Smoleńsk (film)
![]() Reklama filmu na billboardzie w Gorzowie Wielkopolskim | |
Gatunek | |
---|---|
Rok produkcji | |
Data premiery | 9 września 2016 |
Kraj produkcji | |
Język | |
Czas trwania | 120 min |
Reżyseria | |
Scenariusz | Marcin Wolski, Tomasz Łysiak, Maciej Pawlicki, Antoni Krauze |
Główne role | |
Muzyka | |
Zdjęcia | Michał Pakulski |
Scenografia | |
Kostiumy | Małgorzata Gwiazdecka |
Montaż | Miłosz Janiec |
Produkcja | Fundacja „Smoleńsk 2010” |
Dystrybucja | |
Budżet | ok. 9,5–10 mln zł |
Nagrody | |
7 Węży (z 17 nominacji) |
Smoleńsk – polski dramat z elementami thrillera w reżyserii Antoniego Krauzego, produkowany od 2013 do 2016.
Produkcja
Producentem filmu został Maciej Pawlicki, zaś środki na realizację produkcji pochodziły od sponsorów oraz darczyńców[1]. Zbiórkę prowadziła Fundacja „Smoleńsk 2010”, odpowiedzialna za wspieranie realizacji oraz rozpowszechnienie filmu, zaś jej prezesem został Jan Polkowski[2]. Nad scenariuszem filmu pracowali Marcin Wolski, Tomasz Łysiak, Maciej Pawlicki, Antoni Krauze[3][4][5]. Autorem zdjęć został Michał Pakulski, kompozytorem muzyki Michał Lorenc, scenografię przygotował Michał Sulkiewicz, a kostiumy Małgorzata Gwiazdecka[6][7].
Przygotowania produkcyjne i personalno-techniczne trwały w 2012[8][9]. Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 10 kwietnia 2013 w Warszawie przed Pałacem Prezydenckim[10][11]. W tym samym miesiącu kręcono zdjęcia na powojskowym lotnisku Biała Podlaska stanowiącym fabularnie lotnisko wojskowe Smoleńsk-Siewiernyj[12]. Łącznie od 2013 do 2014 zrealizowano przez 5 dni zdjęcia uciekające. Główny okres zdjęciowy rozpoczęto 24 lutego 2015 i do 18 marca 2015 zrealizowano 17 dni zdjęciowych. Dalsze plenery były realizowane także w Dęblinie oraz zaplanowano kręcenie filmu w Chicago w kwietniu 2015[13], wraz z zakończeniem dni zdjęciowych 20 kwietnia 2015. Zdjęcia do filmu zakończono w maju 2015[14][15].
Od kwietnia do sierpnia 2014 prowadzono zbiórkę publiczną w celu sfinansowania wstępnych prac związanych z produkcją filmu[16] (wyniosła ok. 860 tys. zł). Do końca 2014 zrealizowano 5 dni zdjęciowych, stanowiących ok. 15% planu; wówczas wyznaczono nowy termin premiery filmu na październik 2015 i wznowiono zbiórkę publiczną celem zgromadzenia brakujących 3 mln na budżet filmu, opiewający na ok. 9,6 mln zł[17].
