Skrzyczne

Skrzyczne
Ilustracja
Masyw Skrzycznego
Państwo Polska
Województwo śląskie
PasmoBeskid Śląski
Wysokość1257 m n.p.m.
Wybitność585[a][1] m
Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Mapa konturowa Beskidu Śląskiego, po prawej nieco u góry znajduje się czarny trójkącik z opisem „Skrzyczne”
Ziemia49°41′04″N 19°01′49″E/49,684444 19,030278
Panorama Szczyrku ze Skrzycznego
Nadajnik RTV na Skrzycznem. Maj 2014.

Skrzyczne (1257 m n.p.m.[2]) – najwyższy szczyt w grupie górskiej Beskidu Śląskiego w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich w Polsce. Jako najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego Skrzyczne należy do Korony Gór Polski.

Położenie

Skrzyczne wznosi się w północno-wschodniej części Beskidu Śląskiego, w bocznym ramieniu pasma Baraniej Góry, odgałęziającym się od głównego pnia pasma w Malinowskiej Skale. Ramię to, które właściwie tworzy masyw Skrzycznego i Małego Skrzycznego, oddziela dolinę górnego toku Żylicy od Kotliny Żywieckiej. Ze względu na charakterystyczną sylwetkę góry, stromo opadającej ku wschodowi i północy oraz na położony na szczycie maszt nadajnika RTV jest ona łatwo rozpoznawalna z wielu miejsc, np. w Beskidzie Żywieckim lub w Tatrach.

Nazwa

Według rozpowszechnionego podania, przytoczonego w XVIII w. w "Dziejopisie Żywieckim" przez ówczesnego wójta żywieckiego, Andrzeja Komonieckiego, nazwa góry (Skrzyczne lub Skrzecznia) ma pochodzić od skrzeczenia żab, które w wielkiej ilości zamieszkiwały staw, kiedyś istniejący podobno w kotle (rzekomo polodowcowym) między Skrzycznem a Małym Skrzycznem.

Przyroda

Masyw Skrzycznego zbudowany jest z grubych warstw piaskowców godulskich. Ku dolinie Żylicy oraz ku Kotlinie Żywieckiej góra ta opada bardzo stromymi stokami. W krajobrazie Kotliny Żywieckiej prezentuje się tym potężniej, iż śmiało wystrzela ponad otaczające ją obniżenie jednym, blisko 800-metrowym zrębem. W kierunku północnym grzbiet Skrzycznego opada ku przełęczy Siodło kilkoma wysokimi progami, a jego zbocza pokrywają potężne pokrywy rumowiskowe, porośnięte obecnie częściowo lasem – pozostałość wietrzenia mrozowego z okresu lodowcowego.

Poczynając od końca lat 60. XX w. odkryto na stokach Skrzycznego kilkanaście niewielkich jaskiń typu szczelinowego i schronisk skalnych, rozwiniętych w budujących górę piaskowcach. Największa z nich, Jaskinia Pajęcza (długość korytarzy 61 m – dziś już niedostępna po zawaleniu wejścia), znajduje się na południowy zachód od hali Jaworzyna, na wysokości ok. 1075 m n.p.m., a jej nazwa pochodzi od występującej tam bogatej fauny pajęczaków.

Z rzadkich w Polsce roślin na Skrzycznem znajduje się jedno ze stanowisk tojadu mocnego morawskiego[3].

Sport i turystyka

Na szczycie znajduje się schronisko PTTK Skrzyczne (przed II wojną światową funkcjonował również drugi obiekt – schronisko turystyczne pod Skrzycznem), basen dla dzieci, ścianka wspinaczkowa, strzelnica (łuk, wiatrówka) i boisko. Można tam wjechać dwuodcinkową koleją krzesełkową „Skrzyczne” ze Szczyrku. Na zboczach góry znajdują się trasy narciarskie o różnym stopniu trudności należące do Ośrodka Narciarskiego COS (m.in. trasa FIS) i łącznej długości 14 km. Przez Skrzyczne przechodzi też wiele szlaków turystycznych (np. na Baranią Górę) – pieszych i rowerowych (również wyczynowych Downhill, na których odbywały się między innymi zawody Pucharu Polski). Ponadto szczyt Skrzycznego ze strony wschodniej (od Jeziora Żywieckiego) jest znakomitym startowiskiem dla miłośników paralotni[4].

