Stara Synagoga w Wieliczce

Stara Synagoga w Wieliczce
Obiekt zabytkowy nr rej. A-570 z 20.11.1987
Ilustracja
Stara Synagoga w Wieliczce
Państwo Polska
MiejscowośćWieliczka
Budulecmurowana
Data budowypołowa XVIII wieku
Data likwidacjiII wojna światowa
Tradycjaortodoksyjna
Obecnienie pełni żadnych funkcji, zamknięta dla zwiedzających
Położenie na mapie Wieliczki
Mapa konturowa Wieliczki, na dole znajduje się punkt z opisem „Stara Synagoga w Wieliczce”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Stara Synagoga w Wieliczce”
Położenie na mapie powiatu wielickiego
Mapa konturowa powiatu wielickiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Stara Synagoga w Wieliczce”
Położenie na mapie gminy Wieliczka
Mapa konturowa gminy Wieliczka, w centrum znajduje się punkt z opisem „Stara Synagoga w Wieliczce”
Ziemia49°58′41,131″N 20°03′02,938″E/49,978092 20,050816

Stara Synagoga w Wieliczcesynagoga znajdująca się w Wieliczce przy ulicy Wiejskiej 11. Jest najstarszą spośród zachowanych wielickich synagog.

Historia

Synagoga została zbudowana w połowie XVIII wieku po zachodniej stronie centrum żydowskiej osady na Klaśnie, w historycznych granicach Sierczy. Po raz pierwszy została zaznaczona na planach fortyfikacyjnych Wieliczki z lat 1777-1779. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali wnętrze synagogi.

Po zakończeniu wojny budynek przeznaczono na magazyn i taką funkcję pełnił on do początku XXI w. Po II wojnie światowej zlikwidowano stropy i ocalałe dekoracje oraz załamano dach. W 1980 roku przeprowadzono remont zabezpieczający synagogę, m.in. położono stropodach na konstrukcji stalowej oraz skotwiono ściany. Obecnie budynek jest nieużywany i zamknięty dla zwiedzających. Mimo podstawowego zabezpieczenia budowlanego w postaci izolacji fundamentów i odprowadzenia wody opadowej obecny stan techniczny synagogi jest bardzo zły.

Architektura

Murowany z kamienia łamanego i cegły, jednoprzestrzenny i orientowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Do dnia dzisiejszego na zewnątrz nad zamurowanym oknem od wschodu zachowały się resztki dekoracji sztukatorskiej, a we wnętrzu fragmenty malowanych inskrypcji hebrajskich i ornamentów roślinnych oraz fragmenty dekoracji sztukatorskiej. Wnęka po Aron ha-kodesz została zamurowana.

  • Obiekt zabytkowy.svg Synagoga jest obiektem, który stanowi wartość zabytkową. Została ona wpisana do krajowego rejestru zabytków nieruchomych pod numerem A-570 w dniu 20 listopada 1987 roku.
Stara Synagoga w Wieliczce, ściana zachodnia
Stara Synagoga w Wieliczce, ściana wschodnia
Stara Synagoga w Wieliczce, ściana północna

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Lesser Poland Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
  • N: 50.59 N
  • S: 49.07 N
  • W: 18.92 E
  • E: 21.55 E
Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
StaraSynagogaIV.jpg
Autor: Pawel Zarychta, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stara Synagoga w Wieliczce, ul. Wiejska 11, dzielnica Klasno, ściana północna
Legenda zabytek judaizmu.svg
Symbol zabytku judaizmu do legendy mapy
Obiekt zabytkowy.svg
Ikona ze wzoru znaku informacyjnego umieszczonego na zabytkach nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków w Polsce
StaraSynagogaWieliczka.jpg
Autor: Pawel Zarychta, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stara Synagoga w Wieliczce, ul. Wiejska 11, dzielnica Klasno, ściana zachodnia
Wieliczka location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: ODbL
Location map of Wieliczka, Poland
Ta mapa of Wieliczka została utworzona dzięki danym z projektu OpenStreetMap, zbieranym przez społeczność. Mapa ta może być niekompletna i zawierać błędy. Niewskazane jest poleganie wyłącznie na niej w nawigacji.
StaraSynagogaWieliczkaIII.jpg
Autor: Pawel Zarychta, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stara Synagoga w Wieliczce, ul. Wiejska 11, dzielnica Klasno, ściana wschodnia
StaraSynagogaWieliczkaII.jpg
Autor: Pawel Zarychta, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stara Synagoga w Wieliczce, ul. Wiejska 11, dzielnica Klasno, ściana południowa i wschodnia