Pierwotnie w zamierzeniu twórców film miał mieć premierę 10 kwietnia 2014[18][19]. Do listopada 2013 twórcy zrealizowali cztery dni zdjęciowe; w tym czasie zwrócili się do Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej z wnioskiem o dotację połowy budżetu filmu, szacowanego na ok. 10 mln zł[20]. W styczniu 2014 film otrzymał rekomendację od komisji eksperckich PISF I etapu[21]. W ramach II etapu procedury komisja na posiedzeniu tzw. „liderów” w składzie: Sławomir Fabicki, Anna Kazejak, Grzegorz Łoszewski, Jerzy Skolimowski, Jerzy Stuhr i Sylwester Chęciński w drodze głosowania odrzuciła wniosek o dofinansowanie produkcji filmu[22][23]. Kolejną datę premiery filmu wyznaczono na październik 2014[24]. Ten termin także nie został dotrzymany. Prace nad ukończeniem filmu trwały do 2015. 26 października 2015 odbył się pokaz roboczej wersji filmu[25]. Data oficjalnej premiery została przesunięta na marzec 2016[26]. Na początku marca 2016 dystrybutor Kino Świat poinformował o ustaleniu daty premiery filmu na dzień 15 kwietnia 2016[27], po czym pod koniec marca 2016 anulowano ten termin i ponownie odsunięto czas premiery na nieokreślony czas[28]. Na początku sierpnia 2016 opublikowany został kolejny zwiastun filmu i wyznaczona ostateczna data premiery na dzień 9 września 2016[29]. Uroczysta prapremiera odbyła się 5 września 2016 w Teatrze Wielkim w Warszawie[30].
Fabuła
Fabuła filmu odnosi się do katastrofy wojskowego samolotu Tu-154M 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku i w zamierzeniu twórców ma przedstawiać historię osób skupionych wokół tego wydarzenia, których dotknęła tragedia[1]. Bohaterką fabularną jest dziennikarka Nina[31] (pierwotnie o imieniu Ewa), która prowadzi samodzielnie działania ukierunkowane na poznanie prawdy o katastrofie[3]. Początkowo Nina jest sceptyczna wobec teorii o zamachu, uważa ją za godną pożałowania. Jej postawa zmienia się jednak w trakcie akcji za sprawą przeprowadzonych wywiadów z członkami rodzin ofiar katastrofy. Rozmawia m.in. z wdową po gen. Andrzeju Błasiku oraz rodzicami jednego z pilotów. W czasie gdy Nina zaczyna w swoich materiałach podnosić kwestie poruszane przez zwolenników teorii zamachu jej przełożony karci ją i każe jej nie poruszać takich kwestii w swoich relacjach. Nina jeszcze bardziej utwierdza się w przekonaniu o spisku po tym jak zostaje oszukana w sprawie rzekomej kłótni gen. Błasika z załogą przed startem samolotu. Nina twierdzi na antenie „TVM-SAT”, że „dotarła do wiarygodnych świadków”. Później okazuje się jednak, że kłótnia nie miała miejsca.
Po opublikowaniu polskiej ekspertyzy ws. katastrofy operator kamery będący bliskim przyjacielem Niny stwierdza, że założenia przyjęte w tej ekspertyzie są irracjonalne. W dalszej części Nina dowiaduje się o śmierci kluczowych świadków w sprawie katastrofy. Według filmu wszyscy zginęli śmiercią samobójczą w odosobnionych miejscach. Nina spotyka się także z prawicową dziennikarką, a także wyjeżdża do Chicago na spotkanie z amerykańskimi dziennikarzami. W trakcie pobytu w USA bierze udział w spotkaniu Klubu Gazety Polskiej w trakcie którego poznaje inne osoby wierzące w teorię zamachu. Wtedy też dowiaduje się o możliwości istnienia wybuchu na pokładzie Tupolewa. Nina nie dochodzi jednak do tego, kto jest odpowiedzialny za katastrofę, czy też w jaki sposób w samolocie znalazły się ładunki wybuchowe.
O wyniku śledztwa dziennikarki widz może się jedynie domyślać na podstawie urywków z lotu z 10 kwietnia, które są pokazywane w trakcie drugiej połowy filmu. Widać na nich start samolotu, rozmowy pilotów i zachowania pasażerów. W krytycznym momencie pilot próbuje poderwać maszynę, jednak nie reaguje ona na polecenia pilota, a na skrzydle dochodzi do wybuchu. Dalsza animacja pokazuje kolejne wybuchy i sam moment uderzenia samolotu w ziemię. W następnej scenie duchy ofiar Katynia salutują przed duchem Prezydenta i jego małżonki.
Zakończenie filmu stanowi widok manifestujących na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie zwolenników teorii zamachu.
Obsada
W filmie pojawiają się zarówno fikcyjne postacie, jak i osoby rzeczywiste. Pierwszą obsadzoną rolą osoby rzeczywistej była postać pierwszej damy RP, Marii Kaczyńskiej, w którą wcieliła się Ewa Dałkowska[32]. W grudniu 2013 poinformowano, że rolę Lecha Kaczyńskiego zagra Lech Łotocki[33]. W styczniu 2014 reżyser poinformował o dalszych kreacjach aktorskich, w tym głównej bohaterki filmu, w postać której wcieliła się Beata Fido[34][35].
|
|
Odbiór
Film spotkał się ze strony recenzentów z krytyką określaną jako miażdżąca. Najczęstszymi zarzutami krytyków wobec filmu były: chaotyczny scenariusz i montaż, słaba gra aktorska, kiepsko napisane role postaci oraz propagandowy charakter[39][40]. Na początku lutego 2017 film znalazł się w pierwszej setce najgorzej ocenianych produkcji kinowych w serwisie IMDb[41]. W trakcie drugiego weekendu kwietnia 2021, film znalazł się na pierwszym miejscu wśród najgorszych filmów świata serwisu IMDb. Pozycja filmu jest efektem głosowania internautów, zwołanych do akcji oddawania głosów przez internetowy "Tygodnik Nie"[42][43]. Średnia ocena filmu w agregatorze Mediakrytyk wynosi 2.8/10 na podstawie 33 recenzji[44]. Wbrew oczekiwaniom producentów w premierowy weekend film osiągnął przeciętny wynik, przyciągając do kin niecałe 108 tysięcy widzów, co przełożyło się na 18. najlepsze otwarcie 2016 roku w polskich kinach[45]. Podczas 41. edycji Festiwalu Filmowego w Gdyni zorganizowany został specjalny, pozakonkursowy pokaz Smoleńska[46]. 1 kwietnia 2017 otrzymał siedem Węży, w tym Wielkiego Węża w kategorii najgorszy film roku – „za powrót do kina socrealistycznego w jego najczystszej postaci (tylko z odwróconymi biegunami)”, a także w kategoriach najgorsza reżyseria, żenujący film na ważny temat, najgorszy scenariusz, najgorsza rola żeńska, najgorszy duet na ekranie i najbardziej żenująca scena[47]. W 2021 film w serwisie IMDb miał ocenę 1,1 (w skali od 1 do 10) na podstawie ponad 34 000 ocen.[48]
Przypisy
- ↑ a b Producent „Smoleńska”: Prawica odzyskuje pole. Zrozumiała, że musi tworzyć własne instytucje. polskatimes.pl, 2013-06-07. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ O fundacji. fundacjasmolensk2010.pl. [dostęp 2015-04-12].
- ↑ a b O filmie. fundacjasmolensk2010.pl. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Marcin Wolski: Smoleńsk to science fiction. onet.pl, 2013-04-08. [dostęp 2013-07-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-21)].
- ↑ TYLKO U NAS: reżyser i producent filmu „Smoleńsk” o kulisach produkcji. Niezalezna.pl, 2013-05-25. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Film Krauzego o Smoleńsku. Zobacz zwiastun!. polskieradio.pl, 2013-05-25. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Twórcy. fundacjasmolensk2010.pl. [dostęp 2014-12-16].
- ↑ Nasz wywiad. Antoni Krauze: Robię film o Smoleńsku. Fakty od samego początku wskazują, że był to zamach. wpolityce.pl, 2012-04-18. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ CZTERY PYTANIA do Antoniego Krauzego. „Mam wrażenie, że Opatrzność nad nami czuwa. Sądzę, że film będzie miał ogromne wzięcie”. wpolityce.pl, 2013-12-03. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Aktualności. fundacjasmolensk2010.pl. [dostęp 2013-05-25].
- ↑ Antoni Krauze na Krakowskim Przedmieściu. W Warszawie ruszyły zdjęcia do filmu fabularnego „Smoleńsk”. wpolityce.pl, 2013-04-10. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Biała Podlaska zagrała Smoleńsk w filmie Antoniego Krauzego (zdjęcia). dziennikwschodni.pl, 2013-04-29. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Ekipa filmu „Smoleńsk” na zdjęciach w USA. film.onet.pl, 11 kwietnia 2015. [dostęp 2015-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 kwietnia 2015)].
- ↑ Maciej Pawlicki: wSieci: Smoleńsk – koniec zdjęć!. 2015-05-12. [dostęp 2015-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-29)].
- ↑ Maciej Pawlicki: Koniec zdjęć!. 2015-05-20. [dostęp 2015-05-29].
- ↑ Sprawozdanie z wyników zbiórki publicznej. fundacjasmolensk2010.pl, 16 grudnia 2014. [dostęp 2014-12-16].
- ↑ Zbiórka na realizację filmu fabularnego Smoleńsk. fundacjasmolensk2010.pl. [dostęp 2014-12-16].
- ↑ Producentami będziemy wszyscy – autorzy filmu „Smoleńsk” o swoim dziele. wpolityce.pl, 2013-06-05. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Premiera filmu „Smoleńsk” 10 kwietnia? Wiadomo już kto wcieli się w rolę śp. Lecha Kaczyńskiego. Niezalezna.pl, 2013-07-01. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ TYLKO U NAS! Producent filmu „Smoleńsk”: Mamy obsadę, zrobiliśmy pierwsze zdjęcia, ale niezbędna jest dotacja PISF. wpolityce.pl, 2013-11-28. [dostęp 2013-11-28].
- ↑ Rekomendacje komisji I etapu w sesji 1/2014. PO „Produkcja filmowa”. pisf.pl, 21 stycznia 2014. [dostęp 2014-02-20].
- ↑ Priorytet 3 Filmy fabularne – Sesja 1/2014. pisf.pl, 26 lutego 2014. [dostęp 2014-02-27].
- ↑ Polski Instytut Sztuki Filmowej odrzucił wniosek o dofinansowanie filmu o Smoleńsku. Niezalezna.pl, 25 lutego 2014. [dostęp 2014-02-27].
- ↑ Pawlicki dla niezalezna.pl: Premiera filmu „Smoleńsk” w październiku 2014 roku. Niezalezna.pl, 2013-11-28. [dostęp 2013-11-28].
- ↑ Jest w tym filmie scena, która robi ogromne wrażenie. Wkrótce „Smoleńsk” trafi do kin. Niezalezna.pl, 2015-10-31. [dostęp 2015-10-31].
- ↑ W marcu 2016 premiera filmu „Smoleńsk”. stefczyk.info, 2015-11-18. [dostęp 2015-11-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-19)].
- ↑ Jest oficjalna data premiery filmu „Smoleńsk” Antoniego Krauzego. Obraz trafi do kin 15 kwietnia. wpolityce.pl, 2016-03-03. [dostęp 2016-03-03].
- ↑ Premiera filmu „Smoleńsk” przesunięta. „Dodatkowy czas jest niezbędny”. film.onet.pl, 2016-03-22. [dostęp 2016-03-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-25)].
- ↑ „Smoleńsk”. Zobacz nowy zwiastun. niezalezna.pl, 2016-08-02. [dostęp 2016-08-02].
- ↑ Uroczysta premiera filmu „Smoleńsk”. niezalezna.pl, 2016-09-05. [dostęp 2016-09-06].
- ↑ W USA ruszają zdjęcia do filmu „Smoleńsk”. 2015-04-11. [dostęp 2015-04-30].
