Synagoga w Szczebrzeszynie
| ||
![]() | ||
![]() Synagoga w 2011 r. | ||
Państwo | ![]() | |
Budulec | murowana | |
Data budowy | początek XVII wieku | |
Data likwidacji | 1940 | |
Tradycja | ortodoksyjna | |
Obecnie | dom kultury | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | ||
![]() |
Synagoga w Szczebrzeszynie – główna synagoga gminy żydowskiej w Szczebrzeszynie, znajdująca się na zachód od rynku, przy ulicy Sądowej.
Synagoga została zbudowana na początku XVII wieku, na miejscu starej synagogi. W 1648 roku została spalona przez Kozaków podczas oblężenia twierdzy Zamość, lecz w 1659 roku gruntownie ją wyremontowano. W XVIII wieku, została częściowo przebudowana. Podczas II wojny światowej, w 1940 roku hitlerowcy spalili synagogę. Po wojnie w 1946 roku runęły sklepienia budowli, lecz w latach 1957-1963 została gruntownie odbudowana i od 1965 roku przeznaczona na Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury, który znajduje się w niej do dnia dzisiejszego. W najbliższym czasie synagoga zostanie przekazana warszawskiej gminie żydowskiej.
Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta z dobudówkami, w stylu późnorenesansowym. Od strony południowej i północnej znajdują się parterowy dobudówki w których znajdują się babińce. Od strony zachodniej znajduje się piętrowa przybudówka, w której na parterze znajdował się przedsionek i sala obrad, a na piętrze babiniec. Cały budynek jest przykryty pięknie zrekonstruowany polskim dachem łamanym. Wejście do prostokątnej i obniżonej sali modlitw prowadzi z przedsionku przez renesansowy, prosty, kamienny portal.
Wewnątrz sali głównej zachowała się oprawa Aron ha-kodesz, nad którym znajduje się wykuty hebrajski tekst psalmu "Stawiam Pana przed sobą zawsze". Cała sala główna posiada sklepienie klasztorne z lunetami. Ściany dawniej były zdobione pięknymi polichromiami i sztukateriami, na ścianie zachodniej i północnej zachowały się symbole lewitów czyli dzban i misa, a na południowej menora oraz owoc granatu - symbol Ziemi Obiecanej. Zachował się również szeroki ozdobny pas z pilastrowymi wnękami arkadowymi poniżej okien, zwieńczony profilowanym gzymsem.
Na frontowej ścianie synagogi znajduje się kamienna tablica informująca w trzech językach: polskim, hebrajskim i jidisz, o historii i wcześniejszym przeznaczeniu budynku.
W latach 2009-2010 synagoga przeszła remont, odnowiona została elewacja i wymienione instalacje, wycięto też rosnące w pobliżu drzewa, robiąc miejsce na parking. W czasie remontu budynek został przemalowany na kolor różowy.
Przypisy
- ↑ Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 2020-09-30. [dostęp 11.11.2015].
Linki zewnętrzne
- Synagoga w Szczebrzeszynie na portalu Wirtualny Sztetl
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lublin Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 52.35 N
- S: 50.20 N
- W: 21.52 E
- E: 24.25 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Autor: MaKa~commonswiki, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Synagoga w Szczebrzeszynie, obecnie Miejski Dom Kultury
Symbol zabytku judaizmu do legendy mapy