Rossosz (powiat bialski)
Artykuł | 51°51′27″N 23°8′7″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 51°51'0.0"N, 23°7'59.9"E |
- błąd | 14 m |
Odległość | 893 m |
wieś | |
![]() Rossosz — widok ogólny centrum miejscowości | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2011) | 2000[1] |
Strefa numeracyjna | 83 |
Kod pocztowy | 21-533[2] |
Tablice rejestracyjne | LBI |
SIMC | 0018721 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Rossosz – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rossosz[3][4]. Siedziba gminy Rossosz oraz rzymskokatolickiej parafii św. Stanisława należącej do dekanatu Wisznice. Dawniej miasto; uzyskała lokację miejską w 1551 roku, zdegradowana w 1869 roku[5]. Miasto prywatne uzyskało prawo magdeburskie około 1599 roku, wznowienie praw miejskich w 1645 roku, położone było w ziemi mielnickiej w województwie podlaskim. Prawa miejskie do 1888 roku[6]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bialskopodlaskiego.
Przez miejscowość przepływa Zielawa, rzeka dorzecza Bugu, dopływ Krzny oraz Muława. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 812.
Administracyjnie wieś jest podzielona na dwa sołectwa Rossosz I i Rossosz II[7].
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0018738 | Brzozówka | kolonia |
0018744 | Karaczony | kolonia |
0018750 | Kątek | część wsi |
1023799 | Miasto | część wsi |
1023871 | Rynek | część wsi |
1023902 | Wygon | część wsi |
0018767 | Zabaszta | kolonia |
Według Narodowego Spisu Powszechnego (marzec 2011 r.) liczyła 1022 mieszkańców[1].
Toponimia
Nazwa Rossosz wywodzi się do rozsochy (drzewa rozgałęziającego się na dwa konary z jednego pnia; tu rozchodzą się w formie rozsochy dwie główne rzeki Zielawa i Muława).
Historia
Rossosz alias Rossosze, w wieku XIX opisano jako osadę miejską, dawne miasto przy źródłach rzeki Zielonej (dopływ Krzny) w powiecie bialskim, gminie i parafii obrzędu wschodniego Rossosz, odległe 21 wiorst na południe od Biały[8]. Osada posiadała wówczas cerkiew parafialną oraz kaplicę katolicką znajdującą się na cmentarzu, szkołę początkową, Urząd Gminny. W roku 1883 było tu 235 domy i 1903 mieszkańców oraz 361 osad i 8998 mórg ziemi należącej do osady Rossosz.
W wieku XVI Rossosz była w rękach Dębickich, którzy założyli tu parafię, wznieśli kościół (1599 r. Kacper Dębicki z żoną Maryą Kopciówną fundują mansyonarzy) i zapewne oni współcześnie uzyskali przywilej miejski dla osady[8].
W roku 1624 Stanisław Koniecpolski, hetman, odstępuje dobra Rossosz Mikołajowi Firlejowi, kasztelanowi wojnickiemu. Miasto miało wtedy 242 domy na części dziedzica i kilkanaście na kościelnych placach a także 3 młyny, 13 rzemieślników palących gorzałkę i 2 warzących piwo.
Po spaleniu i rabunku przez Lisowczyków w 1640 r. Zbigniew Firlej ponowił dawne przywileje miasta co stało się w 1645 r. Dobra wraz z miastem przechodziły kolejno do Rysińskich, Potockich, Ossolińskich.
W 1827 r. było 176 domów i 1092 mieszkańców.
W 1861 r. parafia Rossosz obejmowała 1009 rzymskich katolików, 4630 grekokatolików i 270 izraelitów. Rossosz jako gmina obejmuje wówczas tylko samą osadę Rossosz. Graniczy z osadą Łomazy, ma 1896 mmieszkańców i 9750 mórg. Sąd gminny okręgu II w osadzie Łomazy (oddalonej o 6 wiorst). Najbliższa stacja pocztowa i droga żelazna w Biały.
Około 1862 r. posiadał miasto i dobra Jan Skibiczewski. Kościół katolicki pw. św. Stanisława biskupa został zniszczony przez pożar około 1861 r. nabożeństwo odprawiane było potem w kaplicy cmentarnej[8].
Galeria
Odznaczenia
- Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1983)[9]
Zobacz też
- Rossosz, Rossoszyca, Cmentarz żydowski w Rossoszu
Przypisy
- ↑ a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1083 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-04-23].
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-04-23].
- ↑ Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 66–67.
- ↑ Józef Maroszek, Rzemiosło w miastach podlaskich, w: Studia nad produkcją rzemieślniczą w Polsce (XIV–XVIII w.), Maria Kwapień, Józef Maroszek, Andrzej Wyrobisz, Wrocław 1976, s. 97.
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ a b c Rossosz (6), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 776 .
- ↑ Wykaz miejscowości wyróżnionych odznaczeniami państwowymi. W: Urszula Lewandowska, Krystyna Malik: Przewodnik po Polsce. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1991, s. 20. ISBN 83-217-2519-8. (pol.)
Linki zewnętrzne
- Rossosz al. Rossosze (6), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 776 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lublin Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 52.35 N
- S: 50.20 N
- W: 21.52 E
- E: 24.25 E
Autor: Fotonews, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Rossosz - kościół parafialny p.w. św. Stanisława, drewniany z 1908 r. (zabytek nr rejestr. A-213)
Autor: Grzegorz W. Tężycki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Rossosz (pow. bialski, woj. lubelskie). Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej. Przed nią – przystanek autobusowy.
Autor: Grzegorz W. Tężycki, Licencja: CC BY-SA 4.0
Rossosz (pow. bialski, woj. lubelskie, Polska). Mogiła powstańców styczniowych na cmentarzu unicko-katolickim.
Autor: Grzegorz W. Tężycki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Rossosz (pow. bialski, woj. lubelskie, Polska). Bank Spółdzielczy w Białej Podlaskiej, oddział w Rossoszu.
Autor: Grzegorz W. Tężycki, Licencja: CC BY-SA 4.0
Rossosz (pow. bialski, woj. lubelskie, Polska). Centrum miejscowości, ul. Batalionów Chłopskich (droga wojewódzka nr 812).