Strzybnica
Dzielnica Tarnowskich Gór | |
![]() Budynek dawnego urzędu miejskiego w Strzybnicy | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Miasto | |
Data założenia | 1786 |
Prawa miejskie | 1967–1975[1] |
W granicach Tarnowskich Gór | |
Zarządzający | Małgorzata Macioła |
Powierzchnia | 6,11 km² |
Populacja (31.12.2018) • liczba ludności |
|
• gęstość | 855,2 os./km² |
Strefa numeracyjna | (+48) 32 |
Kod pocztowy | 42-680 i 42-609 |
Tablice rejestracyjne | STA |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Strzybnica (niem. Friedrichshütte) – dzielnica Tarnowskich Gór położona w północno-zachodniej części miasta. Dawniej osiedle, a także samodzielne miasto.
Położenie
Strzybnica leży w północno-zachodniej części miasta. Na północy graniczy z Pniowcem, na zachodzie z gminą Tworóg (sołectwa Hanusek i Boruszowice), na południowym zachodzie z Rybną, od południa z Sowicami i na niewielkim odcinku ze Śródmieściem-Centrum, natomiast na wschodzie z Lasowicami.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/K%C3%B6nigliche_Friedrichsh%C3%BCtte.png/220px-K%C3%B6nigliche_Friedrichsh%C3%BCtte.png)
Ciągły rozwój osadniczy Strzybnicy zapoczątkowano w 1786 roku. Wówczas rząd Królestwa Prus z inicjatywy hrabiego Friedricha Wilhelma von Redena wybudował hutę przeznaczoną do wytapiania rud srebra, ołowiu i cynku z kopalni „Fryderyk” w Bobrownikach. Kopalnia ta została uruchomiona w 1784 roku, była największą kopalnią rud na Górnym Śląsku aż do 21 kwietnia 1933 roku, kiedy została zamknięta.
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Strzybnica”[3].
W latach 1946–1954 siedziba gminy Strzybnica.
W latach 50. XX wieku na wschód od Zakładów Przetwórczych „Strzybnica” (późniejszy „Zamet”) założono Park Hutnika.
W 1954 Strzybnica wraz z Piaseczną utworzyły wspólną gromadę[4].
W latach 1967–1975 Strzybnica była samodzielnym miastem.
W Strzybnicy działa klub sportowy Strzybnica, Tęczowe Przedszkole nr 24, Szkoła Podstawowa nr 13, straż pożarna, tartak oraz rzymskokatolicka parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa i Matki Boskiej Fatimskiej. W latach 2009–2014 swoją siedzibę miało tutaj również Wydawnictwo św. Macieja Apostoła[5].
Transport
Transport drogowy
Główną ulicą przebiegającą przez Strzybnicę jest zbudowana w 1847 roku[6] droga łącząca Tarnowskie Góry z Opolem – obecnie ulica Zagórska. Stanowi ona część drogi krajowej nr 11 (drogi jednojezdniowej klasy GP na odcinku Tworóg – Bytom)[7].
Transport kolejowy
Wzdłuż ulicy Zagórskiej biegnie linia kolejowa nr 144 łącząca stacje Tarnowskie Góry i Opole Główne. Na terenie dzielnicy zlokalizowana jest stacja Tarnowskie Góry Strzybnica, na której ruch pasażerski został zawieszony w grudniu 2011 roku wraz z wejściem w życie nowego rozkładu jazdy likwidującego cztery pary pociągów relacji Tarnowskie Góry – Zawadzkie – Opole Główne. Powodem jest wycofanie się województwa śląskiego z organizacji przewozów na tej linii spowodowane niską frekwencją w pociągach[8].
Komunikacja miejska
Publiczny transport zbiorowy na terenie dzielnicy obejmuje przewozy autobusowe, których organizatorem od 1 stycznia 2019 jest Zarząd Transportu Metropolitalnego[9].
Według stanu z grudnia 2022 przez Strzybnicę przejeżdżają i zatrzymują się autobusy kursujące na liniach[10]:
- 78 (Tarnowskie Góry Dworzec – Strzybnica Park Hutnika – Rybna Lotników – Miedary Posesja 17),
- 129 (Tarnowskie Góry Dworzec – Strzybnica Park Hutnika – Boruszowice Hanusek – Brynek Technikum – Tworóg Dworzec PKP – Koty – Potępa – Ziętek – Krupski Młyn Słoneczna),
- 142 (Tarnowskie Góry Dworzec – Osada Jana – Bobrowniki Śląskie Poczta – Tarnowskie Góry Kolonia Staszica – Stare Tarnowice Osiedle Przyjaźń – Opatowice Wiejska – Rybna Lotników – Strzybnica Kościelna),
- 143 (Tarnowskie Góry Dworzec – Strzybnica Park Hutnika – Boruszowice Hanusek – Brynek Technikum – Tworóg Zamek – Nowa Wieś Pętla),
- 189 (Tarnowskie Góry Dworzec – Sowice Czarna Huta – Puferki – Repecko – Strzybnica Kościelna),
- 670 (Tarnowskie Góry Dworzec – Strzybnica Park Hutnika – Pniowiec Pętla),
- 671 (Tarnowskie Góry Dworzec – Sowice Czarna Huta – Puferki – Repecko – Strzybnica Kościelna – Pniowiec Pętla),
- 736 (Pniowiec Pętla – Strzybnica Park Hutnika – Rybna Lotników – Miedary Tarnogórska),
- 780 (Stare Tarnowice GCR – Opatowice Wiejska – Rybna Lotników – Strzybnica Park Hutnika – Tarnowskie Góry Dworzec – Nakło Śląskie – Świerklaniec Park – Kozłowa Góra – Osiedle Wieczorka Dworzec – Piekary Bazylika – Szarlej Kaufland).
