Rockbox
![]() | |
![]() Interfejs użytkownika | |
Pierwsze wydanie | 2 czerwca 2002; ponad 19 lat temu |
---|---|
Aktualna wersja | 3.15 (15 listopada 2019; ponad 2 lata temu) |
Licencja | GPL |
Strona internetowa |
Rockbox – darmowy i otwarty system operacyjny na licencji GPL, przeznaczony dla cyfrowych przenośnych odtwarzaczy multimedialnych (PMP, DAP), będący alternatywą dla oprogramowania (firmware) producenta danego urządzenia[1][2].
Rockbox został stworzony pod koniec 2001 przez Björna Stenberga, pierwsza implementacja została przeprowadzona dla platformy Archos Studio DAP[3]. Powodem stworzenia Rockboxa było niezadowolenie z dysproporcji pomiędzy funkcjonalnością fabrycznego interfejsu użytkownika, a możliwościami posiadanego urządzenia[3].
Rockbox jest alternatywnym systemem operacyjnym urządzenia (firmware). Możliwe jest rozszerzenie jego możliwości do poziomu zbliżonego do PDA za pomocą wtyczek (pluginów), umożliwiających uruchamianie aplikacji, narzędzi oraz gier, a także odtwarzanie filmów (ograniczone)[4]. Posiada interfejs użytkownika sterowania głosem, który jest przeznaczony do użytku osób niewidomych i niedowidzących (jak również dla sprzętu z uszkodzonym wyświetlaczem)[5]. Oprócz umożliwienia poszerzenia funkcjonalności sprzętu twórcy deklarują, że priorytetem jest jakość odtwarzanego dźwięku – dla większości obsługiwanych urządzeń jest dostępny większy zakres ustawień dźwięku w porównaniu z oryginalnym oprogramowaniem urządzenia[1]. Pozwala na obsługę 30 formatów plików dźwiękowych (w tym nie zaimplementowanych w oprogramowaniu producenta)[6]. Jest dostępny w 48 językach (w tym polskim), większość wersji językowych jest przetłumaczona w ponad 50%[7]. Rockbox jest tworzony przez społeczność wolontariuszy posiadających odpowiednią wiedzę techniczną, pozwalającą im na jego rozwijanie[1][8]. W projekt jest zaangażowanych około 700 osób i zespołów[9].
Działa na szeregu urządzeniach: od wczesnych odtwarzaczy Archos z 1-bitowym znakowym, zorientowanym blokowo wyświetlaczem, przez iPody z kolorowym ekranem o wysokiej rozdzielczości, po odtwarzacze iRiver z cyfrowym optycznym wyjściem audio i zaawansowanymi opcjami nagrywania[10].
Po instalacji Rockboxa możliwe jest korzystanie z fabrycznego oprogramowania – wybór systemu operacyjnego następuje przy uruchamianiu urządzenia, zazwyczaj przez przyciśnięcie odpowiedniego klawisza równocześnie z włączaniem urządzenia[11].
Urządzenia z programowym dekoderem
Rozpoczynając na początku 2004 projekt skupił się na portowaniu Rockboksa na urządzenia z serii iRiver firmy ReignCom opartych na procesorze ColdFire, skupiając się na serii H1xx odtwarzaczy z dyskiem twardym (H110/H120/H140). Urządzenia te dekodują strumień audio programowo, umożliwiając po zainstalowaniu Rockboksa na wsparcie większej ilości formatów plików dźwiękowych w porównaniu z oryginalnym firmware. Około rok później port dla serii H3xx stał się użyteczny oferując podobną funkcjonalność.
W listopadzie 2005 rozpoczęto pracę nad portem Rockboksa do przenośnych odtwarzaczy Apple iPod. W lutym 2006 roku port uzyskał status stabilnego. Dostępne jest większość opcji na wszystkich obsługiwanych modelach (iPod photo, iPod nano, iPod 4g, iPod Video [iPod 5g]) włączając odtwarzanie audio. Niedługo później dodano obsługę kolorowych ekranów we wszystkich dostępnych modelach (włączając serię H3xx).
