SS Panna Wodna

Panna Wodna
Poprzednie nazwy

Horn (?), M 295

Bandera

 Polska

Znak wywoławczy

SPEI

Port macierzysty

Gdańsk

Operator

Żegluga Gdańska

Dane podstawowe
Typ

statek pasażerski

Historia
Stocznia

Stocznia Gdańska

Data wodowania

1944

Data oddania do eksploatacji

1949

Data wycofania ze służby

1965

Dane techniczne
Liczebność załogi

28

Liczba pasażerów

600 w żegludze zatokowej, 235 w przybrzeżnej

Długość całkowita (L)

62,2 m

Szerokość (B)

8,5 m

Zanurzenie (D)

2,6 m

Pojemność

brutto: 515 RT
netto: 270 RT

Napęd mechaniczny
Silnik

2 maszyny tłokowe potrójnego rozprężania, 3-cylindrowe z turbinami na parę odlotową

Moc silnika

1600 KM

Liczba śrub napędowych

2

Prędkość maks.

12 w.

SS Panna Wodna – polski statek pasażerski żeglugi przybrzeżnej z lat po II wojnie światowej, przebudowany z niemieckiego trałowca.

Historia

Budowę jednostki rozpoczęto w stoczni Lindenau w Kłajpedzie, jako niemieckiego trałowca M 295 typu Minensuchboot 1940 (budowano tam trałowce M 291 - 297 o numerach stoczniowych 82 - 88)[1]. W 1944 roku doszło do wodowania kadłuba i zamontowania na nim maszyn i kotłów parowych[1]. W związku z postępami Armii Czerwonej, został przeholowany do Gdyni, gdzie nieukończony kadłub zatonął lub został zatopiony przy dawnym nabrzeżu firmy Paged (ob. Nabrzeże Islandzkie)[1]. Prawdopodobnie został zatopiony przed wyzwoleniem miasta w marcu 1945, lub według innej wersji zatonął na skutek ataku lotniczego w grudniu 1944[1]. Po wojnie wrak został przejęty przez Polskę.

Przed sierpniem 1946 roku wrak został podniesiony, przy czym szczegóły tego nie są znane[1]. Zdecydowano następnie wyremontować i ukończyć kadłub jako statek pasażerski „białej floty”. Projekt przebudowy został opracowany w 1947 roku na Wydziale Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej, po czym podjęto jego przebudowę w Stoczni Nr 1 (późniejszej Stoczni Gdańskiej)[2]. 1 czerwca 1948 przebudowę ukończono i statek oddano armatorowi – Żegludze Gdańskiej MZKGG, przejętej w marcu 1949 przez Żeglugę Przybrzeżną w Gdańsku[2]. Przez wiele lat „Panna Wodna” była największą jednostką polskiej żeglugi przybrzeżnej; znana była z silnie dymiących kotłów parowych, brudzących sadzą pasażerów na górnym pokładzie.

Zimą 1953/1954 roku statek zakotwiczony był na Motławie w Gdańsku, pełniąc rolę restauracji[3].

W maju (październiku[4]) 1965 statek został wycofany ze służby, po czym od 1967 roku służył jako hulk-baza płetwonurków LOK w Jastarni, a następnie (od 1970) w Gdańsku. W czasie robotniczych protestów w grudniu 1970 „Panna Wodna” została wykorzystana jako koszary dla oddziałów ZOMO. W 1980 roku statek został pocięty na złom w Gdańskiej Stoczni Remontowej.

Dane techniczne

  • pojemność: 515 t BRT / 270 t NRT
  • wymiary:
    • długość: 62,2 m
    • szerokość: 8,5 m
    • zanurzenie: 2,6 m
  • napęd: dwie maszyny parowe, moc 1600 KM, dwie śruby
  • prędkość: 12 w
  • załoga: 28 osób
  • miejsc pasażerskich: 235 (w rejsach pełnomorskich) – 600 (w rejsach wycieczkowych)

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d e Danielewicz 2002 ↓, s. 78.
  2. a b Danielewicz 2002 ↓, s. 79-80.
  3. Bohdan Huras, Marek Twardowski: Księga statków polskich: 1918-1945. T. 4. Gdańsk: Polnord, Oskar, 2002, s. 207. ISBN 83-86181-78-8.
  4. [Waldemar Danielewicz, Panna Wodna; Morza, Statki i Okręty 2/2002]

Bibliografia

  • Jan Piwowoński, Flota spod biało-czerwonej, Adam Werka (ilust.), Brunon Nowicki (oprac.), Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989, ISBN 83-10-08902-3, OCLC 834682944.
  • Jerzy Miciński, Stefan Kolicki: Pod polską banderą. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, 1962, s. 77, seria: Biblioteka miesięcznika „Morze”.
  • Waldemar Danielewicz. Panna Wodna. „Morza, Statki i Okręty”. 2/2002 (33). VII, marzec-kwiecień 2002. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1426-529X. 

Media użyte na tej stronie

Flag of Poland (with coat of arms).svg
Flaga Polski z godłem, wersja symboliczna. Oparta na Image:Flag of Poland.svg i Image:Herb Polski.svg. Uwaga: godło użyte w tej grafice nie jest oficjalne. Oficjalna wersja godła nie jest jeszcze dostępna w formacie wektorowym, stąd zamieszczono poniżej dodatkową wersję tej grafiki w formacie PNG, w której użyto poprawnego wizerunku godła.