Sybaldia
![]() Morfologia (Sibbaldia procumbens) | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | sybaldia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Sibbaldia L. Sp. Pl. 284. 1753 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Synonimy | |||
Sybaldia (Sibbaldia L.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych (Rosaceae). Do rodzaju należy w zależności od ujęcia od 6[5] do około 20 gatunków[6], występujących w strefie okołobiegunowej i na obszarach górskich półkuli północnej[6]. Do flory Polski należy sybaldia rozesłana (S. procumbens)[7]. Nazwa rodzajowa upamiętnia profesora medycyny z Edynburga – Roberta Sibbalda (1642–1722)[5].
Morfologia
- Pokrój
- Niewysokie (zwykle od 2 cm do 15 cm wysokości, rzadziej do 30 cm) byliny[5] o drewniejące nasadzie. Pęd płożący lub wzniesiony[6], zwykle szczeciniasto lub przylegle owłosiony, rzadko nagi[5].
- Liście
- Skrętoległe, w większości skupione w przyziemnej rozecie, trójdzielne lub rzadziej pojedyncze. U nasady z trwałymi, pochwiastymi przylistkami. Blaszka do 3 cm długości, z listkami na szczycie ząbkowanymi[5].
- Kwiaty
- Skupione po 3–12 w szczytowy kwiatostan, rzadziej pojedyncze. Kwiaty osiągają średnicę od 4 do 7 (rzadko 10) mm, wsparte są 5 drobnymi listkami kieliszka. Hypancjum płytkie, do 4 mm średnicy. Okółki okwiatu składają się z 5 działek i 5 płatków. Działki kielicha lancetowate do jajowatych, rozpostarte. Płatki korony żółte. Pręciki w liczbie 5 (rzadziej 10) są krótsze od płatków korony. Słupki w liczbie od 5 do 15, rzadko do 30[5].
- Owoce
- Nagie niełupki odpadające pojedynczo, ale skupione w owoc zbiorowy, wsparty trwałymi działkami kielicha i hypancjum[5].
Systematyka
Pozycja systematyczna przedstawicieli tego rodzaju jest problematyczna. Włączani bywają w całości lub w części do rodzajów Argentina Hill, Piletophyllum (Soják) Soják, Potentilla, Sibbaldianthe Juzepczuk. lub Sibbaldiopsis[5].
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z podplemienia Fragariinae, plemienia Potentilleae, podrodziny Rosoideae, rodziny różowatych (Rosaceae Juss.), rzędu różowców, kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[8][9][2].
- Pozycja na drzewie filogenetycznym plemienia[9]
Potentilleae |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Sibbaldia aphanopetala Hand.-Mazz.
- Sibbaldia cuneata Edgew. – sybaldia klinowata
- Sibbaldia cuneifolia (Bertol.) Paule & Soják
- Sibbaldia macrophylla Turcz. ex Murav.
- Sibbaldia olgae Juz. & Ovcz.
- Sibbaldia parviflora Willd.
- Sibbaldia perpusilla (Hook.f.) Chatterjee
- Sibbaldia procumbens L. – sybaldia rozesłana
- Sibbaldia semiglabra C.A.Mey.
- Sibbaldia trullifolia (Hook.f.) Chatterjee
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-29] (ang.).
- ↑ a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-09].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
- ↑ a b c d e f g h i Barbara Ertter, James L. Reveal: Sibbaldia Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-09].
- ↑ a b c d Li Chaoluan (Li Chao-luang); Hiroshi Ikeda, Hideaki Ohba: Sibbaldia. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-09].
- ↑ Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 166, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ D. Potter i inni, Phylogeny and classification of Rosaceae, „Plant Systematics and Evolution”, 266, 2007, s. 5–43, DOI: 10.1007/s00606-007-0539-9 .
- ↑ a b Torsten Eriksson , Nannie L. Persson , Jenny E.E. Smedmark , What is Potentilla? A phylogeny-based taxonomy for Potentillinae (Rosaceae), „Taxon”, 71 (3), 2022, s. 493-505, DOI: 10.1002/tax.12679 .
- ↑ Sibbaldia L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-12-28].
- ↑ Nazwy polskie według: Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 167. ISBN 978-83-925110-5-2.
Media użyte na tej stronie
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Sibbaldia procumbens