ↑ Zuzanna Piechowicz: Interesy z Grekiem Alikiem, majątek na gruzach ZSRR… Kim jest Achmetow, jeden z największych oligarchów Ukrainy?. gazeta.pl, 7 lutego 2014. [dostęp 2021-04-29].
- ↑ Donbas In The 1990s: How It Defined Ukraine’s Future. kyivpost.com, 2 kwietnia 2021. [dostęp 2022-06-15]. (ang.).
- ↑ Ukrainiec najbogatszym Europejczykiem?. wprost.pl, 12 czerwca 2008. [dostęp 2021-04-29].
- ↑ Rinat Akhmetov. forbes.com. [dostęp 2021-04-29]. (ang.).
- ↑ Президент получил официальные атрибуты Почетного гражданина Донецка. dn.ua, 12 sierpnia 2006. [dostęp 2021-04-29]. (ukr.).
- ↑ Олигархи больше не молчат. Но не все. Кто из самых богатых украинцев еще не назвал путина преступником. epravda.com.ua, 5 marca 2022. [dostęp 2022-06-15]. (ros.).
- ↑ Ахметов передав на допомогу Україні з початку війни 2,1 млрд грн. interfax.com.ua, 2 maja 2022. [dostęp 2022-06-15]. (ukr.).
- ↑ Luisa Kroll: Ukraine’s Richest Man Says He’s Doing Everything He Can To Help His Country, And Sparing No Expense. forbes.com, 10 marca 2022. [dostęp 2022-08-02]. (ang.).
- ↑ Marta Gostkiewicz: Oligarcha Achmetow będzie domagał się odszkodowania. „Wytoczymy Rosji proces”. wp.pl, 25 maja 2022. [dostęp 2022-08-02].
- ↑ Про відзначення державними нагородами України спортсменів та керівників акціонерного товариства „Футбольний клуб „Шахтар”, м. Донецьк від 2 липня 2002 N 598/2002. rada.gov.ua, 2 lipca 2002. [dostęp 2021-04-29]. (ukr.).
- ↑ Про відзначення державними нагородами України ветеранів та активістів українського футболу від 11 жовтня 2004 N 1214/2004. rada.gov.ua, 11 października 2004. [dostęp 2021-04-29]. (ukr.).
- ↑ УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 697/2006. president.gov.ua, 19 sierpnia 2006. [dostęp 2021-04-29]. (ukr.).
- ↑ УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 829/2010. president.gov.ua, 20 sierpnia 2010. [dostęp 2021-04-29]. (ukr.).
Bibliografia
- Nota biograficzna na stronie ya2006.com.ua. [dostęp 2021-04-29]. (ukr.).
Media użyte na tej stronie
Планка украинского ордена "За заслуги" 1 степени
Планка украинского ордена "За заслуги" 2 степени
Планка украинского ордена "За заслуги" 3 степени
Autor: Juda Engelmayer, Licencja: CC BY-SA 3.0
This is a photo of Rinat Akhmentov at a a Foundation for Effective Government forum on 2007