Tønder

Tønder
ilustracja
Herb
Herb
Państwo Dania
RegionDania Południowa - Jutlandia
GminaTønder
Powierzchnia6,79[1] km²
Wysokość3[1] m n.p.m.
Populacja (2019)
• liczba ludności
• gęstość

7659[1]
1127,0[1] os./km²
Kod pocztowy6270 Tønder
Położenie na mapie Danii
Mapa konturowa Danii, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Tønder”
Ziemia54°56′34″N 8°51′50″E/54,942778 8,863889
Strona internetowa
Portal Dania

Tønder – miasto w Danii, w regionie Dania Południowa, siedziba administracyjna gminy Tønder[2].

Tønder leży w południowo-zachodniej Jutlandii, około 5 km od granicy duńsko-niemieckiej. W okolicy miasta znajduje się największy obszar tzw. madów morskich w Danii. Tønder wyróżnia piękna zabytkowa architektura. Co roku w sierpniu odbywa się tutaj tradycyjny Tønderfestival, na którym króluje muzyka folkowa i jazz. W okresie bożonarodzeniowym atrakcją są świąteczne jarmarki. Życie kulturalne miasta jest bardzo zróżnicowane dzięki ponad 200 stowarzyszeniom, w tym mniejszości niemieckiej[3].

Historia

Pierwsze wzmianki o Tønder pojawiły się w zapiskach arabskiego geografa Al-Idrisiego w 1130 roku pod nazwą Tundira. W 1243 roku Tønder uzyskało lubeckie prawa miejskie[3]. Miasto było początkowo miastem portowym (o czym świadczy herb z trójżaglowym statkiem i niektóre nazwy ulic, np. Skibbrogade, Skibbroen), straciło jednak bezpośredni dostęp do morza w latach 50. XVI wieku podczas budowy systemu tam morskich. Powodem dla budowy tam były poważne powodzie z roku 1532 – poziom wody w miejskim kościele sięgał 1,8 m.

Rozwój miasta postępował dzięki handlowi z północnymi Niemcami oraz Holandią. Rozwijało się również koronkarstwo - pod koniec XVI wieku miasto stało się centrum tego rzemiosła w Danii.

Kultura

W mieście znajduje się muzeum kultury - Kulturhistorie Tønder (wcześniej Tønder Museum)[4]. W 1972 roku założono Muzeum Sztuki w Tønder, prezentujące zwiedzającym szeroką kolekcję dzieł sztuki głównie współczesnych duńskich artystów. Obie placówki są częścią Museum Sønderjylland.

Tønder znane jest z charakterystycznej formy koronek klockowych[5], zwanych tønderkniplinger (koronki z Tønder). Co trzy lata organizowany jest w mieście festiwal koronkarski, który przyciąga turystów z całego świata[6].

Wzór koronki klockowej z Tønder

Z Tønder związani są m.in. skrzypek Siegfried Saloman[7], malarz Conrad Christian Bøhndel oraz słynny projektant mebli Hans Wegner.

Zabytki i atrakcje turystyczne

Tønder może pochwalić się zachowaną zabytkową architekturą, którą szczególnie można podziwiać przechadzając się po rynku (Torvet) oraz zabytkowymi uliczkami Vestergade i Ulgade.

Kamienica przy Vestergade

Niektóre z atrakcji Tønder, wymienione na oficjalnej stronie miasta[8]:

  • Det Gamle Apotek[9] (Det Store Apotek) – „Stara apteka”, w której mieści się muzeum aptekarstwa. Wejście do budynku zdobi barokowy portal.
  • Tønderhus
  • Wieża wodna i wystawa Wegnera[10]
  • Muzeum Zeppelinów
  • Skulpturhaven - park rzeźb
  • Ruiny zamku Trøjborg
Stara apteka przy Østergade 1
Wieża wodna z wystawą Wegnera

Przypisy

  1. a b c d Tønder (ang.). citypopulation.de. [dostęp 2020-03-19].
  2. Forside, Tønder Kommune [dostęp 2020-12-08] (ang.).
  3. a b Toender Dania Przewodnik turystyczny Turysta w Danii, www.spangshus.dk [dostęp 2020-12-08].
  4. Kulturhistorie Tønder, Museum Sønderjylland [dostęp 2020-12-08] (duń.).
  5. Podkowiański Magazyn Kulturalny, numer 72, www.podkowianskimagazyn.pl [dostęp 2020-12-08].
  6. Om Tønderknipling, www.kniplings-festival.dk [dostęp 2020-12-08].
  7. SALOMAN, SIEGFRIED - JewishEncyclopedia.com, www.jewishencyclopedia.com [dostęp 2020-12-08].
  8. Kunst, museer og seværdigheder, Tønder Kommune [dostęp 2020-12-08] (ang.).
  9. Home, www.det-gamle-apotek.dk [dostęp 2020-12-08] (ang.).
  10. AP Møller Fonden, Wegners møbeltårn, www.apmollerfonde.dk [dostęp 2020-12-08] (duń.).

Media użyte na tej stronie

Geographylogo.svg
Autor: Andrew Fitzsimon, Licencja: CC0
Geography logo
Portal icon.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
TønderKnipling(H 4).jpg
Autor:

Image Blad

Lace maker:K.Ninomiya (投稿に当たり許可を得ています), Licencja: CC-BY-SA-3.0
TønderKnipling(replica) トゥナーのチュールレース(レプリカ)
Vestergade 9, Tønder 2.jpg
Autor: Wolfgang Sauber, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tønder ( Denmark ). Baroque house facade.
Tønder Vandtårn udsigt 2.jpg
Autor: Hjart, Licencja: CC BY-SA 4.0
Udsigten fra Vandtårnet
Wegners Tårn.jpg
Autor: Hjart, Licencja: CC BY-SA 4.0
Det tidligere vandtårn der nu er en del af museet og er omdøbt Wegners Tårn
Store Apotek (Tønder).jpg
Autor: Allie_Caulfield, Licencja: CC BY 2.0
Store Apotek in Tønder, Denmark