Sanok (stacja kolejowa)
![]() Teren stacji widziany z przejścia nadziemnego (2010) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Lokalizacja | |
Data otwarcia | 1884 |
Dane techniczne | |
Liczba peronów | 1 |
Liczba krawędzi peronowych | 2 |
Kasy | nieczynne |
Linie kolejowe | |
| |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Sanok – stacja kolejowa w Sanoku, w województwie podkarpackim, w Polsce.
W roku 2017 stacja obsługiwała 10–19 pasażerów na dobę[1].
Historia
Budynek został zbudowany przez władze C. K. Austro-Węgier w 1884 roku[2] w związku z uruchomieniem nowej linii kolejowej w ramach Kolei Transwersalnej w tym samym roku. Pierwszy pociąg wjechał na stację latem 1884 roku.
Stanowisko naczelnika stacji Sanok pełnili: Wilhelm Stehlik (od 1884[3][4][5][6][7], od około 1889 w charakterze adjunkta[8][9][10][11][12], od około 1893 do około 1894 w charakterze oficjała[13]), Juliusz Stampf’l (od około 1894[14][15][16]), inż. Feliks Wodziczko (od około 1898[17][18]), Józef Trzciński (od około 1900 w charakterze komisarza budownictwa[19][20][21][22][23][24], od około 1906 starszego komisarza budownictwa[25][26][27][28][29][30][31], od około 1913 w randze inspektora[32]).
W 1913 została ustanowiona ulica Kolejowa biegnąc do dworca kolejowego[33]. W 1917 przez stację przebiegały szlaki trzech tras pociągów: Stróże - Nowy Zagórz (3-krotnie), Iwonicz - Sanok (1), Sanok - Chyrów (1)[34].
Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości od 19 lutego 1919 funkcję komendanta dworca kolejowego Sanok pełnił ppor. Czesław Jamka[35].
W 1931 przy ulicy Dworcowej były budynki kolejowej pod numerami: dom kolei państwowych - 2 (pierwotnie pod numerem konskrypcyjnym 217), stacja - 4 (218), stacja magazyn - 6 (276), kolej państwowa - 8 (277), budynek kolei państwowej 13 (274)[36].
Po II wojnie światowej z bocznic kolejowych korzystały: Fabryka Wagonów, Stomil oraz elewator zbożowy[37].
Z dniem 10 września 1967 przed budynek dworca został przeniesiony dworzec autobusowy PKS, do tego czasu funkcjonujący na Placu Rewolucji Październikowej[38].
Formalnie gruntowne prace modernizacyjne i remont dworca trwały od 1985, lecz faktycznie od przełomu 1987/1988[39][40]. Pracy trwały w 1993[41], a zakończyły się w 1994 roku[42]. W jego trakcie został przywrócony pierwotny wygląd obiektu. Oddanie do użytku nastąpiło 19 maja 1994 roku[37].
Na fasadzie budynku umieszczono jedną z tabliczek informacyjno-pamiątkowych na Szlaku śladami dobrego wojaka Szwejka, upamiętniejących pobyt w mieście Józefa Szwejka, opisanego w książce Przygody dobrego wojaka Szwejka autorstwa Jaroslava Haška. Według powieści 15 lipca 1915 roku Szwejk przybył do Sanoka i wysiadł z pociągu na dworcu.
W holu budynku znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca herb Sanoka. W budynku działał bar „Semafor”[43].
Od strony południowej stacji kolejowej został utworzony dworzec autobusowy PKS przy ulicy Kazimierza Lipińskiego. Kładka ponad torami kolejowymi umożliwia przejście z dworca kolejowego do dworca autobusowego. Była budowana od 1981 do 1982 przez Autosan i została oddana do użytku 19 lipca 1982[44][45][46]. Odremontowana została otwarta ponownie 6 listopada 2001[47]. Po przeprowadzonym unowocześnieniu dworca, ponownie otwartego 23 maja 2019, dotychczasowa kładka zyskała formę zabudowaną, wraz z zainstalowanymi windami[48][49].
Budynek dworca został wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[50].
20 czerwca 2017 na ścianie frontowej dworca została odsłonięta tablica[51][52][53] o treści: Z rejonu Sanok w ramach akcji „Wisła” w okresie 29.IV.-1.VII.1947 wywieziono transportami kolejowymi R10-R164 na Ziemie Zachodnie 47562 osoby narodowości ukraińskiej. Zjednoczenie Łemków. Sanok, 2017.
Galeria
Połączenia
Przypisy
- ↑ Największe i najmniejsze stacje w Polsce. [w:] utk.gov.pl [on-line]. [dostęp 2019-12-18].
- ↑ Oficjalna strona Miasta Sanoka, www.sanok.pl [dostęp 2017-11-26] (ang.).
