Sado (Japonia)
| |||||||
Widok miasta Sado | |||||||
| |||||||
Państwo | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Prefektura | |||||||
Wyspa | Sado | ||||||
Region | |||||||
Powierzchnia | 855,68[1] km² | ||||||
Populacja (1 XI 2009) • liczba ludności • gęstość |
| ||||||
Symbole japońskie | |||||||
Drzewo | |||||||
Kwiat | |||||||
Ptak | |||||||
![]() | |||||||
Strona internetowa | |||||||
Portal ![]() |
Sado (jap. 佐渡市 Sado-shi) – miasto położone na wyspie Sado (佐渡島 Sado-shima lub 佐渡ヶ島 Sado-ga-shima) na Morzu Japońskim (w odległości ok. 40 km od zachodniego wybrzeża głównej wyspy Honsiu, w regionie Chūbu (prefektura Niigata, w Japonii).
Od 2004 roku miasto i wyspa stanowią geograficzną i administracyjną jedność[a]. Powierzchnia wyspy Sado wynosi 854,81 km2 [2], a miasta (cała wyspa Sado wraz z mniejszymi wyspami) 855,68 km2 [1]. Do XIX w. wyspa stanowiła prowincję Sado (Sado-no-kuni). Obecnie jest częścią prefektury Niigata[3].
Geografia
Dzisiejsze miasto Sado, z populacją około 60 tys. mieszkańców, jest położone wśród łagodnych, latem zielonych wzgórz i portów rybackich.
Wyspa Sado ma charakterystyczny kształt przypominający znak błyskawicy „⚡” i można ją podzielić na trzy części: góry Ōsado na północy, góry Kosado na południu i równinę Kuninaka pomiędzy nimi. Ōsado są wyższe i są wśród nich: najwyższy Kinpoku (1172 m), Myōken (1042) i Donden (940). W górach wytyczono sieć pieszych szlaków. Na drodze Ōsado Skyline znajduje się punkt widokowy o nazwie Haku-un-dai, oferujący widok na całą wyspę[3].
Pasmo Kosado, zwrócone ku wybrzeżu Honsiu (Honshū) jest niższe. Najwyższym szczytem jest Ōji (646 m)[3].
Historia
Miasto zostało utworzone 1 marca 2004 z połączenia wszystkich miast, miejscowości i wsi znajdujących się na wyspie: Ryōtsu, Aikawa, Sawata, Kanai, Niibo, Hatano, Mano, Ogi, Hamochi i Akadomari.
Miejsce zsyłki
W przeszłości wyspa była miejscem wygnania dla trudnych lub niewygodnych osób. Była to kara ustępująca pod względem surowości jedynie karze śmierci, między innymi z powodu ciężkich zim na Sado. Nie spodziewano się powrotu wygnanych. Były cesarz Juntoku (1197–1242) został zesłany na Sado po zamieszkach ery Jōkyū w 1221 roku. Spędził na niej dwadzieścia lat, aż do swojej śmierci w 1242. Na wyspę zostali również zesłani: mnich buddyjski Nichiren Daishōnin (1222–1282) trzy lata przed ułaskawieniem w 1274 oraz, z nieznanych przyczyn, dramatopisarz teatru nō, Motokiyo Zeami (ur. 1363 lub 1364 – zm. 1443 lub 1444) w 1434 roku.
Kopalnie złota
W okresie Edo (1603–1868) wyspa Sado przeżywała gwałtowny rozwój gospodarczy dzięki odkryciu złota w Aikawa. Kopalnie były głównym źródłem dochodów dla siogunatu (bakufu) rodu Tokugawa, który bezpośrednio kontrolował wyspę i jej kopalnie. Górnicy, wśród których byli skazańcy, sieroty i bezdomni przywiezieni z głównych wysp, pracowali jak niewolnicy[4].
Najbardziej produktywną kopalnią była Sado Kinzan produkująca rocznie prawie 400 kg złota oraz mniejsze ilości srebra i miedzi. Kopalnia działała przez cały okres Edo. Dziś jest otwarta dla zwiedzających[4].
W dawnych czasach Japonia była znana w świecie zachodnim jako „kraina złota”. Wydobycie złota w Japonii sięga co najmniej VIII wieku, a w połowie XVII wieku produkowała około 20% światowej produkcji złota[5].
Ludność
W 2000 roku wyspę zamieszkiwało 72 173 osób. Liczba mieszkańców wyspy zmniejsza się od lat 60. XX wieku, gdy populacja liczyła 113 296 osób. Podobny trend panował w innych, oddalonych od miast, obszarach Japonii po II wojnie światowej, gdy młodzi ludzie przenosili się do zurbanizowanych obszarów. 32,1% populacji wyspy przekroczyło 65. rok życia, co jest współczynnikiem znacznie wyższym od średniej krajowej. Jest to jedyna grupa wiekowa, w której odnotowuje się przyrost.
Galeria
Kuniyoshi Utagawa (1798-1861), Nichiren brnący w śniegu w wiosce Tsukahara na wyspie Sado
Uwagi
- ↑ Pomijając "Terytoria Północne" (kilka spornych z Rosją i okupowanych przez nią Wysp Kurylskich), Sado jest szóstą co do wielkości wyspą w Japonii, zaraz po Okinawie.
Przypisy
- ↑ a b Geospatial Information Authority of Japan 2021 ↓, s. 32.
- ↑ Geospatial Information Authority of Japan 2021 ↓, s. 91.
- ↑ a b c 日本地図. Tokyo: Seibido Shuppan, 2018, s. 172, 173. ISBN 978-4-415-11272-5.
- ↑ a b Sado Kinzan Gold Mine (ang.). japan-guide.com, 2022. [dostęp 2022-07-21].
- ↑ Sado Island Gold Mines: A Precious Heritage for Japan and the World (ang.). The Government of Japan, 2022. [dostęp 2022-07-21].
Bibliografia
- Geospatial Information Authority of Japan: 令和3年 全国都道府県市区町村別面積調 (1月1日時点) (Reiwa 3rd year Area adjustment by prefecture, city, ward, town, and village (As of January 1)) (jap.). gsi.go.jp, 2021. [dostęp 2021-08-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-06-05)].
Linki zewnętrzne
- Informator o wyspie (ang.)
- Informacje o wyspie, ze zdjęciami (ang.)
Media użyte na tej stronie
Flag of Sado, Niigata
Autor: Maximilian Dörrbecker (Chumwa), Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Japan
Equirectangular projection.
Geographic limits to locate objects in the main map with the main islands:
- N: 45°51'37" N (45.86°N)
- S: 30°01'13" N (30.02°N)
- W: 128°14'24" E (128.24°E)
- E: 149°16'13" E (149.27°E)
Geographic limits to locate objects in the side map with the Ryukyu Islands:
- N: 39°32'25" N (39.54°N)
- S: 23°42'36" N (23.71°N)
- W: 110°25'49" E (110.43°E)
- E: 131°26'25" E (131.44°E)
Emblem of Sado, Niigata
Autor: houroumono, Licencja: CC BY 2.0
Port of Ryotsu in Sadocity, Niigata pref Japan