Rzut serca

Rzut serca, pojemność minutowa, CO, Q (od ang. cardiac output) – objętość krwi, jaką serce tłoczy w ciągu jednej minuty do naczyń krwionośnych. Jest iloczynem częstości skurczów serca (HR) i objętości wyrzutowej (SV)[1].

CO = SV x HR

W normalnych warunkach rzut serca u zdrowego mężczyzny wynosi około 5000–6000 ml. Dla celów porównawczych przelicza się go na 1 m2 powierzchni ciała, tworząc tak zwany wskaźnik sercowy (jego prawidłowa wartość to 3000–3500 ml/m2). U wytrenowanych dorosłych sportowców pojemność minutowa serca wzrasta do 36 l/min przy maksymalnym wysiłku. Dla wysiłku 200 W wymagany jest CO 20 l/min[2][3].

Rzut serca jest jednym z kluczowych parametrów oceny funkcji serca i ma fundamentalne znaczenie w diagnostyce, leczeniu i ocenie rokowania w chorobach układu sercowo-naczyniowego. Wraz z oporem obwodowym decyduje o średnim ciśnieniu tętniczym krwi. Rzut serca jest z tego powodu jednym z najważniejszych parametrów obrazujących przepływ krwi w naczyniach krwionośnych (hemodynamika)[1].

Objętość wyrzutową oblicza się najczęściej echokardiograficznie. Można ją też zmierzyć metodą inwazyjną używając specjalnego cewnika wprowadzonego do tętnicy płucnej ale jest ona znacznie bardziej niebezpieczna dla pacjenta. Najszerzej stosowaną metodą jest metoda termodylucji z wykorzystaniem cewnika Swana-Ganza wprowadzonego do tętnicy płucnej. Metoda ta jest często stosowana w monitorowaniu chorych na oddziałach intensywnej terapii. Dzięki postępowi technicznemu można obecnie monitorować rzut serca w sposób ciągły, wykorzystując algorytmy analizujące kontur fali ciśnienia tętniczego, po uzyskaniu wartości wyjściowej metodą termodylucji. Obecnie są dopracowywane nowe metody oznaczania rzutu serca np. pomiary wykorzystujące efekt Dopplera, czy kardiometria elektryczna (bioimpedancja elektryczna (TEB, thoracic electrical bio-impedance))[1][4].

Przypisy

  1. a b c Patrycja Stępniak, Andrzej Cacko, Agnieszka Kołodzińska, Marcin Grabowski: Nieinwazyjne metody pomiaru rzutu serca i ich znaczenie w codziennej praktyce klinicznej — aktualny stan wiedzy. Folia Cardiologica 2021, 16, 4, s- 242–247. journals.viamedica.pl. [dostęp 2022-04-11].
  2. Walter Bleifeld, Christian Wilhelm Hamm: Herz und Kreislauf. Springer-Verlag, Berlin / Heidelberg / New York, 1987, s. 22 f ISBN 3-540-17931-3
  3. Richard Rost: Herz und Sport, 2. Auflage, Band 22, W: Beiträge zur Sportmedizin, Band 22 und 25, Perimed-Verlag, Erlangen 1990, s. 18 ISBN 3-88429-373-7
  4. [https://journals.lww.com/anesthesia-analgesia/Fulltext/2009/03000/Minimally_Invasive_Cardiac_Output_Monitoring_in.34.aspx Funk, Duane J, Moretti Eugene W, Gan, Tong J: Minimally Invasive Cardiac Output Monitoring in the Perioperative Setting. Anesthesia & Analgesia: 2009, 108, 3, s- 887-897 doi: 10.1213/ane.0b013e31818ffd99]. journals.lww.com. [dostęp 2022-04-11].

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Media użyte na tej stronie

Star of life.svg

The Star of Life, medical symbol used on some ambulances.

Star of Life was designed/created by a National Highway Traffic Safety Administration (US Gov) employee and is thus in the public domain.