Rockbox jest uruchamiany z dysku twardego na tych urządzeniach tuż po uruchomieniu urządzenia przez specjalny sektor ładujący (bootloader). W celu aktualizacji użytkownicy Rockboksa muszą skopiować pliki na napęd odtwarzacza i zresetować urządzenie. Zapis pamięci flash jest niezbędny tylko raz, przy zmianie bloku ładującego (bootloadera) umożliwiającego uruchamianie Rockboksa.
W niektórych urządzeniach (np. iriver seria H3xx) istnieje możliwość używania dwóch wersji firmware: oryginalnego od producenta lub Rockboksa. W przypadku iPodów standardowym sposobem przejścia do oryginalnego oprogramowania jest przytrzymanie przycisku menu przy włączaniu urządzenia.
Wersje
Oprogramowanie jest cały czas rozwijane, zalecane jest korzystanie z kompilacji dziennych lub najnowszego stanu kodu (tzw. bleeding edge), który jest dostępny dla wszystkich obsługiwanych platform[12].
W 2006 rozpoczęto prace nad wersją 3.0 o nazwie roboczej „Mayday”, której wydanie było planowane na 1 maja 2006 i zostało przesunięte na koniec maja, a następnie, z powodu problemów z podstawową funkcjonalnością, odsunięto je na czas nieokreślony. Z tego powodu w lipcu zniesiono zamrożenie w wersji oficjalnej rozwoju funkcji ponadstandardowych. Celem wersji 3.0 miało być rozszerzenie funkcjonalności i wyeliminowanie znanych błędów, zwłaszcza na docelowych platformach obsługiwanych przez oficjalne wydanie – Archos i iRiver. Następna wersja 3.1 o kryptonimie „Fireworks” przewidziana była na listopad 2006 i miała dodatkowo m.in. dawać pełne wsparcie dla iPodów od trzeciej generacji wzwyż oraz odtwarzacza iAudio[12].
Mimo okresu zawieszenia prac nad wersjami stabilnymi, Rockbox cały czas był rozwijany i dodawane były poprawki, funkcje, pojawiły się również wersje na nowe platformy (funkcjonalne). Pod koniec 2006 rozpoczęto udostępniać do ściągnięcia pliki binarne do Toshib Gigabeat, w 2007 ogłoszono dostępność Rockboksa dla iAudio M5 oraz Sandisk Sansy e200[12].
Ostatecznie Rockbox 3.0 został opublikowany 23 września 2008[12].
Ostatnia wersja to 3.14 – została opublikowana 1 maja 2017[13].
Możliwości
Kodeki
(dla urządzeń dekodujących programowo, najczęściej używane)[6]
Rockbox obsługuje ponad 30 kodeków dźwięku, w tym m.in. MP3, AAC, Opus, Ogg Vorbis i FLAC[1]:
- MPEG audio (MP3/MP2/MP1)
- Ogg Vorbis
- Musepack
- AAC (profile LC/HEv1/HEv2)
- AC3 (DVD audio)
- FLAC
- WavPack
- Shorten
- Apple Lossless
- WAV/AIFF
- WMA
- Monkey's Audio
- Ogg Opus
- TTA
- APE
Inne
Cechy Rockboxa[1]:
- Gapless playback – odtwarzanie muzyki bez przerw pomiędzy utworami (ważne np. przy odsłuchu ciągłych nagrań zrealizowanych na żywo, jak koncerty) dla wszystkich formatów (łącznie z MP3, jeśli został użyty kodek LAME)
- Replay Gain1
- 10–zakresowy (konfigurowalny również w zakresie częstotliwości podziału) korektor graficzny1
- regulacja głośności w wysokiej rozdzielczości, 64-100 poziomów (zależnie od modelu)
- zegar czasu rzeczywistego (RTC)
- obsługa Unicode
- obsługa wideo MPEG
- tworzenie playlist w locie
- tryb losowego odtwarzania
- konfigurowalny wygląd interfejsu użytkownika przez możliwość instalacji gotowych tematów, tworzenia i używania swoich tematów, pakietów czcionek i ikon oraz opcje w ustawieniach
- 16-bitowe nagrywanie stereo, 44,1 kHz WAV (dla urządzeń obsługujących tę opcję)
- radio FM, nagrywanie audycji radiowych (dla urządzeń obsługujących tę opcję)
- zewnętrzny kontroler (dla urządzeń posiadających port kontrolera)
- cyfrowe wyjście/wejście SPDIF (dla urządzeń posiadających ten port)
- TagCache – generowanie i korzystanie z własnej bazy wgranych utworów korzystającej z metadanych dołączonych do plików muzycznych
- AlbumArt – wyświetlanie okładek albumów (bez oficjalnego wsparcia)
- Crossfader – wyciszenie utworów zamiast „twardego” przechodzenia między nimi.
