Strojec (województwo opolskie)
wieś | |
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Strojcu | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności | ok. 1100 |
Strefa numeracyjna | 34 |
Kod pocztowy | 46-320[1] |
Tablice rejestracyjne | OOL |
SIMC | 0143449 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Strona internetowa |
Strojec, dawniej Stradziec[2] – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Praszka. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.
Położenie
Strojec to jedna z większych wiosek położona w odległości około 4,5 km od Praszki przy drodze krajowej nr 42 między Praszką a Rudnikami.
Historia
Miejscowość historycznie należy do ziemi wieluńskiej i związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIII wieku. Wymieniona w dokumentach zapisanych po łacinie w 1236 jako „Zstracecz”, oraz w 1249 jako „Stradzecz”[3]. W XVI wieku nazwę odnotowano jako "Stradyecz"[4].
Miejscowość została odnotowana w historycznych dokumentach podatkowych. W latach 1236-49 prepozyt Jan z Rudy zapisał klasztorowi na Piasku we Wrocławiu wsie Ganę oraz część Strojca. W 1401 Bieniasz Wierusz miał nadać paulinom wieruszowskim 2. łany, 2. karczmy oraz inne dobra we wsi. Od 1411 Strojec był własnością prywatną należącą początkowo do rodu szlacheckiego Praskich posiadaczy z sąsiedniej Praszki. W 1463 dokumenty odnotowują sprawę sądową między Kowalskimi z Praszki o zapis na Michałowie i Strojcu. W 1473 Jan z Praszki odstąpił chorążemu wielkiemu Wieruszowi wśród innych dóbr także 1/3 Strojca. W 1497 Jan Garnisz otrzymał od króla polskiego Jana I Olbrachta dobra Anny Praskiej oraz jej męża Marka w Praszce i Strojcu, skonfiskowane za niestawienie się na wojnę[3].
W I połowie XV wieku istniała parafia strojecka. Wymienia ją Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej spisany przez Jana Łaskiego w XVI wieku. W 1511 wieś płaciła dziesięcinę arcybiskupowi z 11,5 - 12,5 łanów po wiardunku, mierze, żyta i owsa, dziesięcinę z pustek sprzedano za 1. grzywnę. W 1518 wieś liczyła 11,5 łana. W 1552 w miejscowości gospodarowało 21. kmieci z karczmarzem; funkcjonowała także kuźnica. W 1553 część wsi należąca do Jana Praskiego liczyła 12 łanów[3].
Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze rosyjskim. Jako wieś, osada oraz karczma leżące 25. wiorst od Wielunia w powiecie wieluńskim, gminie i parafii Praszka wymienia ją XIX wieczny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. W 1827 wieś liczyła 64. domy i 582 mieszkańców. W 1890 osiedle miało 15. domów zamieszkanych przez 110. mieszkańców, osiedle karczmarskie 1. dom i 4. mieszkańców, a wieś 54. domy oraz 309 mieszkańców. We wsi istniała szkoła początkowa, stał także kościół drewniany[4].
Ostatnimi właścicielami byli Potoccy[5]. W pobliskich lasach istnieje pomnik upamiętniający śmierć w 1882 r. Stanisława Jana hrabiego Potockiego[6]. W okolicy wsi od XIV w. wytapiano żelazo z wydobywanych na miejscu rud darniowych. W XVI w. podjęto tu wydobycie rud żelaza z środkowojurajskich złóż, wykonując serię szybów, które działały aż do schyłku XIX w. Na ich bazie stworzono hutę żelaza. Zamkniętą kopalnię reaktywowano na czas I wojny światowej. Do 1870 istniała gmina Strojec.
Czasy obecne
W Strojcu znajdują się m.in.: szkoła podstawowa, przedszkole, kościół, klub sportowy LKS Budowlani Strojec, OSP, świetlica wiejska.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1227 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Pelagia Bystrzykowska (były Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w Strojcu): Historia Strojca. [w:] Strojec; Wspólnota Stradziec [on-line]. [dostęp 2022-02-11].
- ↑ a b c Rosin 1963 ↓.
- ↑ a b Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. IX, hasło „Praszka”. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1890. s. 403. [dostęp 2022-06-23].
- ↑ Tomasz Potocki (1809-1861). Ewolucja postaw ziemianina polskiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 2007.
- ↑ Praszka uczci hrabiego Tomasza Potockiego. Nowa Trybuna Opolska, 10 kwietnia 2009. [dostęp 2017-06-21].
Bibliografia
- Ryszard Rosin: Słownik historyczno-geograficzny ziemi wieluńskiej w średniowieczu, hasło: „Strojec”. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963, s. 157-158.
Linki zewnętrzne
- Strojec w „Słowniku historyczno-geograficznym ziemi wieluńskiej w średniowieczu”
- Strojec, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 403 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: Tymek1988, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Opole Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
- N: 51.2778 N
- S: 49.942 N
- W: 16.8461 E
- E: 18.8073 E
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Olesno County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 51.16 N
- S: 50.60 N
- W: 18.20 E
- E: 18.72 E
Autor: Bogdan Starościak, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Strojcu