Stopnie służbowe w Policji
Stopnie służbowe w instytucjach policyjnych na terytorium Polski – tytuły oznaczające miejsce danego funkcjonariusza instytucji policyjnej w hierarchii służbowej.
Oznaki stopni policyjnych nawiązują do oznak stopni wojskowych i podobnie jak w wojsku nosi się je na mundurze policyjnym. Stopnie policyjne otrzymuje się dożywotnio (jednak, stopień traci się w wypadku utraty obywatelstwa polskiego, orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu pozbawienia praw publicznych lub skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z motywacji zasługującej na szczególne potępienie). Policjanci zwolnieni ze służby mogą używać posiadanego stopnia z dodaniem określenia „w stanie spoczynku”[1].
Stopnie Policji Państwowej (1918–1939) i ich wojskowe odpowiedniki
- posterunkowy – kapral
- st. posterunkowy – plutonowy
- przodownik – sierżant
- st. przodownik – st. sierżant
- aspirant – podporucznik
- podkomisarz – porucznik
- komisarz – kapitan
- nadkomisarz – major
- podinspektor – podpułkownik
- inspektor – pułkownik
- nadinspektor – brak odpowiednika[2][3]
- generalny inspektor – generał brygady
Dystynkcje
Nazwa stopnia | Naramiennik Policji Państwowej (lata 1936–1938) | Naramiennik Policji Państwowej (lata 1938–1939) |
---|---|---|
Posterunkowy | ![]() | ![]() |
Starszy posterunkowy | ![]() | ![]() |
Przodownik | ![]() | ![]() |
Starszy przodownik | ![]() | ![]() |
Aspirant | ![]() | ![]() |
Podkomisarz | ![]() | ![]() |
Komisarz | ![]() | ![]() |
Nadkomisarz | ![]() | ![]() |
Podinspektor | ![]() | ![]() |
Inspektor | ![]() | ![]() |
Nadinspektor | ![]() | ![]() |
Generalny inspektor | ![]() | ![]() |
- Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1927-1936)
- Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1936-1938)
- Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1938-1939)
Stopnie obowiązujące w Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa (1939–1945)
W nawiasach podano odpowiedniki stopni Wojska Polskiego i policji niemieckiej:
- Funkcjonariusz (Szeregowy/Unterwachtmeister)
- Posterunkowy (Kapral/Wachtmeister)
- St. posterunkowy (Plutonowy/Hauptwachtmeister)
- Przodownik (Sierżant/Meister)
- St. przodownik (Starszy sierżant/Obermeister)
- Podkomisarz (Podporucznik/Leutnant)
- Komisarz (Porucznik/Oberleutnant)
- Nadkomisarz (Kapitan/Hauptmann)
- Podinspektor (Major)
- Inspektor (Podpułkownik/Oberstleutnant)
Stopnie obowiązujące w Milicji Obywatelskiej (1954–1990)
Stan na 21 lipca 1954 r.
Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie Dekretu z 20 lipca 1954 r.[4]:
szeregowcy:
| podoficerowie:
| oficerowie:
| generałowie:
|
Stan na 18 lutego 1959 r. i późniejsze zmiany
Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie Ustawy z 31 stycznia 1959 r.[5] oraz zmian wprowadzonych ustawą z 16 grudnia 1972 r.[6] i Ustawą z 21 listopada 1974 r.[7]:
szeregowcy:
| podoficerowie: | chorążowie:[9] | oficerowie:
|
Stan na 1 stycznia 1986 r.
Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie Ustawy z 31 lipca 1985 r.[10]:
szeregowi:
| podoficerowie:
| chorążowie:
| oficerowie:
| generałowie:
|
Stopnie obowiązujące w Policji (1990–1995)
Korpus szeregowych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
posterunkowy | ![]() |
starszy posterunkowy | ![]() |
Korpus podoficerów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
sierżant Policji | ![]() |
starszy sierżant Policji | ![]() |
Korpus aspirantów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
aspirant Policji | ![]() |
Korpus oficerów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
podkomisarz Policji | ![]() |
komisarz Policji | ![]() |
nadkomisarz Policji | ![]() |
podinspektor Policji | ![]() |
inspektor Policji | ![]() |
nadinspektor Policji | ![]() |
generalny inspektor Policji | ![]() |
Dz.U. z 1990 r. nr 58, poz. 342
W Policji w oddziałach prewencji i pododdziałach antyterrorystycznych używano nazw stopni pochodzących z wojska. Dz.U. z 1991 r. nr 102, poz. 445
Stopnie obowiązujące w Policji (1995–1997)
Stopnie obowiązujące w Policji (1997–2001)
Stopnie służbowe Policji (od 2001 roku)
W Policji funkcjonariusze noszący określone stopnie wchodzą w skład Korpusów Policji. Stopniami policyjnymi są następujące rangi[11]:
Korpus szeregowych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
posterunkowy | ![]() |
starszy posterunkowy | ![]() |
Korpus podoficerów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
sierżant Policji | ![]() |
starszy sierżant Policji | ![]() |
sierżant sztabowy Policji | ![]() |
Korpus aspirantów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
młodszy aspirant Policji | ![]() |
aspirant Policji | ![]() |
starszy aspirant Policji | ![]() |
aspirant sztabowy Policji | ![]() |
Korpus oficerów młodszych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
podkomisarz Policji | ![]() |
komisarz Policji | ![]() |
nadkomisarz Policji | ![]() |
Korpus oficerów starszych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
podinspektor Policji | ![]() |
młodszy inspektor Policji | ![]() |
inspektor Policji | ![]() |
Korpus Generałów Policji
nadinspektor Policji | ![]() |
generalny inspektor Policji | ![]() |
Stopnie służbowe Policji mają swoje odpowiedniki w innych służbach na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 2010 r.[12].
Mianowanie na stopień
Na stopnie policyjne w korpusie szeregowych mianuje przełożony: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi / miejscy Policji oraz komendanci szkół policyjnych[13]. Na stopnie w korpusach podoficerów i aspirantów, a także na stopień komisarza i nadkomisarza, mianuje przełożony: Komendant Główny Policji oraz komendanci wojewódzcy Policji[14]. Na stopień podkomisarza, czyli pierwszy stopień oficerski Policji (z wyłączeniem osób, które przeszły do Policji z innej służby mundurowej, a posiadających stopień służbowy podporucznika lub wyższy np. Służby Więziennej, SZ RP i innych) oraz na stopnie nadinspektora i generalnego inspektora mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Na pozostałe stopnie oficerskie (podinspektora, młodszego inspektora, inspektora) mianuje Komendant Główny Policji[15].
Mianowanie na wyższy stopień następuje stosownie do zajmowanego stanowiska służbowego oraz w zależności od opinii służbowej policjanta. Nadanie stopnia nie może nastąpić wcześniej niż po przesłużeniu w dotychczasowym stopniu:
- posterunkowego – 1 roku,
- starszego posterunkowego – 1 roku,
- sierżanta – 2 lat,
- starszego sierżanta – 2 lat,
- sierżanta sztabowego – 2 lat,
- młodszego aspiranta – 3 lat,
- aspiranta – 3 lat,
- starszego aspiranta – 2 lat,
- aspiranta sztabowego – 4 lat,
- podkomisarza – 3 lat,
- komisarza – 4 lat,
- nadkomisarza – 4 lat,
- podinspektora – 3 lat,
- młodszego inspektora – 4 lat,
- inspektora – 4 lat[16].
W szczególnie uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta Głównego Policji, może mianować każdego policjanta na wyższy stopień, oprócz mianowań zastrzeżonych dla Prezydenta RP[17].
Obniżenie stopnia
O obniżeniu stopnia decyduje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień. O pozbawieniu stopnia oficerskiego decyduje Komendant Główny Policji. O obniżeniu stopnia lub pozbawieniu stopni nadinspektora Policji i generalnego inspektora Policji decyduje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych[18].
Przywrócenie stopnia
Policjantowi przywraca się stopień w przypadku uchylenia:
- prawomocnego skazania na pozbawienie praw publicznych
- prawomocnego skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z niskich pobudek
- decyzji, na podstawie której nastąpiło pozbawienie stopnia lub kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia.
Decyzję o przywróceniu stopnia oficerskiego podejmuje Komendant Główny Policji. W pozostałych przypadkach decyzję o przywróceniu stopnia podejmuje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień[19].
Zobacz też
- stopnie wojskowe
- stopnie w Służbie Więziennej
- stopnie w Państwowej Straży Pożarnej
- stopnie w Ochotniczej Straży Pożarnej
Przypisy
- ↑ Ustawa o Policji – art. 53 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Policja Państwowa II RP, www.dws-xip.pl [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ Pin on Polski mundur/Polish uniform, Pinterest [dostęp 2021-01-10] (pol.).
- ↑ Dz.U. z 1954 r. nr 34, poz. 143
- ↑ Dz.U. z 1959 r. nr 12, poz. 69
- ↑ Dz.U. z 1972 r. nr 53, poz. 343
- ↑ Dz.U. z 1974 r. nr 44, poz. 264
- ↑ a b c Od 1 stycznia 1973 r.
