Tarnopol

Tarnopol
Тернопіль
Ilustracja
Zamek Tarnopolski i Staw Tarnopolski
HerbFlaga
Herbflaga Tarnopola
Państwo Ukraina
Obwód tarnopolski
Data założenia1540
Prawa miejskie1548
BurmistrzSerhij Nadał
Powierzchnia72 km²
Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość

224 565[1]
3090 os./km²
Nr kierunkowy+380 352
Kod pocztowy46000
Tablice rejestracyjneВО, НО
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa konturowa obwodu tarnopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Tarnopol”
Położenie na mapie Ukrainy
Ziemia49°34′N 25°36′E/49,566667 25,600000
Strona internetowa
Portal Ukraina

Tarnopol (ukr. Тернопіль, Ternopil; ros. Тернополь, Ternopol; niem. Ternopil; jid. טערנאָפּיל, Ternopil) – miasto na Ukrainie, nad Seretem, siedziba administracyjna obwodu tarnopolskiego i rejonu tarnopolskiego. W 2021 roku liczyło 224 565 mieszkańców.

Tarnopol jest znaczącym ośrodkiem kulturalnym (muzeum, teatry), oświatowym (szkoły wyższe), przemysłowym (zakłady produkcji poligraficznej, przemysłu mięsnego, bawełnianego, chemicznego, meblarskiego i ceramicznego), targowym, a także ważnym węzłem komunikacyjnym z obecnie nie działającym portem lotniczym.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1540 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim[2].

Przynależność

Tarnopol został założony w 1540 roku w województwie ruskim Korony Królestwa Polskiego i do czasu I rozbioru Rzeczypospolitej (1772) pozostawał w granicach Korony Polskiej, po czym został wcielony do monarchii Habsburgów. Po pokoju Schönbrunn w latach 1809–1815 w granicach Imperium Rosyjskiego, następnie w Cesarstwie Austrii, na terytorium kraju koronnego Galicji, do upadku Austro-Węgier (1918). Od 1 listopada 1918 do lipca 1919 roku pod administracją Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Od lipca 1919 do 1 sierpnia 1920 roku – pod administracją tymczasową Polski, zatwierdzoną przez paryską konferencję pokojową 25 czerwca 1919 roku. Od 1 sierpnia 1920 roku Tarnopol był „stolicą” marionetkowej Galicyjskiej Socjalistycznej Republiki Rad. Od 15 września 1920 do 14 marca 1923 roku – ponownie pod administracją tymczasową II Rzeczypospolitej. Suwerenność Polski na terytorium Galicji Wschodniej Rada Ambasadorów uznała 15 marca 1923 roku[3].

Od 15 marca 1923 roku do 16 sierpnia 1945 roku w granicach Polski (miasto wojewódzkie województwa tarnopolskiego i siedziba powiatu)[4]. Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 roku okupowany przez Armię Czerwoną (do czerwca 1941 roku) i anektowany przez ZSRR. Po ataku III Rzeszy na ZSRR od czerwca 1941 do 1944 roku pod okupacją III Rzeszy (od 1 sierpnia 1941 roku w Generalnym Gubernatorstwie). W kwietniu 1944 roku ponownie okupowany przez Armię Czerwoną. Od 16 sierpnia 1945 do 1991 roku w granicach ZSRR[5] na terytorium Ukraińskiej SRR. Od 1991 jest stolicą obwodu na Ukrainie.

Historia

W 1540 roku hetman wielki koronny Jan Amor Tarnowski założył tu miasto i twierdzę. Jakub Budzanowski został pierwszym dziedzicznym wójtem tarnopolskim. W 1548 roku król Zygmunt I Stary nadał osadzie prawa miejskie. Następnie Tarnopol wielokrotnie zmieniał właścicieli, należał do rodów o dużym znaczeniu politycznym i posiadającym rozległe dobra (Ostrogscy, Zamoyscy herbu Jelita, Koniecpolscy herbu Pobóg, Sobiescy herbu Janina, Potoccy herbu Pilawa) i do 1844 roku stanowił własność prywatną. W 1672 i 1675 roku był niszczony przez wojska tatarskie i tureckie.

