Sąd Okręgowy w Warszawie
![]() Gmach Sądu Okręgowego | |
Państwo | |
---|---|
Data założenia | 1 stycznia 1999 |
Dziedzina | |
Prezes | Joanna Przanowska-Tomaszek |
Adres | al. „Solidarności”, |
Położenie na mapie Warszawy | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Temida_wewn%C4%99trzny_dziedziniec_S%C4%85dy_na_Lesznie_w_Warszawie.jpg/238px-Temida_wewn%C4%99trzny_dziedziniec_S%C4%85dy_na_Lesznie_w_Warszawie.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/KRS_S%C4%85d_Rejonowy_dla_m.st._Warszawy.jpg/238px-KRS_S%C4%85d_Rejonowy_dla_m.st._Warszawy.jpg)
Sąd Okręgowy w Warszawie – organ wymiaru sprawiedliwości powołany do rozstrzygania spraw sądowych I instancji i II instancji, mieszczący się w Warszawie w budynku przy al. „Solidarności” 127[1][2] (adres przedwojenny ulica Leszno 53/55), gmach sądu wzniesiono w latach 1934–1938, został on wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego.
Status prawny
Sąd okręgowy jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. W polskim wymiarze sprawiedliwości jest zasadą, że w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, natomiast sąd okręgowy orzeka jako sąd pierwszej instancji tylko w sprawach o zbrodnie i niektóre występki. Na wniosek sądu rejonowego sąd apelacyjny może przekazać sądowi okręgowemu do rozpoznania w I instancji sprawę o każde przestępstwo ze względu na szczególną wagę lub zawiłość tej sprawy.
Sąd Okręgowy stanowi element władzy sądowniczej sprawującej wymiar sprawiedliwości na podstawie Konstytucji RP[3]. Sposób organizacji Sądu reguluje ustawa o ustroju sądów powszechnych[4], a także akty wykonawcze[5]. Obejmuje obszar właściwości sądów rejonowych
Sąd Okręgowy w Warszawie obejmuje obszar właściwości sądów rejonowych w: Grodzisku Mazowieckim, Pruszkowie, Piasecznie oraz dla Warszawy-Mokotowa, Warszawy-Śródmieścia, Warszawy-Woli, Warszawy-Żoliborza, dla m. st. Warszawy w Warszawie dla dzielnic: Ochota, Ursus i Włochy[6].
Struktury organizacyjne
Sądy Okręgowe funkcjonują w strukturach sądów powszechnych, które rozstrzygają wszelkie sprawy z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, które nie są zastrzeżone dla innych sądów.
W Sądzie Okręgowym w Warszawie utworzone zostały następujące wydziały[7]:
- Wydział I Cywilny
- Wydział II Cywilny
- Wydział III Cywilny
- Wydział IV Cywilny
- Wydział V Cywilny Odwoławczy
- Wydział VI Cywilny Rodzinny Odwoławczy
- Wydział VII Cywilny Rodzinny i Rejestrowy
- Wydział VIII Karny
- Wydział IX Karny Odwoławczy
- Wydział X Karny Odwoławczy
- Wydział XI Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych
- Wydział XII Karny
- Wydział XIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Wydział XIV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Wydział XV Wykonywania Orzeczeń
- Wydział XVI Gospodarczy
- Wydział XVII – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
- Wydział XVIII Karny
- Wydział XIX Wizytacyjny
- Wydział XX Gospodarczy
- Wydział XXI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Wydział XXII Własności Intelektualnej
- Wydział XXIII Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych
- Wydział XXIV Cywilny
- Wydział XXV Cywilny
- Wydział XXVI Gospodarczy
- Wydział XXVII Cywilny Odwoławczy
- Wydział XXVIII Cywilny
Historia gmachu
Wzniesienie reprezentacyjnego gmachu sądów grodzkich na Lesznie (nazywanego zwyczajowo Sądami na Lesznie) powierzono prof. inż. arch. Bohdanowi Pniewskiemu[8]. Budowę rozpoczęto w 1934 roku, trwała ona niespełna 4 lata i w 1938 została zakończona. Wiązała się ona z licznymi uwagami krytycznymi ze strony palestry, która utyskiwała na znaczne oddalenie gmachu od Sądu Okręgowego, Sądu Apelacyjnego i Sądu Najwyższego, które mieściły się przy placu Krasińskich. Gmach zaczął służyć warszawskiemu sądownictwu 30 czerwca 1939. Dostojność, monumentalne ukształtowanie bryły, staranne opracowanie detali to elementy charakteryzujące ten budynek. W charakterze dekoracji umieszczono nad wejściem głównym maksymę Sprawiedliwość jest ostoją mocy i trwałości Rzeczypospolitej, sformułowaną przez Andrzeja Frycza Modrzewskiego[9].
Mimo wybuchu II wojny światowej, Sądy Grodzkie nadal służyły polskiemu wymiarowi sprawiedliwości. Ich pracę przerwały dopiero naloty niemieckiego lotnictwa. W miarę upływu czasu życie okupowanej Warszawy wróciło do normy. 11 grudnia 1939 Sądy ponownie rozpoczęły swoją działalność, jednakże już pod ścisłą kontrolą i nadzorem niemieckim. Zajmowały część budynku od strony ul. Leszno, w pozostałej części Niemcy zorganizowali swój szpital. W Sądach Grodzkich sprawy rozpatrywali polscy sędziowie, jednak każdy wyrok musiał być zatwierdzony przez władze niemieckie. Spod kompetencji sądów polskich wyłączone były sprawy kryminalne, w których oskarżonym był Niemiec, jak również sprawy cywilne między Polakami a Niemcami.