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1885. Lwów: 1885, s. 490.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1886. Lwów: 1886, s. 490.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1887. Lwów: 1887, s. 492.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1888. Lwów: 1888, s. 492.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1889. Lwów: 1889, s. 574.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 567.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1891. Lwów: 1891, s. 56.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 567.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 569.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 569.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 569.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 569.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: 1897, s. 569.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 682.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 682.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 682.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 682.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 763.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 763.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 762.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 762.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 801.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 801.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 801.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 818.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 818.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 876.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 869.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 362.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 364.
- ↑ Ludwik Glatman. Nowe nazwy ulic Wielkiego Sanoka (dokończenie). „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 36 z 31 sierpnia 1913.
- ↑ Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 37. ISBN 978-83-935385-7-7.
- ↑ 815. Rozkaz. „Dziennik Rozkazów Wojskowych”. 25, s. 623, 6 marca 1919.
- ↑ Akta miasta Sanoka. Wykaz ulic i mieszkań w mieście Sanoku 1931 r. (zespół 135, sygn. 503). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 72.
- ↑ a b Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 36. ISBN 978-83-935385-7-7.
- ↑ Komunikat PKS. „Nowiny”, s. 5, Nr 214 z 8 września 1967.
- ↑ Ruszyły prace przy modernizacji dworca PKP. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, 5, Nr 7 (442) z 1-10 marca 1988. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Czy na dworcu kolejowym straszy?. „Tygodnik Sanocki”, s. 2, Nr 17 z 11 września 1991.
- ↑ Koniec remontu dworca PKP?. „Tygodnik Sanocki”, s. 2, Nr 10 (93) z 30 czerwca 1993.
- ↑ Koniec remontu dworca PKP. Nareszcie!. „Echo Sanoka”, s. 1, Nr 22 z 13 czerwca 1994.
- ↑ Królewskie Wolne Miasto Sanok. Informator miejski. Bydgoszcz: Journal, 1995, s. 31. ISBN 83-86002-54-9.
- ↑ Batalia o peron. „Nowiny”, s. 4, Nr 115 z 14 czerwca 1982.
- ↑ Prezent dla miasta od jubilatki. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 4 (238) z 20-30 czerwca 1982. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Kładka nad torami oddana do użytku pasażerów. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 8 (242) z 1-10 sierpnia 1982. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 2001–2004. „Rocznik Sanocki”. Tom IX, s. 421, 2006. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096.
- ↑ Nowy dworzec już otwarty!. sanok.pl, 2019-05-23. [dostęp 2019-05-28].
- ↑ Otwarcie dworca multimodalnego w Sanoku. esanok.pl, 2019-05-23. [dostęp 2019-08-04].
- ↑ Zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015. bip.um.sanok.pl, 2015-03-09. s. 1. [dostęp 2016-10-19].
- ↑ Sanok, 20.06.2017 r., 11:00. lemkounion.pl, 2017-06-20. [dostęp 2020-08-23].
- ↑ Uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej 70 rocznicę akcji "Wisła" na stacji kolejowej w Sanoku. lemkounion.pl, 2017-06-20. [dostęp 2020-08-23].
- ↑ Lech Klimek: Treść na tablicy upamiętniającej akcję Wisła stała się powodem konfliktu. gorlice.naszemiasto.pl, 2017-06-12. [dostęp 2017-06-27].
Linki zewnętrzne
- Profil na stronie bazakolejowa.pl
- Profil na stronie atlaskolejowy.net
- Profil na stronie semaforek.kolej.org.pl
Sanok | ||
Linia 108 Stróże - Krościenko (107,922 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 1,048 km | ![]() | odległość: 5,334 km |
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Podkarpackie Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 50.9 N
- S: 48.95 N
- W: 21.03 E
- E: 23.66 E
Flaga województwa podkarpackiego
head station, track to the left
head station, track to the left
Straight line aqross (according to naming convention, name + modifier)
station at track aqross
head station, track to the right
head station, track to the right
Autor: (GRAD), Licencja: CC BY-SA 3.0
Stacja kolejowa w Sanoku
Autor: Lowdown, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stacja kolejowa Sanok Główny - wnętrze
Autor: Lowdown, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stacja kolejowa Sanok Główny, tablica informacyjna na Szlaku śladami dobrego wojaka Szwejka
Autor: Lowdown, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stacja kolejowa Sanok Główny, drzwi wejsciowe
Autor: Lowdown, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tablica na budynku dworca Sanok o treści: "'Z rejonu Sanok w ramach akcji „Wisła” w okresie 29.IV.-1.VII.1947 wywieziono transportami kolejowymi R10-R164 na Ziemie Zachodnie 47562 osoby narodowości ukraińskiej. Zjednoczenie Łemków. Sanok, 2017."
Autor: OpenStreetMap contributors, Licencja: ODbL
OpenStreepMap location map of Sanok, Poland:
- top = 49.5905
- bottom = 49.5234
- left = 22.1468
- right = 22.2844