Na terenie dzielnicy znajdują się przystanki: Strzybnica Park Hutnika, Strzybnica Zametowska, Strzybnica Grzybowa, Strzybnica Kościół, Strzybnica Kościelna, Strzybnica Szkoła oraz przystanki na żądanie: Strzybnica Ferma, Strzybnica Osiedle i Strzybnica Poczta[10].
Herb
Według statutu dzielnicy Strzybnica do 2015 roku herbem dzielnicy był:
(...) złote kowadło, formą zbliżone do pieca hutniczego, umieszczone na niebieskim tle[11].
Ludzie związani ze Strzybnicą
- Friedrich August Bouterwek[12] – niemiecki artysta, tworzący malarstwo historyczne,
- Henryk Nolewajka – polski aktor telewizyjny, filmowy i teatralny.
Sport
W dzielnicy działa klub piłkarski Unia Strzybnica z siedzibą przy ulicy Armii Krajowej 24[13]. Pierwszy zespół obecnie (sezon 2019/2020) gra w rozgrywkach klasy okręgowej w grupie śląskiej I[14], natomiast Unia II Strzybnica rywalizuje w ramach śląskiej B-klasy w grupie Bytom II[15][16].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Dz.U. z 1975 r. nr 15, poz. 88.
- ↑ Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31.12.2018r. – Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach.
- ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 25. ISBN 83-87424-77-3.
- ↑ Arkadiusz Kuzio-Podrucki. Piaseczna. „Montes Tarnovicensis”, 2001-04-12. Oficyna Monos. ISSN 1640-0216. [zarchiwizowane z adresu]. (pol.).
- ↑ Wydawnictwo św.Macieja Apostoła Lubliniec – Opinie, Kontakt, wydawnictwomacieja.oferteo.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
- ↑ Anna i Łukasz Piernikarczyk: Historia Strzybnicy i Srebrnej Góry. 2004-12-28. [dostęp 2016-04-23]. (pol.).
- ↑ GDDKiA: Zarządzenie nr 83 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 24/12 2009 r. zmieniające zarządzenie w sprawie klas istniejących dróg krajowych. gddkia.gov.pl, 2009-12-24. [dostęp 2018-07-17]. (pol.).
- ↑ Koniec pociągów z Tarnowskich Gór do Opola Dostęp 2012-03-15.
- ↑ Paweł Pawlik: Koniec KZK GOP, MZK Tychy i MZKP Tarnowskie Góry. Teraz to ZTM. onet.pl, 2019-01-02. [dostęp 2022-12-31]. (pol.).
- ↑ a b Lista przystanków: Tarnowskie Góry. [w:] Zarząd Transportu Metropolitalnego [on-line]. [dostęp 2019-02-06]. (pol.).
- ↑ Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego; tytuł: uchwała nr VII/77/2011 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 16 marca 2011 r. w sprawie Statutu Dzielnicy STRZYBNICA.
- ↑ Kamil Łysik, Tęsknił i chciał wrócić, w: Gość Gliwicki, 03.09.2015, https://kultura.wiara.pl/doc/2681446.Tesknil-i-chcial-wrocic.
- ↑ Skarb – Uczniowski Klub Sportowy Unia Strzybnica (Tarnowskie Góry), 90minut.pl [dostęp 2018-08-08] (pol.).
- ↑ 90minut.pl: Klasa okręgowa 2019/2020, grupa: śląska I (Bytom-Zabrze). [dostęp 2019-09-14]. (pol.).
- ↑ Skarb – Unia II Strzybnica (Tarnowskie Góry), 90minut.pl [dostęp 2018-08-08] (pol.).
- ↑ 90minut.pl: Klasa B 2019/2020, grupa: Bytom II. [dostęp 2019-09-14]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Strzybnica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 481 .
- Projekt Strzybnica
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Autor: Tadeusz Gajl, vector version Bastianow, Licencja: CC BY-SA 3.0
Herb Tarnowskich Gór
Autor: Gabriel Wilk, Licencja: CC BY-SA 4.0
Budynek dawnego Urzędu Miejskiego w Strzybnicy
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Tarnowskie Góry County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 50.6412 N
- S: 50.3183 N
- W: 18.55 E
- E: 19.154 E
Mapa administracyjna miasta Tarnowskie Góry
Królewska Huta Fryderyk w Strzybnicy (obecnie dzielnica Tarnowskich Gór). Pocztówka z 1904-1906
Autor: Gabriel Wilk, Licencja: CC BY-SA 4.0
ul. Zagórska w Tarnowskich Górach-Strzybnicy