Po I rozbiorze Rzeczypospolitej przeszedł pod władzę Austrii w ramach Galicji. 27 maja 1809 roku, podczas wojny polsko-austriackiej i marszu spod Zamościa oraz po wejściu do Galicji, płk Piotr Strzyżewski ze swoim oddziałem ruszył na południe na Tarnopol i zdobył miasto bez walki. Nominował miejscowe władze cyrkułowe z prezesem Michałem Konopką i z wiceprezesem Zabilskim. Tu zgłosił się do Strzyżewskiego chorąży krzemieniecki Gabriel Stanisław Rzyszczewski wraz z 300 konnymi i z oddziałami kawalerii, oraz hr. Marcin Amor Tarnowski z 60 ludźmi, hr. Adam Potocki z 200 konnymi, Józef Dwernicki, hr. Dulski oraz Augustyn Trzecieski – każdy ze 100 ludźmi. Organizacją piechoty miał w Tarnopolu zająć się Józef Marchocki i starano się formować batalion strzelców. W sumie oddział Strzyżewskiego liczył ok. 1200 ludzi, nie licząc formującej się piechoty. Do powstańczego miasta zdążały piesze i konne oddziały z cyrkułów stryjskiego i samborskiego, zorganizowane przez kpt. Terleckiego.

Mimo zwycięskich walk polskich powstańców pod dow. Piotra Strzyżewskiego, miasto zajęte następnie przez wojska rosyjskie, sprzymierzone formalnie w 1809 roku z Cesarstwem Francuskim, Tarnopol przeszedł na mocy traktatu w Schönbrunn do 1815 roku we władanie Imperium Rosyjskiego. Na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego powrócił do Cesarstwa Austriackiego.

W 1843 roku ostatni dziedzic Tarnopola, Tadeusz Turkułł, zawarł z miastem kontrakt sprzedaży i kupna Tarnopola. Przyczyną rezygnacji ze swoich praw majątkowych z pewnością były zachodzące zmiany polityczne. Urząd dominialny właściciela miał też dług wobec państwa austriackiego w wysokości 100 000 guldenów. 12 grudnia 1844 r. cesarz Ferdynand I podniósł rangę miasta Tarnopol, nadając mu tytuł miasta królewskiego. Pozwolono mu w szczególności na posiadanie herbu „na niebieskiej tarczy, na której u góry jest pokazana srebrna gwiazda, a pod tym srebrny księżyc. Na górnej krawędzi tarczy jest umieszczona złota korona królewska. Obydwie krawędzi boczne i krawędź dolną otacza złota oprawa z ornamentem arabeskowym”.

Kościół Parafialny w Tarnopolu (1908-1954)

Otwarcie linii kolejowej do Lwowa w 1870 roku, a rok później do granicy państwowej w Podwołoczyskach, stało się katalizatorem rozwoju miasta. W 1880 roku Tarnopol liczył już około 26 tys. mieszkańców, których połowę stanowiły osoby wyznania mojżeszowego. W 1885 roku uruchomiono linię kolejową do Brzeżan, a w 1906 roku do Zbaraża.

W 1887 roku odbyła się w mieście wystawa etnograficzna[6]. Pod koniec XIX w. karczma i gajówka na obszarze dworskim nosiły nazwę Zagrobela[7]. W 1901 roku oddano do użytku sieć elektryczną oraz rozpoczęto budowę systemu kanalizacyjnego. W latach 1903–1908, za probostwa późniejszego biskupa Bolesława Twardowskiego, powstał w mieście monumentalny kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, który pierwotnie miał stanąć na miejscu kościoła św. Elżbiety we Lwowie.

