Tadeusz Grochowalski
![]() | |
![]() | |
Pełne imię i nazwisko | Tadeusz Władysław Grochowalski |
---|---|
Data urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Formacja |
|
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() |
Tadeusz Władysław Grochowalski (ur. 1887, zm. 31 grudnia 1919 w Łucku) – podpułkownik pilot Wojska Polskiego.
Życiorys
Urodził się w rodzinie ziemiańskiej na Kijowszczyźnie[1]. Był zawodowym oficerem armii Imperium Rosyjskiego. Podczas I wojny światowej latał w lotnictwie rosyjskim. Od grudnia 1917 roku był organizatorem i dowódcą I Polskiego Oddziału Awiacyjnego Bojowego w składzie II Korpusu Polskiego w Rosji. 11 maja 1918 roku walczył w bitwie pod Kaniowem, po zakończeniu której dostał się do niemieckiej niewoli. Początkowo przebywał w obozie jenieckim w Białej Podlaskiej, a następnie w Forcie „Graf Berg” Twierdzy Brzeskiej[2].
Wstąpił do polskiego lotnictwa, 21 grudnia 1918 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy 1 eskadry lotniczej w Warszawie[3]. Następnie po wybuchu powstania wielkopolskiego udał się tam pomagając w tworzeniu tamtejszego lotnictwa[1]. 14 lutego 1919 roku został organizatorem i pierwszym dowódcą 2 Wielkopolskiej eskadry lotniczej[4]. 6 marca 1919 roku przystąpił do organizacji 3 Wielkopolskiej eskadry lotniczej polnej, którą dowodził do 19 kwietnia tego roku[5]. Został pierwszym dowódcą I Wielkopolskiej Grupy Lotniczej[6]. 23 maja 1919 roku Komisariat Naczelnej Rady Ludowej, na wniosek głównodowodzącego Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim, generała piechoty Józefa Dowbor-Muśnickiego, mianował go majorem wojsk lotniczych ze starszeństwem, które miało być ustalone później[7].
Dekretem nr 177 z dn. 24 czerwca 1919 r. Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu zostaje awansowany na stopień podpułkownika[8]. 28 września 1919 r. z inicjatywy czasopisma lotniczego Polska Flota Napowietrzna zorganizowano na lotnisku Poznań-Ławica pierwsze w Polsce po odzyskaniu niepodległości zawody i pokazy lotnicze. Pilot Tadeusz Grochowalski był uczestnikiem zawodów, był jednym z najlepszych pilotów, otrzymał I nagrodę na tych zawodach[9].
15 listopada 1919 roku został szefem Oddziału IIIb Lotnictwa Dowództwa Frontu Wielkopolskiego[10]. Zmarł 31 grudnia 1919 roku w Łucku, w czasie urlopu[11][12], na zapalenie płuc[8].
Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Walecznych w 1921[13].
Przypisy
- ↑ a b Tadeusz Grochowalski (?-1919), podpułkownik pilot Wojska Polskiego. infolotnicze.pl. [dostęp 2019-02-21].
- ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 42-43.
- ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 62.
- ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 185.
- ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 83.
- ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 81,83.
- ↑ Dekret Nr 55 Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej z dnia 23 maja 1919 roku w: Tygodnik Urzędowy Nr 16 z 4 czerwca 1919 roku, s. 72.
- ↑ a b Grochowalski Tadeusz. shinden.org. [dostęp 2019-02-21].
- ↑ "Tadeusz Grochowalski", Polska Flota Napowietrzna 1/1920 s29
- ↑ Rozkaz Nr 1 Dowództwa Frontu Wielkopolskiego z dnia 15 listopada 1919 roku, § 8 „Lista personelu oficerskiego Dowództwa Frontu Wielkopolskiego”.
- ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 385.
- ↑ Rozkaz Nr 2 Dowództwa Frontu Wielkopolskiego z dnia 3 stycznia 1920 roku, § 7.
- ↑ „Na wniosek gen. br. Hallera Józefa za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2098 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1670)
Bibliografia
- Marian Romeyko (red.): Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa. Warszawa: Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika ku Czci Poległych Lotników, 1933.
Media użyte na tej stronie
Autor: Poznaniak, Licencja: CC BY-SA 2.5
Orzełek Wojsk Wielkopolskich wz. 1919
Roundel of the Polish Air Force (1921–1993).
Roundel of the Polish Air Force (1921–1993).
Naramiennik podpułkownika Sił Powietrznych RP.
Tadeusz Grochowalski rtm. pilot
Imperial Russian Aviation Roundel during the World War I
Baretka: Krzyż Walecznych (1920).