Romuald Mieczkowski
Data i miejsce urodzenia | 11 lutego 1950 |
---|---|
Narodowość | polska |
Alma Mater | |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
W Ostrej Bramie, Sennik wileński, Na litewskim paszporcie, Pomiędzy, Mój barbarzyńca | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Romuald Mieczkowski (ur. 11 lutego 1950 w dzielnicy Wilna Fabianiszki[1]) – litewski poeta, dziennikarz, publicysta, scenarzysta i reżyser[2] narodowości polskiej, działacz społeczności polskiej na Litwie, jedna z najważniejszych postaci w polskim powojennym Wilnie[3], współzałożyciel i redaktor naczelny kwartalnika literackiego „Znad Wilii”[4]. Orędownik polskiej kultury na Litwie i w Polsce[5].
Życiorys
Działalność zawodowa
W 1973 ukończył polonistykę i geografię w Wileńskim Instytucie Pedagogicznym[6]. Po ukończeniu studiów pracował jako dziennikarz w „Czerwonym Sztandarze”[6]. Od 1980 był kierownikiem działu polskiego w Radiu Litewskim, a w 1989 był założycielem cotygodniowego magazynu polskiego „Panorama Tygodnia” (później „Rozmowy Wileńskie”) w Telewizji Litewskiej LRT, który prowadził do 2002.
W grudniu 1989 wspólnie z Czesławem Okińczycem założył czasopismo „Znad Wilii” – pierwszą na terenie Związku Sowieckiego prywatną gazetę wydawaną po polsku[7]. Nieprzerwanie od 1989 do dziś pozostaje jego redaktorem naczelnym (obecnie ukazuje się jako kwartalnik)[8]. Był również współzałożycielem Radia „Znad Wilii”. W 1995 razem z Wandą Marcinkiewicz założył w Wilnie Polską Galerię Artystyczną „Znad Wilii”[9], był koordynatorem i kuratorem ponad 300 wystaw na Litwie, w Polsce i innych krajach. Od 2004 zajmuje się także działalnością wystawienniczo-kulturalną w Warszawie[6]. Od 2006 jest kuratorem wystaw Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki (obecnie Mazowiecki Instytut Kultury) w Warszawie. W Mazowieckim Instytucie Kultury (MIK), w ciągu 15 lat w warszawskim Ratuszu, a także w innych placówkach wystawienniczych zorganizował ok. stu wystaw malarstwa, grafiki, fotografii, plakatu. Znaczna część ich dotyczyła Litwy, Białorusi i Ukrainy, brał udział w życiu placówki, doprowadził do współpracy z MIK-iem podczas festiwali „Maj nad Wilią”[10]. Od 1994 organizuje w Wilnie coroczne Międzynarodowe Spotkania Poetyckie „Maj nad Wilią”[11], a od 2013 współorganizuje w Warszawie Festiwal Filmów Emigracyjnych „Emigra”. Jako dziennikarz i publicysta współpracował m.in. z Telewizją Polską, Polskim Radiem, BBC i „Nowym Dziennikiem”.
Działalność społeczna
W 1988 brał udział w zakładaniu Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Polaków na Litwie, pierwszej powojennej polskiej organizacji na Litwie, przekształconej w 1990 w Związek Polaków na Litwie[12]. Należał do jej kierownictwa. Od 2000 jest prezesem Zarządu Stowarzyszenia Inicjatywa na Rzecz Rozwoju Kultury „Znad Wilii”. Od 2004 należy do Związku Pisarzy Litwy[13] oraz międzynarodowej grupy literackiej „Magnus Ducatus Poesis”[14].