W czasie I wojny światowej okupowany w latach 1914–1917 przez armię rosyjską. Następnie w wyniku akcji ukraińskich działaczy niepodległościowych 1 listopada 1918 roku Tarnopol znalazł się pod administracją Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. W lipcu 1919 r. miasto po walkach z Ukraińską Armią Halicką zostało zajęte przez Wojsko Polskie i przeszło pod tymczasową polską administrację cywilną, zgodnie z upoważnieniem paryskiej konferencji pokojowej z czerwca 1919 roku. W czasie wojny polsko-bolszewickiej krótkotrwale (lipiec–wrzesień 1920) okupowany przez Armię Czerwoną. Bolszewicy powołali w Tarnopolu rząd marionetkowej Galicyjskiej Republiki Rad (Galrewkom), analogiczny do Polrewkomu. Armia Czerwona została wyparta z Tarnopola we wrześniu, co zakończyło działalność Galrewkomu. Traktat ryski ustalił 18 marca 1921 roku granicę polsko-sowiecką na Zbruczu (na wschód od miasta). 15 marca 1923 roku Rada Ambasadorów uznała suwerenność Polski nad Galicją Wschodnią, w tym nad Tarnopolem.

Herb Tarnopola w okresie II Rzeczypospolitej
Położenie na mapie województwa tarnopolskiego do roku 1939

Od 23 grudnia 1920[8] do 16 sierpnia 1945 roku stolica województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej i siedziba powiatu. W 1939 roku liczył ponad 35 tys. mieszkańców[9].

W 1935 roku odsłonięto pomnik Józefa Piłsudskiego dłuta Apolinarego Głowińskiego. Był on pierwszym w Polsce pomnikiem Marszałka o tak dużych rozmiarach[10].

W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 16 eskadra towarzysząca[11].

Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 roku Tarnopol został okupowany przez Armię Czerwoną.

Sowieckie władze okupacyjne po przeprowadzeniu pseudowyborów dokonały w październiku 1939 roku formalnej aneksji okupowanych terenów II Rzeczypospolitej. Konsekwencją aneksji było narzucenie mieszkańcom terenów okupowanych obywatelstwa ZSRR i rozpoczęcie procesu sowietyzacji terenów okupowanych i systematycznych represji policyjnych NKWD. Powyższe akty prawne, sprzeczne z Konwencją haską IV (1907) były nieważne w świetle prawa międzynarodowego i nie były uznawane zarówno przez Rząd RP na uchodźstwie, jak i państwa sojusznicze wobec Polski, a także państwa trzecie (neutralne) przez cały czas trwania II wojny światowej. Sowieci wprowadzili terror polityczny, dokonywali masowych aresztowań przedstawicieli polskich i ukraińskich elit politycznych, masowych wywózek i grabieży majątku. Planowo niszczyli naukę i kulturę polską, a przedstawicieli inteligencji, Kościoła, wojska, działaczy społecznych i politycznych zsyłali do obozów koncentracyjnych Gułagu lub mordowali.

Tuż przed zajęciem Tarnopola przez Niemców, NKWD wyprowadziło z tamtejszego więzienia kolumnę ponad tysiąca więźniów. Było wśród nich wielu przedstawicieli polskiej inteligencji, aresztowanych już po 22 czerwca. Według świadectwa polskiego, nie wytrzymujących tempa marszu mordowano. Mordy rozpoczęły się już na ulicach Tarnopola. Pozostałych więźniów, głównie Ukraińców, NKWD zamordowało. Wśród ofiar byli także niemieccy jeńcy wojenni. Ciała wrzucono do piwnic i do wykopu na podwórzu więziennym. Według niemieckiego meldunku wojskowego, zginąć miało ponad dwustu więźniów i dziesięciu niemieckich jeńców wojennych. Świadkowie polscy szacowali liczbę ofiar na mniej więcej tysiąc, a prasa polska w Wielkiej Brytanii wspominała za prasą niemiecką o kilkuset[12].

Po ataku III Rzeszy na ZSRR Tarnopol został 2 lipca 1941 roku zajęty przez wojska niemieckie. Dwa dni później w mieście z inspiracji niemieckiej wybuchł trwający tydzień pogrom Żydów.

Tarnopol był w latach 1941–1944 siedzibą powiatu w Dystrykcie Galicja Generalnego Gubernatorstwa. Podczas tej okupacji Niemcy dokonali eksterminacji zamieszkującej Tarnopol ludności żydowskiej, która w 1931 stanowiła 39,27% mieszkańców miasta[13]. 15 kwietnia 1944 roku po długim oblężeniu nastąpiła ponowna okupacja miasta przez Armię Czerwoną.

Po konferencji jałtańskiej (4–11 lutego 1945), wyłoniony w konsekwencji jej ustaleń Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej podpisał 16 sierpnia 1945 roku umowę z ZSRR, uznając nieco zmodyfikowaną linię Curzona za wschodnią granicę Polski, w oparciu o porozumienie o granicy zawarte pomiędzy PKWN i rządem ZSRR 27 lipca 1944 roku. W konsekwencji umowy Tarnopol został włączony do ZSRR jako część USRR, a jego polską ludność wysiedlona na podstawie tzw. układów republikańskich podpisanych 9 września 1944 roku pomiędzy PKWN a Ukraińską SRR, głównie na tzw. Ziemie Odzyskane.

W czasie okupacji niemieckiej mieszkająca w Tarnopolu rodzina Zięcików udzieliła pomocy Salomonowi Hirschberg, N.N. Laub, Markusowi Horowitz, Róży Schapira z d. Bernstein, Izaakowi Ginsberg, H. Mass, Jakubowi Vogel, Malwinie Albertowej, Berlowi i Jakubowi Gehler, Sinajowi Lichtigfeld, Annie Lauferównie. W 2013 roku Instytut Jad Waszem podjął decyzję o przyznaniu Julii i Kazimierowi Zięcik tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata[14].

W 1994 roku reaktywowano w Tarnopolu Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”. Przed II wojną światową ze składek członków wybudowano w Tarnopolu siedzibę dla Towarzystwa, która po 1945 roku nie została zwrócona Polakom. Współcześnie w dawnym gmachu „Sokoła” mieści się kino im. Iwana Franki. Tarnopolski „Sokół” zrzesza obecnie (2012 rok) 110 uczestników.

Zabytki

Zniszczone

  • Cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy w Tarnopolu
  • Kościół Jezuitów w Tarnopolu
  • Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Tarnopolu (1908–1954, parafialny)
  • Ratusz w Tarnopolu
  • Stara synagoga w Tarnopolu – obronna murowana synagoga wybudowana została w XVII w.. Gotycko-renesansowa synagoga, która przypominała bożnicę w Husiatynie miała renesansową attykę[16]. Fundatorami synagogi byli Jan Sobiepan Zamoyski i Maria Kazimiera d’Arquien. Świątynia została spalona podczas niemieckiej okupacji Tarnopola. Resztki obiektu zniszczyło bombardowanie Tarnopola w kwietniu 1944 r. Pozostałości budowli rozebrano podczas powojennej odbudowy miasta[17].
  • Pomnik Józefa Piłsudskiego w Tarnopolu

Transport

Dworzec kolejowy

Drogowy

Tarnopol jest węzłem transportowym obwodu tarnopolskiego[18]. Przez miasto przebiegają drogi międzynarodowe M12 (część trasy europejskiej E50) i M19 (część trasy europejskiej E85). W mieście zaczynają się drogi:

Kolejowy

Stacja kolejowa pasażersko-towarowa Tarnopol podlega Tarnopolskiemu zarządowi transportu kolejowego Kolei Lwowskiej.

Trolejbusowy

Uroczyste otwarcie odbyło się 25 grudnia 1975 roku. Trolejbusy w Tarnopolu uruchomiono 4 stycznia 1976 roku. Pierwszym miejskim trolejbusem był czeski Škoda 9Tr. Obecnie w mieście kursuje 11 linii trolejbusowych[19].

Oświata i szkolnictwo wyższe

Uczelnie

Szkoły zawodowe

  • WPTU-4 im. M. Paraszczuka

Kultura

  • Biblioteki
  • Obwodowy Akademicki Teatr im. Szewczenki w Tarnopolu
  • Obwodowy Akademicki Teatr Lalki i Aktora w Tarnopolu
  • Obwodowy Muzeum Sztuki w Tarnopolu
  • Tarnopolskie Obwodowe Muzeum Krajoznawcze
  • Pałac kultury „Berezil”
  • Pałac Kino
  • Ukraiński dom „Peremoha”

Media

  • Swoboda
  • Wilne żyttia plus

Sport

Od 1997 roku, we wrześniu, odbywa się tu corocznie lekkoatletyczny konkurs biegowyTernopilśka ozeriana[20].

Największą areną sportową w mieście jest piłkarsko-lekkoatletyczny Stadion Miejski w Tarnopolu.

W czasach II RP w Tarnopolu siedzibę miały kluby piłkarskie takie jak Kresy Tarnopol i Legion Tarnopol.

Pobliskie miejscowości

Ludzie urodzeni w Tarnopolu

Osoby związane z Tarnopolem

  • Mikołaj Baworowski – jezuita, wiceprowinciał (1847[21]) i prowinciał (1848[22]), dyrektor gimnazjum jezuickiego w Tarnopolu w latach 1846[23]-1848[22]
  • Majerski Stanisław (1852-1926) – nauczyciel miejscowego gimnazjum[24][25].
  • Kornel Filipowicz (1913-1990) – powieściopisarz, nowelista, scenarzysta, poeta.
  • Mike Mazurki (1907-1990) – amerykański aktor i wrestler pochodzenia ukraińskiego.
  • Emil Gładyszewski – ukraiński lekarz, poseł do Rady Państwa IX kadencji i X kadencji.
  • Marcin Preyzner – polski językoznawca.
  • Stanisław Szytyliński – naczelnik Sokoła tarnopolskiego[26], założyciel TG Sokół w Tarnopolu[27]

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. Чисельність населення (за оцінкою) на 1 вересня 2019 року та середня чисельність у січні–серпні 2019 року [dostęp 2020-11-17].
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku.Czasy Nowożytne”. 21, s. 171, 2008.
  3. Tekst deklaracji opublikowany w: Dz.U. z 1923 r. nr 49, poz. 333.
  4. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. nr 2, poz. 5).
  5. Po konferencji jałtańskiej (4–11 lutego 1945), wyłoniony w konsekwencji jej ustaleń Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej podpisał 16 sierpnia 1945 umowę z ZSRR, uznając nieco zmodyfikowaną linię Curzona za wschodnią granicę Polski, w oparciu o porozumienie o granicy zawarte pomiędzy PKWN i rządem ZSRR 27 lipca 1944. W konsekwencji umowy Tarnopol i województwo tarnopolskie włączono do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
  6. Wystawa etnograficzna w Tarnopolu. „Kurjer Lwowski”. 179, s. 1, 30 czerwca 1887.
  7. Zagrobela, 2.), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 274. położony na zachód od centrum miasta, obecnie w dzielnicy «Дружба».
  8. Dz.U. z 1920 r. nr 117, poz. 768 – Ustawa z dnia 3 grudnia 1920 roku o tymczasowej organizacji władz administracyjnych II instancji (województw) na obszarze b. Królestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem oraz na wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej obszarach Spisza i Orawy.
  9. Dane spisu powszechnego 1931 – 35 644 mieszkańców, Statystyka Polski Seria C zeszyt 78 Warszawa 1938, Wyd. Główny Urząd Statystyczny s. 31.
  10. Pomnik Marszałka Piłsudskiego w Tarnopolu. „Wschód”, s. 11, nr 29 z 10 listopada 1936. 
  11. Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1991, s. 352. ISBN 83-206-0795-7.
  12. Aleksander Szumański, Bez trumien i krzyży, z ludobójstwem w tle.
  13. Według spisu powszechnego 1931 na 35 644 mieszkańców Tarnopola 13 999 deklarowało wyznanie mojżeszowe Statystyka Polski Seria C zeszyt 78 Warszawa 1938, Wyd. Główny Urząd Statystyczny s. 31.
  14. „Moja rodzina stanęła wówczas przed wielkim ryzykiem”. Historia rodziny Zięcików | Polscy Sprawiedliwi, sprawiedliwi.org.pl [dostęp 2021-11-28].
  15. Tarnopol. [dostęp 8.9.13].
  16. Aleksander Czołowski i Bohdan Janusz: Przeszłość i zabytki województwa tarnopolskiego. Tarnopol: Powiatowa Organizacja Narodowa, 1926, 160 il. na 78 tabl., s. 176. [dostęp 2017-08-15].
  17. Хроніка подій. www.tarnopol.te.ua. [dostęp 2013-12-01].
  18. В обход Тернополя начнут строить объездную дорогу, ternopil-future.com.ua [dostęp 2020-10-20] (ros.).
  19. Strona of.
  20. Двадцять перша “Тернопільська Озеряна” зібрала 170 учасників. ФОТО (ukr.).
  21. Provinzial-handbuch... das jahr 1847. Lemberg, 1847, s. 486. (niem.).
  22. a b Handbuch... das jahr 1848. Lemberg, 1848, s. 555. (niem.).
  23. Provinzial-handbuch... das jahr 1846. Lenberg, 1846, s. 478. (niem.).
  24. Z. Kosiek: Majerski Stanisław Józef (1852-1926). W Polski Słownik Biograficzny. T. XIX, s. 172.
  25. Stanisław Józef Majerski (ID: psb.16538.1).
  26. Pamiętnik IV. Zlotu Sokolstwa Polskiego we Lwowie w dniach 27–29 czerwca 1903. 1903, s. 15.
  27. Gabriel Szajna. Teoretycy i praktycy szermierki w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” w Galicji. Prace naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna 2015, t. XIV, nr 2, s. 36.
  28. Tarnów zawiesza współpracę z Tarnopolem, www.radiokrakow.pl [dostęp 2021-06-26] (pol.).
  29. PAP, Opolskie: Nysa zerwała współpracę z Tarnopolem na Ukrainie – społeczeństwo, wnp.pl, 31 marca 2021 [dostęp 2021-03-31] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Ternopil Oblast location map.svg
Autor: RosssW, Licencja: CC BY-SA 4.0
Районы Тернопольской области с 17 июля 2020 года
Wikimedia Community Logo.svg
Logo społeczności Wikimedia. Proszę zauważyć, że w przeciwieństwie do większości logotypów związanych z ruchem Wikimedia, to logo nie jest zarejestrowane jako znak towarowy.
Coat of arms of Ternopil.svg
Герб Тернополя
Tern1h.jpg
Coats of arms of Ternopil oblast since 2003.
Flag of Ternopil.svg
Flag of Ternopil
Godło II Rzeczypospolitej.png
Godło Rzeczypospolitej Polskiej ustalone Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach (Dz. U. z 1927 r. Nr 115, poz. 980)
Пам. Міцкевичу, Тернопіль.jpg
Пам'ятник Адамові Міцкевичу, Тернопіль
Kostel parafialny Ternopil 09.jpg
Парафіяльний костел у Тернополі
61-101-0004 Ternopil SAM 9187.jpg
Autor: Haidamac, Licencja: CC BY-SA 4.0
To jest zdjęcie miejsca lub budynku wpisanego do Państwowego Rejestru Zabytków Nieruchomych Ukrainy pod numerem: 61-101-0004
Tarnopol Voivodeship Administrative Map 1938.png
Autor: Qqerim, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Mapa administracyjna województwa tarnopolskiego, stan na rok 1938
UA-TE Ternopil Buran 18-06-16.JPG
Autor: Антон Марчевський (Buran), Licencja: CC BY-SA 4.0
Тернопіль. Теплохід і замок.