- obsługa arkuszy dyrektyw CUE
- logowanie odtwarzanych utworów umożliwiające scrobblowanie ich do serwisu Last.fm
Wtyczki
Dostępne są wtyczki[4]:
- przeglądarka plików JPEG (16-bitowy kolor /33 odcienie szarości 1)
- Rockboy- emulator platformy Game Boy (przeportowany Gnuboy)2
- ZXBox- emulator ZX Spectrum (przeportowany Spectemu)
- konwerter WAV → MP3
- konwerter WAV → WavPack
- różnego rodzaju gry, m.in. : sudoku, solitaire, tetris, saper, pong i wiele innych
- port Dooma, obsługujący też wiele WADów
- odtwarzacz wideo plików MPEG
1. Trzydzieści trzy odcienie szarości zostały osiągnięte na 2-bitowych (4 odcienie szarości) monochromatycznych urządzeniach dzięki wykorzystaniu wolnego odświeżania pasywnych wyświetlaczy ciekłokrystalicznych.
2. Rockbox obsługuje ROMy oryginalnego Game Boy oraz kolorowego Game Boy Color.
Nie obsługiwane
- Digital Rights Management
- tryb USB-host („USB OTG”)
- Akcesoria Apple do iPodów (słuchawki z pilotem z FM, wyjście wideo)
Rockbox Utility
Rockbox Utility jest programem stworzonym przez społeczność Rockboxa ułatwiającym użytkownikom jego instalację, aktualizację i obsługę[14]. Możliwe jest wykonywanie następujących czynności[14]:
- instalacja bootloadera
- instalacja Rockboxa
- instalacja pakietu dodatkowych czcionek
- instalacja tematów pozwalających na zmianę wyglądu interfejsu
- instalacja plików gier (np. Freedoom)
- instalacja plików głosowych (ze strony internetowej)
- tworzenie plików głosowych
- tworzenie plików .talk
- odinstalowanie programu ładującego (bootloadera)
- odinstalowanie Rockboxa (częściowo lub całkowicie)
- dostęp do instrukcji obsługi
- przegląd wszystkich zainstalowanych części Rockboxa (wersja, czas instalacji itp.)
Rockbox Utility działa na następujących platformach[14]:
Aktualna wersja Rockbox Utility to 1.4.0 (stan na marzec 2019)[14].
Rockbox a gwarancja
Jeśli urządzenie zostało kupione przez konsumenta w Unii Europejskiej, obowiązuje prawnie wiążącą 2-letnia gwarancja, która nie zostanie unieważniona przez wymianę oprogramowania[15][16].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e Rockbox Wiki: Why Rockbox
- ↑ Rockbox FAQ (Indeks stron FAQ)
- ↑ a b Rohan Pearce , Rockbox developer interview: Open source firmware for MP3 players, techworld.com, 30 stycznia 2012 .
- ↑ a b Rockbox: Indeks wtyczek
- ↑ Rockbox Blind FAQ
- ↑ a b Instrukcja Rockbox: Formaty audio i metadanych
- ↑ Rockbox: Języki
- ↑ Rocbox for developers
- ↑ Rockbox credits
- ↑ Rockbox: Lista obsługiwanych urządzeń i fazy rozwoju dla platform w przygotowaniu
- ↑ Rockbox manual
- ↑ a b c d Rockbox: Zmiany kodu
- ↑ Release Notes for Rockbox 3.14
- ↑ a b c d Rockbox: Rockbox Utility
- ↑ Rockbox: Does it void my warranty if I use Rockbox?
- ↑ Does rooting your phone invalidate its warranty? (In EU)
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
Autor: Havarhen, Licencja: CC BY-SA 3.0
iPod classic 6G with a custom Rockbox firmware