- ↑ a b c d e Od 29 listopada 1974 r.
- ↑ Dz.U. z 1985 r. nr 38, poz. 181
- ↑ Ustawa o Policji – art. 47 ust. 3 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Dystynkcje Polskich Służb Mundurowych, www.dystynkcje.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 48 ust. 1 i art. 32 ust. 1 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Ustawa o Policji – art. 48 ust. 2 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Ustawa o Policji – art. 48 ust. 3 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Ustawa o Policji – art. 52 ust. 1 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Ustawa o Policji – art. 52 ust. 3 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Ustawa o Policji – art. 54 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
- ↑ Ustawa o Policji – art. 55 (Dz.U. z 2021 r. poz. 1882)
Linki zewnętrzne
- Strona o dystynkcjach i mundurach polskich służb mundurowych
- Obszerna witryna poświęcona stopniom i oznakom służb mundurowych z całego świata, także w ujęciu historycznym. uniforminsignia.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-04-28)].
Media użyte na tej stronie
Naramiennik stopnia "posterunkowy" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Naramiennik posterunkowego Policji (wzór 1990).
Naramiennik posterunkowego Policji (wzór 1995).
Naramiennik starszego posterunkowego Policji (wzór 1995).
Naramiennik sierżanta Policji (wzór 1995).
Naramiennik starszego sierżanta Policji (wzór 1995).
Naramiennik sierżanta sztabowego Policji (wzór 1995).
Naramiennik młodszego aspiranta Policji (wzór 1995).
Naramiennik aspiranta Policji (wzór 1995).
Naramiennik starszego aspiranta Policji (wzór 1995).
Naramiennik aspiranta sztabowego Policji (wzór 1995).
Naramiennik podkomisarza Policji (wzór 1995).
Naramiennik komisarza Policji (wzór 1995).
Naramiennik nadkomisarza Policji (wzór 1995).
Naramiennik podinspektora Policji (wzór 1995).
Naramiennik młodszego inspektora Policji (wzór 1995).
Naramiennik inspektora Policji (wzór 1995).
Naramiennik nadinspektora Policji (wzór 1995).
Naramiennik generalnego inspektora Policji (wzór 1995).
Logo Policji
Naramiennik podinspektora Policji (wzór: 1990).
Naramiennik stopnia "starszy posterunkowy" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu generalnego inspektora.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu komisarza.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu sierżanta sztabowego.
Autor: Truszko, Licencja: CC BY-SA 4.0
oznaki stopni służbowych Polskiej Policji GG
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu posterunkowego.
Naramiennik stopnia "podkomisarz" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Naramiennik stopnia "podinspektor" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Naramiennik aspiranta Policji (wzór: 1990).
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu podinspektora.
Naramiennik stopnia "komisarz" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu starszego aspiranta.
Naramiennik podkomisarza Policji (wzór: 1990).
Naramiennik generalnego inspektora Policji (wzór: 1990).
Naramiennik stopnia "przodownik" (1936-1938); Policja Państwowa – II RP.
Naramiennik stopnia "generalny inspektor" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu sierżanta.
Naramiennik stopnia "inspektor" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Naramiennik stopnia "nadkomisarz" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Naramiennik stopnia "przodownik" (1938-1939); Policja Państwowa – II RP.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu młodszego aspiranta.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu starszego sierżanta.
Naramiennik stopnia "aspirant" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu aspiranta sztabowego.
Naramiennik sierżanta Policji (wzór: 1990).
Naramiennik stopnia "starszy przodownik" (1938-1939); Policja Państwowa – II RP.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu inspektora.
This is official logo of Polish Police.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu podkomisarza.
Naramiennik komisarza Policji (wzór: 1990).
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu nadkomisarza.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu aspiranta.
Naramiennik nadinspektora Policji (wzór: 1990).
Naramiennik inspektora Policji (wzór: 1990).
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu młodszego inspektora.
Naramiennik nadkomisarza Policji (wzór: 1990).
Naramiennik stopnia "starszy przodownik" (1936-1938); Policja Państwowa – II RP.
Naramiennik starszego sierżanta Policji (wzór: 1990).
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu starszego posterunkowego.
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Pagon naramienny policjanta w stopniu nadinspektora.
Naramiennik starszego posterunkowego Policji (wzór: 1990).
Naramiennik stopnia "nadinspektor" (1936-1939); Policja Państwowa – II RP.