Twórczość
Debiutował opowiadaniem w 1966 pt "ZIMA" wydrukowanym w Młodych Zastępach, w „Czerwonym Sztandarze” – jedynym polskim dzienniku z ZSRR, datowanym rokiem 1965 albo 1966.[15]
. . Jest autorem wielu publikacji, tekstów prasowych, scenariuszy radiowych i telewizyjnych. Wydał następujące zbiory wierszy:
- W Ostrej Bramie (Warszawa, 1990)
- Co bym stracił (Kraków, 1990)
- Wirtuozeria grubo po północy (Suwałki, 1991)
- Powrócę (Warszawa, 1992)
- Podłoga w Celi Konrada (Warszawa, 1992)
- Sennik wileński (Warszawa, 1995)
- Sen w ogrodach Moneta (Zielona Góra, 1996)
- Dźwięki ulicy Szklanej (Bydgoszcz, 1999)
- Zbudować łódź (Toruń, 2006)
- Nikt nie woła (Wilno, 2008), ISBN 978-9986-532-04-0
- Na litewskim paszporcie (Wilno, 2011), ISBN 978-9986-532-06-4[16]
- Pomiędzy (Wilno, 2018), ISBN 978-9986-532-09-5[17]
- Mój barbarzyńca (Wilno 2021), ISBN 978-9986-532-14-9[18]
oraz zbiór prozy
- Objazdowe kino i inne opowiadania wileńskie (Wilno, 2007), ISBN 978-9986-532-03-3
- Były sobie Fabianiszki, (Wilno, 2020), ISBN 978-9986-532-12-5[19].
Swoje utwory publikował w pismach na Litwie, w Polsce i innych krajach, m.in. w „Literatūra ir menas”, „Kultūros barai”, „Twórczość”, „Akcent”, „Borussia”. Opracował antologię 50 współczesnych poetów Przenieść Wilno do serca. Portret miasta (2009)[1]. Jego utwory były tłumaczone na języki obce (m.in. angielski, francuski, rosyjski, włoski). Tłumaczy z języka litewskiego i języków słowiańskich. Publikuje również felietony pod pseudonimem Tomasz Bończa.
Odznaczenia i ordery
- Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2015)
- Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1998)
- Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej " (1997)[20]
Wyróżnienia i nagrody
- Nagroda Literacka im. Barbary Sadowskiej (1990)[21]
- Nagroda Polcul Foundation (1991)[22]
- Nagroda im. Ireny i Franciszka Skowyrów, zwana „Lubelskim Noblem" (2002)[23]
- Nagroda II stopnia im. Zygmunta Glogera (2004)[24]
- Nagroda Fidelis Poloniae (2008)[25]
- Złota Sowa Polonii w kategorii literatura (2011)[26]
- Nagroda im. Macieja Płażyńskiego (2014)[27]
- Odznaka „Honoris Gratia” (2015)[28][29]
- Nagroda im. Witolda Hulewicza (dwukrotnie, ostatnio w 2017)[30]
- Nagroda Fundacji Kopernikowskiej
- Nagroda Czesława Miłosza
Bibliografia
- Romuald Mieczkowski – Warszawa, Wilno. mokmarki.pl. [dostęp 2016-02-05]. (pol.).
- Romuald Mieczkowski. emigra.com.pl. [dostęp 2016-02-05]. (pol.).
- Bibliografia wierszy i artykułów Romualda Mieczkowskiego - Polska Bibliografia Literacka
- Strona Kwartalnika "Znad Wilii"
Przypisy
- ↑ a b Andrzej Sznajder: Romuald Mieczkowski – poszukiwanie tożsamości. Kurier Galicyjski, 2015-01-20. [dostęp 2016-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-06)]. (pol.).
- ↑ Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Warszawa, „Nieobecny” – bohater: Sławomir Worotyński, reż. Romuald Mieczkowski, Agata Lewandowski, http://sppwarszawa.pl/pisarz-tez-czlowiek-przeglad-filmow-o-pisarzach/
- ↑ Eugeniusz Kurzawa, Zaczęło się od spotkania na Suwalszczyźnie, „Znad Wilii”, nr 1(85) z 2021 r., s. 63, https://www.znadwiliiwilno.lt/wp-content/uploads/2021/05/ZW-1-85_1-kwietnia.pdf
- ↑ RADIO DLA CIEBIE 2 grudnia 2018, Łosiowisko: Kwartalnik „Znad Willi” – spotkanie z Romualdem Mieczkowskim, https://www.rdc.pl/podcast/losiowisko-z-mik-iem-kwartalnik-znad-willi-spotkanie-z-romualdem-mieczkowskim/, dostęp: 8 lutego 2021.
- ↑ Antoni Radczenko , We wspólnocie litewskich Polaków kryje się duży potencjał, Kurier Wileński, 8 września 2021 .
- ↑ a b c Halina Turkiewicz: Przenieść Wilno do serca. Magazyn Wileński, luty 2010. [dostęp 2016-02-05]. (pol.).