Z uwagi na spełniane funkcje gmach Sądów nie został w listopadzie 1940 włączony do getta warszawskiego. Stał się miejscem spotkań ludzi z obu stron muru getta – dostęp do budynku mieli zarówno Żydzi (od strony ulicy Leszno), jak i Polacy (od strony ulicy Białej)[10]. Te wydarzenia od 2008 upamiętnia jeden z pomników granic getta u zbiegu ulic Chłodnej i Elektoralnej.
Po zakończeniu wojny przystąpiono do odbudowy budynku Sądów. Gmach ocalał, ale piętra V i VI zostały spalone. Odbudowany gmach oddano do użytku w lipcu 1949[11].
W 1950 roku do budynku przeniósł się z Łodzi Sąd Najwyższy[12].
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 1998 roku (Dz.U. z 1998 r. nr 166, poz. 1253) w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości, z dniem 1 stycznia 1999 z Sądu Wojewódzkiego został utworzony Sąd Okręgowy w Warszawie. Ostatnie zmiany miały miejsce 1 maja 2005, kiedy to na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2004 rozpoczął działalność Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie z siedzibą w gmachu przy al. „Solidarności” 127.
Prezesi Sądu
- sędzia sądu okręgowego Beata Waś – od 8 sierpnia 2005 do 7 sierpnia 2011[13]
- sędzia sądu okręgowego Małgorzata Kluziak – od 12 września 2011 do 11 września 2017[14][15]
- sędzia sądu okręgowego Joanna Bitner – od 12 września 2017 do 16 listopada 2020 (rezygnacja)[16][17]
- sędzia sądu apelacyjnego Piotr Schab – od 17 listopada 2020 do lipca 2022 (objęcie funkcji Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie)[18][19]
- sędzia sądu okręgowego Joanna Przanowska-Tomaszek – od lipca 2022[20]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Strona Sądu Okręgowego w Warszawie.
- ↑ Lokalizacja siedzib Sądu Okręgowego w Warszawie. warszawa.so.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-07)]..
- ↑ Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483
- ↑ Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2072), w skrócie u.s.p.
- ↑ W szczególności rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2514), zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS z 2019 r. poz. 138) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów powszechnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1166)
- ↑ Lokalizacja Sądów Rejonowych w okręgu Sądu Okręgowego w Warszawie. warszawa.so.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-07)]..
- ↑ Wydziały Sądu Okręgowego w Warszawie. warszawa.so.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-29)]..
- ↑ Marcin Gawlicki. Rejestr zabytków w praktyce ochrony konserwatorskiej. „Ochrona Zabytków”. 56/2 (241), s. 66, 2008. ISSN 0029-8247.
- ↑ Kamila Piętka-Rakowiecka , Warszawa – miasto sądów, „Architectus”, nr 3 (51), Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2017 .
- ↑ Irena Birnbaum: Non omnis moriar. Pamiętnik z getta warszawskiego. Warszawa: Czytelnik, 1982, s. 52. ISBN 83-07-00745-3.
- ↑ Kronika wydarzeń w Warszawie 1945−1958. „Warszawskie Kalendarz Ilustrowany 1959”, s. 52, 1958. Wydawnictwo Tygodnika Ilustrowanego „Stolica”.
- ↑ Sąd Najwyższy Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Zespół Prasowy Sądu Najwyższego, 2014, s. 56.
- ↑ Powołanie Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie – Biuletyn Informacji Publicznej Sąd Okręgowy w Warszawie, bip.warszawa.so.gov.pl [dostęp 2020-11-17] .
- ↑ Zapytanie nr 4419 – tekst odpowiedzi, www.sejm.gov.pl [dostęp 2020-11-17] .
- ↑ Zakończenie kadencji Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie – Biuletyn Informacji Publicznej Sąd Okręgowy w Warszawie, bip.warszawa.so.gov.pl [dostęp 2020-11-16] .
- ↑ l, Joanna Bitner nowym prezesem Sądu Okręgowego w Warszawie, Prawo.pl, 14 września 2017 [dostęp 2020-11-16] (pol.).
- ↑ Joanna Bitner złożyła rezygnację z funkcji prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie, www.rp.pl [dostęp 2020-11-16] (pol.).
- ↑ Rzecznik dyscyplinarny Piotr Schab prezesem Sądu Okręgowego w Warszawie, www.rp.pl [dostęp 2020-11-16] (pol.).
- ↑ Sędzia Piotr Schab powołany na prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie, www.rmf24.pl [dostęp 2020-11-16] (pol.).
- ↑ Magdalena Gałczyńska , Joanna Przanowska-Tomaszek nowym prezesem stołecznego Sądu Okręgowego. Ministerstwo milczy, Onet Wiadomości, 5 lipca 2022 [dostęp 2022-09-13] (pol.).
Media użyte na tej stronie
(c) Mfloryan at pl.wikipedia, CC BY 2.5
Mapa Warszawy - podkład lokalizacyjny
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.55N
- S: 50.95 N
- W: 19.15 E
- E: 23.25 E
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Hol główny w Sądzie Okręgowym w Warszawie (tzw. Sądy na Lesznie)
Sądy na Lesznie (al. Solidarności 127)
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Biuro Obsługi Interesantów w Sądzie Okręgowym w Warszawie (tzw. Sądy na Lesznie)
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Dziedziniec gmachu Sądu Okręgowego w Warszawie (tzw. Sądy na Lesznie)
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Płaskorzeźba Temidy na elewacji gmachu Sądu Okręgowego w Warszawie (tzw. Sądy na Lesznie - dziedziniec wewnętrzny)
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Sąd Okręgowy oraz Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy - Krajowy Rejestr Sądowy przy ul. Czerniakowskiej 100
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Gmach Sądów Grodzkich w Warszawie
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Korytarz w gmachu Sądu Okręgowego w Warszawie (tzw. Sądy na Lesznie)