Rio de Janeiro

Rio de Janeiro
Ilustracja
(c) I,, CC-BY-SA-3.0
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo Brazylia
Stan Rio de Janeiro
Data założenia1749
BurmistrzMarcelo Crivella
Powierzchnia1260 km²
Wysokość31 m n.p.m.
Populacja (2016)
• liczba ludności
• gęstość

6 498 837
5105 os./km²
Nr kierunkowy+55 21
Kod pocztowy20000-000
Tablice rejestracyjneRJ
Podział miasta33 regiony
Położenie na mapie Rio de Janeiro
Mapa konturowa Rio de Janeiro, na dole znajduje się punkt z opisem „Rio de Janeiro”
Położenie na mapie Brazylii
Mapa konturowa Brazylii, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Rio de Janeiro”
Ziemia22°54′30″S 43°11′47″W/-22,908333 -43,196389
Strona internetowa

Rio de Janeiro (z port. Rzeka Styczniowa, wym. port. [ˈʁi.u d(ʒi) ʒɐˈnejɾu]) – największe po São Paulo miasto Brazylii i do 1960 r. jej stolica, razem z przedmieściami liczy 12 milionów mieszkańców[1]. Popularny kierunek turystyczny z plażami Copacabana i Ipanema, wzgórzami Corcovado i Głowa Cukru, stadionem Maracanã i obiektami olimpijskimi oraz corocznie obchodzonym karnawałem i muzyką bossa nova.

Rio de Janeiro jest miastem kontrastów: może zaliczać się do najnowocześniejszych metropolii, ale z drugiej strony znajdują się w nim fawele, w których występuje przestępczość narkotykowa, walki gangów i wysoki wskaźnik zabójstw. Sytuacja pogorszyła się na początku roku 2018, kiedy armia brazylijska przejęła władzę nad miastem.

Geografia

Rio de Janeiro jest stolicą stanu Rio de Janeiro. Leży w południowo-wschodniej części państwa w zatoce Guanabara nad Atlantykiem. Miasto położone jest między urwistymi wzgórzami Pão de Açúcar – „Głową Cukru” która, wznosi się na 396 m n.p.m. oraz Corcovado – „Garbatą Górą” ze statuą Chrystusa Zbawiciela. Rio de Janeiro to także wspaniałe, znane na całym świecie piaszczyste plaże Ipanema oraz Copacabana oraz[2]. Do miasta należą wyspy Governador i Paquetá. Na jego terenie leżą też jeziora Tijuca, Marapendi, Jacarepaguá i Rodrigo de Freitas.

Strefy miasta[3]

  • Centro (Śródmieście) – centrum miasta – znajduje tu się większość jego zabytków oraz część handlowa.
  • Zona Sul (Strefa południowa) – dzielnica chętnie odwiedzana przez turystów – słynąca z plaży Copacabana. Najbogatsza część miasta. Składa się w rzeczywistości z mniejszych dzielnic:
    • Sao Conrado,
    • Leblon,
    • Ipanema,
    • Arpoador,
    • Copacabana,
    • Leme,
    • Gloria,
    • Catete,
    • Flamengo,
    • Botafogo,
    • Urca.
  • Zona Norte (Strefa północna) – w dzielnicy mieści się wiele atrakcji historycznych oraz Muzeum Narodowe (obiekt uległ zniszczeniu w nocy z 2 na 3 września 2018 w wyniku pożaru[4]). Znajduje się tu również stadion Maracanã, na którym rozgrywano Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej w 1950 oraz 2014 i Igrzyska panamerykańskie w 2007. Mieści się tu też największe, międzynarodowe lotnisko w Rio de Janeiro.
  • West Zone (Strefa Zachodnia) – region najbardziej oddalony od centrum. Jest to dzielnica rolno-przemysłowa. Obejmuje ona:
    • Barra da Tijuca,
    • Jacarepaguá,
    • Recreio dos Bandeirantes,
    • Vargem Grande,
    • Vargem Pequena,
    • Realengo,
    • Padre Miguel,
    • Bangu,
    • Campo Grande,
    • Jardim Sulacap,
    • Paciência,
    • Santa Cruz.