- ↑ Jadwiga Podmostko: 25-lecie pisma „Znad Wilii”. Kurier Wileński, 2014-12-15. [dostęp 2016-02-05]. (pol.).
- ↑ Biblioteka Narodowa , Czasopismo Znad Wilii, Romuald Mieczkowski (red.) .
- ↑ Halina Turkiewicz , Przenieść Wilno do serca, www.magwil.lt [dostęp 2020-11-23] .
- ↑ W OKOLICACH „ZNAD WILII”, „Znad Wilii”, nr 3 (87), 2021, s. 151 .
- ↑ Romuald Mieczkowski , Ruszył festiwal „Powroty Poezji nad Wilię” (w ramach XVII MFP „Maj nad Wilią”), Wilnoteka.lt, 26 listopada 2020 .
- ↑ Mieczkowski Romuald, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-11-23] .
- ↑ admin, Miečkovskis Romualdas, Lietuvos rašytojų sąjunga, 2 kwietnia 2012 [dostęp 2020-03-04] (lit.).
- ↑ Czwartek poetycki: Magnus Ducatus poesis, PolskieRadio.pl [dostęp 2020-03-04] .
- ↑ Romuald Mieczkowski , ZIMA .
- ↑ Wierszowisko, Dziennik Polski, 14 lipca 2012 [dostęp 2020-11-23] (pol.).
- ↑ Leonard Drożdżewicz , POMIĘDZY krajobrazami zastygłymi w stop-klatkach, „Znad Wilii”, nr 4 (76) z 2018 r., s. 61-62., 2018 .
- ↑ Romuald Mieczkowski , Mój barbarzyńca (Wilno 2021), s. 160, ISBN 978-9986-532-14-9 .
- ↑ Tomasz Snarski , Były sobie Fabianiszki? Recenzja książki Romualda Mieczkowskiego [dostęp 2020-11-23] (pol.).
- ↑ 7. Złote Sowy Polonii - Komunikat prasowy, jupiter-online.at [dostęp 2020-11-23] .
- ↑ Polska Bibliografia Literacka (PBL), pbl.ibl.poznan.pl [dostęp 2020-11-23] .
- ↑ POLCUL - Lista Laureatów od 1990, www.polcul.pl [dostęp 2020-11-23] .
- ↑ Edward Walewander , Człowiek i książka, Wydawnictwo Liber Duo, Lublin 2020, s. 125-127.
- ↑ Laureaci dotychczasowych edycji konkursu im. Zygmunta Glogera, www.stopkapress.com.pl [dostęp 2020-03-04] .
- ↑ Nagrody marszałka Senatu i nagrody Fidelis Poloniae'2008 - rozdane, www.senat.gov.pl [dostęp 2020-11-23] .
- ↑ W Wiedniu rodzą się polonijne Złote Sowy!, Polonia.sk, 3 kwietnia 2012 [dostęp 2020-11-23] (słow.).
- ↑ Romuald Mieczkowski laureatem Nagrody im. Macieja Płażyńskiego - Wiadomości Znad Wilii, zw.lt, 20 marca 2014 [dostęp 2020-11-23] (pol.).
- ↑ Zarządzenie Nr 2978/2015 Prezydenta miasta Krakowsa z dnia 04.11.2015 r. w sprawie nadania odznak .
- ↑ Instytut Filologii Polskiej UwB - "MIĘDZY WIERSZAMI"- spotkanie z Romualdem Mieczkowskim, ifp.uwb.edu.pl [dostęp 2020-11-23] .
- ↑ Nagrody im. Witolda Hulewicza, 10 sierpnia 2020 [dostęp 2020-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-27] (pol.).
Media użyte na tej stronie
Autor: AnneMarrie, Licencja: CC BY-SA 3.0
Baretka Odznaki honorowej "Zasłużony dla Kultury Polskiej"
Autor: Silar, Licencja: CC BY-SA 4.0
Polnische Poeten Romuald Mieczkowski und Magdalena Plichta
Baretka: Odznaka "Honoris Gratia" – Kraków, Polska.
Autor: KarlHeintz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Baretka Krzyża Oficerskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
Autor: KarlHeintz Robert Jacaszek, Licencja: CC BY-SA 4.0
Baretka Krzyża Kawalerskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej