Sopot (stacja kolejowa)
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Lokalizacja | Centrum / Górny Sopot |
Zarządca | PKP Polskie Linie Kolejowe, PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście |
Data otwarcia | 1870[1] |
Poprzednie nazwy | Zoppot (1870-1945) Sopoty (1945-1946) |
Dane techniczne | |
Liczba peronów | 2 (1 dla SKM) |
Liczba krawędzi peronowych | 4 |
Kasy | |
Linie kolejowe | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Sopot – główna stacja kolejowa w Sopocie, w województwie pomorskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego[2].
W roku 2021 stacja obsługiwała ok. 15 100 pasażerów na dobę, co dawało jej 12. miejsce w kraju[3].
Charakterystyka
Na stacji znajdują się dwa perony: jeden dalekobieżny i jeden podmiejski.
Peron nr 2 przyjmuje pociągi dalekobieżne i regionalne obsługiwane przez PKP Intercity S.A. oraz Przewozy Regionalne sp. z o.o.; w sezonie letnim również Koleje Mazowieckie (do Warszawy Zachodniej i Ustki) oraz Arriva RP (do Bydgoszczy Głównej i Helu).
Peron nr 1 obsługuje pociągi podmiejskie SKM.
Historia
Stacja została zbudowana w latach 1868-1870[1]. Kolej dotarła do Sopotu od strony Gdańska (11,7 km) 1 lipca 1870. 1 września tegoż roku również z drugiej strony – ze Słupska (119,5 km).
Niezwłocznie na odcinku Gdańsk – Sopot położono drugi tor. Z tego okresu pochodziły pierwsze zabudowania dworca, których pozostałością są jedynie zachowane - pseudogotycki budynek d. bagażowni, pełniącej następnie funkcję ekspedycji kolejowej, oraz podpierające dach na peronie linii SKM żeliwne kolumny korynckie. Identyczne lub podobne dworce pobudowano w Gdańsku-Wrzeszczu (Langfuhr), Gdańsku Oliwie (Oliva), Gdyni Chyloni (Kielau), Redzie (Rheda), Wejherowie (Neustadt) i prawdopodobnie w Lęborku (Lauenburg).
W 1907 wybudowano pierwszy wiadukt w Sopocie na wysokości ul. Podjazd (Unterführung), w 1909 tunel pieszy w ciągu ul. Marynarzy (Kleine Unterführung), około 1912 peron dalekobieżny.
Wraz z rozwojem miasta szybko rósł ruch kolejowy na trasie Gdańsk-Sopot, do 1900 obsługiwany również przez wagony piętrowe. W 1909 Sopot posiadał bezpośrednie połączenia kolejowe z Berlinem, Bydgoszczą, Królewcem, Petersburgiem, Poznaniem, Szczecinem, Toruniem i Warszawą. W okresie międzywojennym (Wolnego Miasta Gdańska) w godzinach szczytu pociągi kursowały nawet co dziesięć minut. Przed wybuchem II wojny światowej kursowało między Sopotem a Gdańskiem na dobę czterdzieści kilka parowych pociągów podmiejskich oraz 10 dalekobieżnych.
Wymowne są też dane statystyczne. W 1884 stacja kolejowa Sopot odprawiła 134.709 pasażerów, zaś już w 1925 jedenastokrotnie więcej – 1.522.672; dla porównania na dworcu Gdańsk Gł. w tym samym roku sprzedano 3.445.006 biletów.
W 1912 rozpoczęto pierwsze prace przy budowie wydzielonej pary torów dla ruchu miejskiego z Gdańska Gł. w kierunku Sopotu. Prace przerwał wybuch I wojny światowej[4]. Kolejny projekt w tym zakresie, m.in. położenia drugiej pary torów, ale i budowy nowego dworca od strony Gdańska (na wysokości obecnego przystanku SKM Sopot Wyścigi ?) powstał w 1925. Po II wojnie światowej, w 1950 podjęto decyzję o kontynuowaniu prac nad wydzieleniem ruchu podmiejskiego. W 1952 późniejsza SKM dotarła z Gdańska do Sopotu, rok później przedłużono ją do Gdyni (jeden tor), w 1954 położono drugi tor.
W 1942 dotychczasową dwutorową linię z Gdańska przedłużono z Sopotu do Gdyni.
W 1945 pierwszy budynek dworca uległ spaleniu. Wojska radzieckie zdobywały miasto od strony Gdyni i posuwały się do stacji wzdłuż torów kolejowych. W rejonie dworca napotkały opór, który zdecydowanie stłumiły[5]. Odbudowany w 1947 dworzec w części parterowej służył do wybudowania w 1970, lub według innych źródeł – w 1972 drugiego budynku dworca.
We wrześniu 2010 zakończył się gruntowny remont i restauracja peronu podmiejskiego. Zamierzeniem było jak najwierniejsze odtworzenie jego pierwotnego wyglądu. Po przeprowadzeniu badań ustalono jak wyglądały kolumny podtrzymujące wiatę, a także udało się odnaleźć dobrze zachowany kawałek pierwszej, oryginalnej nawierzchni peronu[1].
25 czerwca 2011, w ramach projektu firmy Dulux Let's Color, budynek dworca został pomalowany w barwną mozaikę[6].
Autor projektu dworca jest Albina Skiba[7] Od początku XXI wieku prowadzone były prace nad nową koncepcją zagospodarowania terenu dworca i jego okolic. Nowy budynek dworca z centrum handlowo-hotelowym i podziemnymi parkingami miał powstać do końca 2014[8][9]. Termin ten nie został dotrzymany - kolejnymi wyznaczonymi terminami zakończenia inwestycji stały się lipiec, a następnie 23 września 2015[10]. Ostatecznie dworcowa część tzw. Nowego Centrum Sopotu (o docelowej powierzchni wnętrz 23,5 tys. m kw.) została otwarta 18 grudnia 2015. Tego dnia oddano do użytku dwa z czterech planowanych budynków: "A" - o przeznaczeniu handlowo usługowym, oraz "B" z częścią dworcową. Nowy dworzec znajduje się na dwóch kondygnacjach i ma powierzchnię 500 m kw.[11]. Koszt realizacji kompleksu sięgnął 100 mln zł[12].
Sąsiedztwo
Stacja Sopot sąsiaduje z popularnym deptakiem – ul. Monte Cassino, wiodącym do miejscowych atrakcji turystycznych – plaży, mola, latarni morskiej i Grand Hotelu. W kierunku przeciwnym znajduje się Opera Leśna. W pobliżu dworca na miejscu dawnego hotelu Dworcowy wybudowano Hotel Rezydent.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c Peron SKM w Sopocie odzyskał XIX-wieczny urok
- ↑ Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu. pkp.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)]., l.p. 416
- ↑ https://dane.utk.gov.pl/sts/przewozy-pasazerskie/wymiana-pasazerska-na-s/18886,Przewozy-pasazerskie.html#PLIK
- ↑ Nasza historia. skm.pkp.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-17)].
- ↑ Sopot w ogniu. Marzec 1945 roku w kurorcie. historia.trojmiasto.pl, 17 marca 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
- ↑ Sopot: Dworzec PKP teraz bardziej kolorowy. sopot.naszemiasto.pl, 26 czerwca 2011. [dostęp 2011-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (20 lipca 2011)].
- ↑ Krzysztof Skiba , Skiba. Ciągle na wolności. Autobiografia łobuza, s. 212 .
- ↑ Zielone światło dla dworca w Sopocie. trojmiasto.pl, 13 grudnia 2008. [dostęp 2008-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
- ↑ Sopot znalazł inwestora, nowy dworzec w 2014 r.. trojmiasto.pl, 7 października 2011. [dostęp 2011-10-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
- ↑ Ewa Karendys Budowa sopockiego dworca trwa i trwa. Nowy termin - wrzesień
- ↑ Ewa Stawikowska Nowy dworzec w Sopocie już gotowy. A mieszkańcy na to: "Nie pasuje"
- ↑ 'Sopocki dworzec z kłopotami. Podwykonawcy bez pieniędzy. trojmiasto.wyborcza.pl, 2017-01-07. [dostęp 2017-01-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-21)].
Bibliografia
- Gach Zbigniew (opr.): Gawędy o dawnym Sopocie. Łodzią, powozem, autem..., [w:] POLSKA Dziennik Bałtycki, wyd. kościerskie z 6 lipca 2003 [1]
- Krzyżowski Grzegorz: Krótka historia kolejnictwa w Sopocie: Był sobie dworzec, Riviera, nr 1/2 (65/66) luty 2012
- Golik Mariusz: Trzecie życie Sopotu, [w:] Kurier Kolejowy nr 6/3253 z 24 marca 2013, s. 48-49
- Krzyżyńska Olga: Kolejowy bilet do sukcesu, [2]Kuryer Sopocki, nr 9 (169), wrzesień 2010.
Linki zewnętrzne
- Sopot w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
- informacja i zdjęcia starego dworca w Sopocie
- rozkład jazdy z 1944
Sopot | ||
Linia 202 Gdańsk Główny – Stargard (11,661 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 3,581 km | ![]() | odległość: 4,285 km |
Linia 250 Gdańsk Główny – Rumia (11,680 km) | ||
![]() ![]() ![]() odległość: 1,270 km | ![]() | odległość: 1,875 km |
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.92 N
- S: 53.40 N
- W: 16.65 E
- E: 19.75 E
Autor: MGalloway (WMF), Licencja: CC BY-SA 3.0
A tickmark icon included in the OOjs UI MediaWiki lib.
Autor: MGalloway (WMF), Licencja: CC BY-SA 3.0
A tickmark icon included in the OOjs UI MediaWiki lib.
head station, track to the left
Straight line aqross (according to naming convention, name + modifier)
head station, track to the right
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Sopot SKM - tunel i peron podmiejski po renowacji.
Nieistniejący dworzec kolejowy w Sopocie, widok w kierunku Gdańska.
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stacja kolejowa Sopot, peron dalekobieżny po remoncie.
head station, track to the left
Autor: Zenwort, Licencja: CC BY-SA 4.0
Modernised train station in Sopot (Poland).
station at track aqross
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Sopot - neogotycki szalet z ok. 1870 r. przy dworcu kolejowym, najstarsze zabudowania dworca.
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Sopot, stacja kolejowa. W oczekiwaniu na przebudowę.
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Sopot - neogotycki szalet z ok. 1870 r. przy dworcu kolejowym, najstarsze zabudowania dworca.
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Sopot - tunel pod torami kolejowymi, od strony Dolnego Sopotu.
head station, track to the right
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Peron SKM (podmiejski) w Sopocie, po renowacji (widok w kierunku Gdyni).