Sakramentarz Henryka II Świętego

Sakramentarz Henryka II Świętego
Ilustracja
Iluminacja z sakramentarza przedstawiająca koronację Henryka II. Po prawej stronie Emmeram z Ratyzbony i cesarski miecz, a po lewej Ulryk z Augsburga i włócznia Świętego Maurycego. U góry – Chrystus nakłada koronę.
Typ utworu

sakramentarz

Data powstania

1002 - 1014

Wydanie oryginalne
Język

łacina

Wydawca

Henryk II Święty

Sakramentarz Henryka II Świętegomanuskrypt wykonany dla Henryka II pomiędzy 1002 i 1014. Przechowywany jest w Bawarskiej Bibliotece Państwowej (Bayerische Staatsbibliothek) w Monachium.

Historia

Wykonanie manuskryptu zostało prawdopodobnie zlecone przez króla Henryka II skryptorium opactwa św. Emmerama w Ratyzbonie między 1002 i 1014 rokiem, to jest w okresie gdy był królem Niemiec. Sakramentarz ten pełnił funkcję modlitewnika dla nieznanej świątyni. Kościołem tym mogła być katedra Świętego Piotra w Ratyzbonie lub kaplica na dworze cesarskim. Rękopis przechowywany był w skarbcu katedry w Bambergu, która została zbudowana przez samego Henryka II w 1007 roku. Po sekularyzacji dóbr kościelnych w Bawarii, został przeniesiony do Bawarskiej Biblioteki Państwowej w Monachium[1].

Opis

Rękopis rozpoczyna się od kalendarza ze stronami dla każdego miesiąca, po którym następują dwie miniatury, przedstawiające koronację Henryka II siedzącego na tronie. Dalej przedstawiony jest portret papieża Grzegorza Wielkiego, później scena ukrzyżowania oraz aedicula Grobu Świętego i kobiet przy grobie. W dalszej części umieszczone są modlitwy mszalne[1]. Manuskrypt zawiera 14 pełnych stron w pełnym, 21 z iluminacjami i 343 ozdobionych inicjałami. Ozdoby są inspirowane przez Złoty Kodeks z St. Emmeram – rękopis przechowywany w Ratyzbonie w czasie powstawania sakramentarza[1][2].

Bibliografia

  • Rolf Griebel, Brigitte Gullath, Martina Pippal, Erich Renhart, Stefan Weinfurter: Sacramentary of Henry II : Bayerische Staatsbibliothek, München, Clm 4456, Munich, Faksimile Verlag. Monachium: 2010, s. 718+168. ISBN 978-3-577-12908-4.
  • Eliza Garrison: Henry II’s renovatio in the Pericope Book and Regensburg Sacramentary [w: Nigel Hiscock, The White Mantle of Churches: Architecture, Liturgy and Art Around the Millennium. Turnhout: 2003.
  • Percy Ernst Schramm, Florentine Mütherich: Denkmale der deutschen Könige und Kaiser. Ein Beitrag zur Herrschergeschichte von Karl dem Großen bis Friedrich II. 1981, s. 484. (niem.).
  • H. Hoffmann: Buchkunst und Königtum im ottonischen und frühsalischen Reich. Stuttgart: 1986, s. 293.

Przypisy

  1. a b c Stefan Kötz: Eine Quelle zum Gottesgnadentum in ottonisch-salischer Zeit Die Krönung Heinrichs II. [w:] Gerhard Schmitz, Proseminar: Der Investiturstreit (Wintersemester 2000/01) [on-line]. [dostęp 2014-01-14]. (niem.).
  2. Piotr Skubiszewski, W służbie cesarza, w służbie króla. Temat władzy w sztuce ottońskiej, Biblioteka Otwartej Nauki [dostęp 2014-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-28] (pol.).

Media użyte na tej stronie

Kronung Heinrich II.jpg
Sakramentariusz króla Henryka II [1002-14]: Henryk II Święty. Chrystus nakłada koronę. Po prawej stronie Emmeram z Ratyzbony i cesarski miecz, a po lewej i Ulryk z Augsburga i włócznia Świętego Maurycego
Sacramentary of king Henry II - January.jpg
Sakramentariusz króla Henryka II [1002-14]
Sacramentary of king Henry II München BSB Clm 4456 Seite 33c.jpg
Sakramentariusz króla Henryka II [1002-14]: Edykuła Grobu Świętego
Sacramentary of king Henry II - crucifixion.jpg
Sakramentariusz króla Henryka II [1002-14]: Ukrzyżowanie