- ↑ Ewa Dałkowska w „Sieci” o roli w filmie „Smoleńsk”: „Naszym zadaniem jest zbudowanie prawdy o nich, a ona była przecież wielokrotnie zafałszowywana”. wpolityce.pl, 2013-04-22. [dostęp 2013-07-04].
- ↑ Zagram Lecha Kaczyńskiego. wsieci.pl, 15 grudnia 2013. [dostęp 2013-12-15].
- ↑ Powrót do źródeł. wsieci.pl, 12 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-13].
- ↑ „Smoleńsk”: Antoni Krauze zdradza szczegóły fabuły. onet.pl, 13 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (14 stycznia 2014)].
- ↑ Jacek Gądek: Jerzy Zelnik – najbardziej znany aktor, który żarliwie wspiera PiS i Dudę. [dostęp 2015-04-30].
- ↑ Film „Smoleńsk” będzie gotowy dopiero na jesień. Brakuje pieniędzy i... aktorów. polskatimes.pl, 27 stycznia 2015. [dostęp 2015-04-12].
- ↑ Anna Lucińska. Filmografia. lucinska.com. [dostęp 2016-09-02].
- ↑ Adam Siennica: Smoleńsk – pierwsze oceny miażdżące. naEkranie.pl, 2016-09-06. [dostęp 2016-09-19].
- ↑ 'Smoleńsk'. Chaos, niechlujność, drewniana gra – recenzje dalekie od entuzjazmu. Także na prawicy. wyborcza.pl, 2016-09-06. [dostęp 2016-09-19].
- ↑ IMDb: „Smoleńsk” wśród 100 najgorszych filmów świata. rp.pl, 2017-02-10. [dostęp 2017-04-05].
- ↑ FILM „SMOLEŃSK” OKRZYKNIĘTY NAJGORSZYM NA ŚWIECIE. MA OCENĘ 1,2/10 W SERWISIE IMDB. www.wprost.pl. [dostęp 2021-04-13].
- ↑ "Smoleńsk" najgorszym filmem świata. Wielki "sukces" polskiego filmu w międzynarodowym serwisie IMDb. radiozet.p. [dostęp 2021-04-13].
- ↑ Smoleńsk (2016) recenzje. Mediakrytyk.pl. [dostęp 2016-11-05].
- ↑ Paweł Zwoliński: „Smoleńsk” poniżej oczekiwań. Stowarzyszenie Filmowców Polskich, 2016-09-14. [dostęp 2016-09-19].
- ↑ Tadeusz Sobolewski: „Smoleńsk” przed festiwalem w Gdyni. To film przerażająco modelowy. 2016-09-18. [dostęp 2016-09-19].
- ↑ „Węże” przyznane. „Smoleńsk” bezkonkurencyjny – Polsat News, www.polsatnews.pl [dostęp 2017-11-20] (pol.).
- ↑ Smolensk. Beata Fido, Maciej Póltorak, Aldona Struzik, Lech Lotocki Fundacja 'Smolensk 2010', Fundacja Smolensk 2010. 2016-09-09. [dostęp 2021-04-14].
Linki zewnętrzne
- Fundacja Smoleńsk 2010 [dostęp 4 lipca 2013]
- Smoleńsk w bazie IMDb (ang.)
- Smoleńsk w bazie filmpolski.pl
- Smoleńsk w bazie Filmweb
- Antoni Krauze: To jest mój koniec – wywiad z reżyserem filmu
Media użyte na tej stronie
Autor: Krzysztof Skalski, Licencja: CC BY 3.0
Antoni Krauze, reżyser filmowy.
Autor: Bartosz Staszewski, bartStaszewski.com, Licencja:
Pogrzeb pary prezydenckiej
Autor: Stiopa, Licencja: CC BY-SA 4.0
Gorzów Wlkp., ul. Piłsudskiego. Billboard z reklamą filmu "Smoleńsk"
Autor: Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy, http://www.bemowo.e-bp.pl, Licencja: CC BY-SA 2.5
Ewa Dałkowska, Polish actress