Historia

Zatoka, nad którą leży Rio de Janeiro, została odkryta przez pierwszego Europejczyka na tych terenach, Portugalczyka Gaspara de Lemos 1 stycznia 1502. Nazwał ją „Styczniowa rzeka”, ponieważ sądził, że to ujście rzeki. Portugalczycy odkrywając miasto, założyli tutaj nie kolonie, a jedynie faktorie handlowe tak, aby nie przeszkadzać Indianom mieszkającym na tych terenach. W 1555 powstała tu osada francuskich Hugonotów. Zajęli oni całą zatokę, zakładając kolonię La France Antarctique, która z założenia miała być wolna od prześladowań. Portugalczycy, chcący skolonizować całą Brazylię, już w roku 1565, pod dowództwem Estácio de Sá rozpoczęli walki z Francuzami. Po wygranych walkach – w 1567 – zbudowali nad zatoką miasto, które na cześć patrona Świętego Sebastiana nazwali São Sebastião do Rio de Janeiro. Nazwę tę jednak szybko przemienili na poprzednią – Rio de Janeiro. W okresie początków osadnictwa portugalskiego ufortyfikowano wzgórza Urca i Morro do Castelo, a następnie rozbudowano obecną dzielnicę staromiejską z pałacem wicekrólów Brazylii, Izbą Deputowanych, katedrą i licznymi barokowymi kościołami[5]. 12 września 1711 w czasie wojny o sukcesję hiszpańską, toczonej między Wielką Brytanią i Portugalią z jednej strony a Francją i Hiszpanią z drugiej, miasto zostało zdobyte przez eskadrę francuską (13 okrętów, 6 tys. ludzi, 700 dział), na czele której stał René Duguay-Trouin. W wyniku ataku zniszczone zostały portugalskie okręty stacjonujące w porcie. Po otrzymaniu wieści o nadciągającej odsieczy (portugalskiej od strony lądu i brytyjskiej od strony morza) i wymuszeniu od mieszkańców wysokiego okupu, Francuzi odpłynęli do Brestu wraz ze zdobytymi na miejscu statkami handlowymi. Od 1808 do 1821 roku faktyczna stolica Portugalii – rodzina królewska z Janem VI na czele schroniła się tutaj przed inwazją wojsk napoleońskich.

Pod koniec XVI w. miasto bardzo szybko się rozrastało, z jego portów wywożono cukier do Europy, a dzięki gorączce złota w sąsiednim Minas Gerais stało się centrum finansowym kraju oraz stolicą państwa. Mieszkała tutaj królewska rodzina, a następnie cesarz Brazylii. Do 1889 roku Rio było stolicą wolnego państwa oraz cesarstwa, a później Republiki Brazylii. W 1960 roku stolicę przeniesiono do Brasilii[2][6].

Zabytki[6]

  • Kościół i klasztor Benedyktynów – XVI w.
  • Klasztor Franciszkanów – XVII w.
  • Katedra – 1775
  • Kościół Nossa Senhora da Glória – 1771
  • Pałac królewski – XIX w.
  • Pałac Itamaraty – XIX w.
  • Pałac Guanabara – XIX w.
  • Escadaria Celaron – słynne, wielokolorowe schody w dzielnicy Lapa
  • Akwedukt Arcos da Carioca – 1750
  • Opera – 1909
  • Posąg Chrystusa Odkupiciela na wzgórzu Corcovado – 1931

Populacja

Gospodarka

W mieście znajdują się duże zakłady przemysłu odzieżowego, włókienniczego, drzewnego, skórzanego, maszynowego, elektrotechnicznego, chemicznego, spożywczego. Jeden z największych portów Ameryki Południowej i międzynarodowy port lotniczy oraz ważny węzeł kolejowy.

W 2017 roku Rio de Janeiro było 88 najczęściej odwiedzanym miastem na świecie z 2,3 milionem turystów w ciągu roku[7].

Transport

Transport miejski w Rio de Janeiro

Transport lotniczy

Rio de Janeiro posiada 3 lotniska:

  • Aeroporto Internacional Tom Jobim-Galeão (GIG) – obsługuje loty krajowe i międzynarodowe. Lotnisko jest położone na wyspie Ilha do Governador, ok. 20 km od centrum.
  • Aeroporto Santos Dumont (SDU) – obsługuje tylko loty krajowe. Na jego obszarze znajdują się hangary dla helikopterów.
  • Aeroporto de Jacarepaguá (SBJR) – obsługuje głównie loty prywatne. Lotnisko jest położone w dzielnicy Barra da Tijuca.

Transport kolejowy

W centrum znajduje się dworzec kolejowy Central do Brasil. Obsługuje pociągi z okolic Rio. Z dworca można dostać się autobusem lub metrem w inne rejony miasta.

Metro

Metrô Rio powstało w 1979 r. i ma obecnie 2 linie:

  • Linia 1 (pomarańczowa) – łączy Zona Sul z Zona Norte,
  • Linia 2 (zielona) – łączy Zona Sul z Baixada.

W planach są 2 kolejne linie:

  • Linia 3 (niebieska) – będzie łączyła Rio de Janeiro z Niterói,
  • Linia 4 (szara) – będzie łączyła Ipanemę z Barra da Tijuca – planowane zakończenie: 2016 r.