Zagospodarowanie

Na szczycie Skrzycznego od końca lat 90. XX w. wznosi się charakterystyczny 87-metrowy maszt nadajnika RTV. W usytuowanym obok budynku mieści się Radiowo-Telewizyjny Ośrodek Nadawczy Wisła/Skrzyczne firmy EmiTel z grupy TP SA. Na wieży nadawczej EmiTela zainstalowane są również anteny przemienników amatorskich: w pasmie 2m przemiennik SR9B "Beskidek" pracujący na częstotliwości 145,7125 MHz oraz przemiennik SR9SK pracujący w pasmie 70 cm na częstotliwości 439,375 MHz. Ponadto od sierpnia 2007 na częstotliwości 1250 MHz pracuje ze Skrzycznego przemiennik telewizji amatorskiej o znaku SR9TVA.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny niebieski ze Szczyrku Centrum przez halę Jaworzyna – 2:25 h, z powrotem 1:45 h
szlak turystyczny zielony ze Szczyrku Centrum przez przełęcz Becyrek – 2:15 h, z powrotem 1:40 h
szlak turystyczny czerwony szlak turystyczny zielony z Buczkowic przez Siodło pod Skalitem – 3:20 h, z powrotem 2:30 h
szlak turystyczny niebieski z Ostrego – 2:15 h, z powrotem 1:30 h
szlak turystyczny zielony szlak turystyczny czerwony na przełęcz Salmopolską przez Malinowską Skałę – 2:15 h, z powrotem 3 h
szlak turystyczny zielony na Baranią Górę – 2:45 h, z powrotem 3:00 h

Panorama

Panorama z platformy widokowej na Skrzycznem
Panorama z platformy widokowej na Skrzycznem

Galeria

Uwagi

Przypisy

  1. Analiza wybitności polskich szczytów w Karpatach
  2. Geoportal 2 | iMap, mapy.geoportal.gov.pl [dostęp 2017-11-26].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  4. Skrzyczne - Szczyrk - opis startowiska, [w:] leonardo.pgxc.pl [online], Polski Serwer LeonardoXC, 16 września 2019 [dostęp 2020-12-02].

Media użyte na tej stronie

U+25B2.svg
Black up-pointing triangle , U+25B2 from Unicode-Block Geometric Shapes (25A0–25FF)
POL Szlak niebieski.svg
Niebieski szlak turystyczny.
POL Szlak zielony.svg
Zielony szlak turystyczny.
POL Szlak czerwony.svg
Czerwony szlak turystyczny.
Skrzyczne widok.JPG
(c) I, Pudelek, CC BY 2.5
Widok na Skrzyczne ze szlaku z Magurki Wilkowickiej
Skrzyczne mountain.jpg
Autor: Adrian Tync, Licencja: CC BY-SA 4.0
Góra Skrzyczne, widok z okna pociągu w Łodygowicach.
Panorama ze Skrzycznego.JPG
Autor: Fdolas, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mount Skrzyczne Panoramic view
PanoramaSkrzyczne.jpg
Autor: Pborys, Licencja: CC BY-SA 4.0
Panorama ze Skrzycznego (1257). Opisy zrealizowane w oparciu o oprogramowanie Ulricha Deuschle do generowania panoram na podstawie map.
SSkrzycznegoZG.JPG
Autor: ZIGI2014, Licencja: CC BY-SA 4.0
Szczyt Skrzycznego w zimowej aurze
Skrzyczne-top.JPG
Autor: TomaszJanski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Wyciąg na Skrzycznem. Maj 2014.
Skrzyczne ze szlaku na Klimczok.jpg
Autor: Bartek W., Licencja: CC BY-SA 3.0
Skrzyczne - widok z niebieskiego szlaku na Klimczok
Beskid Śląski POL.png
Autor: ToSter, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mapa Beskidu Śląskiego i Beskidu Śląsko-Morawskiego, z mapą lokalizacyjną Polski
Skrzyczne widok na Szczyrk.jpg
Autor: Bartek W., Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok na Szczyrk (woj. śląskie) ze Skrzycznego
Skrzyczne widziane z Magurki Wiślanej.JPG
Autor: Fdolas, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mount Skrzyczne,View from Magurka Wiślana
Kolej na Skrzyczne2.JPG
Autor: Mk86, Licencja: CC BY 3.0
Kolej linowa na Skrzyczne w Szczyrku
Schronisko Skrzyczne.jpg
Autor: Michał Sz., Licencja: CC BY-SA 4.0
Schronisko PTTK na Skrzycznem
Beskid Slaski, Skrzyczne z Baraniej Gory.jpg
Autor: Krzysztof Dudzik (User:ToSter), Licencja: CC BY 3.0
Skrzyczne z Baraniej Góry
Wieza skrzyczne.jpg
Autor: Bartek W., Licencja: CC BY-SA 3.0
Wieża na Skrzycznem
Skrzycne-nadajnik RTV.JPG
Autor: TomaszJanski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Nadajnik RTV na Skrzycznem. Maj 2014.
Skrzyczne zimą.jpg
Autor: Marcin Stanikowski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok Skrzycznego zimą, ujęcie ze strony Małego Skrzycznego
Skrzyczne z Rozsutca.jpg
Autor: Pborys, Licencja: CC BY-SA 4.0
Widok Skrzycznego (1257) z Wielkiego Rozsutca (1610) w Małej Fatrze na Słowacji.
Skrzyczne widok na Ostre.jpg
Autor: Bartek W., Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok na Ostre (woj. śląskie) ze Skrzycznego