Transport autobusowy

W Rio jest bardzo dużo linii autobusowych w ramach aż 47 firm przewozowych.

Szkolnictwo

W Rio de Janeiro istnieje obecnie ponad 80 uczelni uznanych przez Ministerstwo Edukacji[8], w tym 4 uczelnie:

Sport

W mieście znajduje się Maracanã – jeden z 12 stadionów, na których rozgrywane były Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2014 i gdzie odbył się ich finał. Został oddany do użytku w 1950 r. – również na mundial. Do tego czasu wykorzystywany był głównie do rozgrywania meczów piłkarskich pomiędzy największymi klubami Rio de Janeiro: Flamengo, Botafogo, Fluminense FC i Vasco da Gama, a także organizowano na nim koncerty i inne atrakcje.

W 2016 roku w Rio de Janeiro odbyły się XXXI Letnie Igrzyska Olimpijskie. Były to pierwsze igrzyska w Ameryce Południowej. Rozegrano 306 konkurencji w 28 dyscyplinach[9].

Religia

W 2013 roku miasto było gospodarzem 28. Światowych Dni Młodzieży, którym przewodniczył papież Franciszek.

Kilkakrotnie Rio de Janeiro odwiedzał Jan Paweł II podczas swojej 7, 13 i 80 podróży apostolskiej.

Rio de Janeiro jest siedzibą rzymskokatolickiego arcybiskupa São Sebastião do Rio de Janeiro.

W 2010 roku katolicy stanowili 51,09% mieszkańców, bezwyznaniowcy – 13,33%[10], protestanci – 23,37%, spirytyści – 4–5%.

W 2017 roku pierwszy raz w historii miasta burmistrzem został zielonoświątkowiecMarcelo Crivella[11].

Osoby związane z Rio de Janeiro

Miasta partnerskie

Przypisy

Media użyte na tej stronie

Montage for Rio de Janeiro.jpg
(c) I,, CC-BY-SA-3.0
From upper left: Panorama of Rio de Janeiro, the Sugarloaf Mountain, the Downtown, Christ the Redeemer, the Arcos da Lapa, the Rodrigo de Freitas Lagoon and the Maracanã Stadium.
Brazil Rio de Janeiro location map.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5

Location map of Rio de Janeiro state. Geographic limits of the map:

  • N: 20.69° S
  • S: 23.43° S
  • W: 44.96° W
  • E: 40.82° W
Flag of Senegal.svg
Flag of Senegal
Flag of UNESCO.svg
Flag of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)
Flag of Chile.svg
Łatwo można dodać ramkę naokoło tej grafiki
Rio de Janeiro from Sugarloaf mountain, May 2004.jpg
(c) Breogan67, CC-BY-SA-3.0
A view of Rio de Janeiro in the direction of Copacabana and Ipanema, from Sugarloaf mountain.
Brasão da cidade do Rio de Janeiro.gif
Coat of arms of the city of Rio de Janeiro
Public transport map of Rio de Janeiro.png
Autor: , Licencja: CC BY-SA 2.0
Public transport map of Rio de Janeiro
Brazil location map.svg
Autor: NordNordWest, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Brazil
Flag of Portugal.svg
Flag of Portugal, created by Columbano Bordalo Pinheiro (1857-1929), officially adopted by Portuguese government in June 30th 1911 (in use since about November 1910). Color shades matching the RGB values officially reccomended here. (PMS values should be used for direct ink or textile; CMYK for 4-color offset printing on paper; this is an image for screen display, RGB should be used.)
Bandeira do Município do Rio de Janeiro.png
Flag of the city of Rio de Janeiro
Flag of India.svg
The Flag of India. The colours are saffron, white and green. The navy blue wheel in the center of the flag has a diameter approximately the width of the white band and is called Ashoka's Dharma Chakra, with 24 spokes (after Ashoka, the Great). Each spoke depicts one hour of the day, portraying the prevalence of righteousness all 24 hours of it.
Brasil.RioDeJaneiro.LeblonUndIpanema.jpg
Autor: privates Urlaubsfoto, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Brasil, Rio de Janeiro, Strand von Leblon und Ipanema
Flag of Israel.svg
Flag of Israel. Shows a Magen David (“Shield of David”) between two stripes. The Shield of David is a traditional Jewish symbol. The stripes symbolize a Jewish prayer shawl (tallit).
WiktionaryPl nodesc.svg
(c) Wikimedia Foundation, CC BY-SA 3.0

The logo for the Polish language Wiktionary without "Wolny, wielojęzyczny Wikisłownik" ("Free, multilingual, Wiktionary")

.
Geographylogo.svg
Autor: Andrew Fitzsimon, Licencja: CC0
Geography logo
Disambig.svg
Symbol wieloznaczności