Tekla Trapszo

Tekla Trapszo
Ilustracja
Tekla Trapszo
Data i miejsce urodzenia

23 września 1873
Kalisz

Data i miejsce śmierci

27 października 1944
Warszawa

Zawód

aktorka teatralna i filmowa

Współmałżonek

Jan Kornel Krywult (ur. 1873)

Lata aktywności

18901939

Odznaczenia
Krzyż Zasługi (II RP) Srebrny Wawrzyn Akademicki
Grób Tekli Trapszo i Aleksandra Krywulta na warszawskim cmentarzu Powązkowskim

Tekla Trapszo, Tekla Trapszo-Krywultowa (ur. 23 września 1873 w Kaliszu, zm. 27 października 1944 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Życiorys

Tekla Trapszo była córką Anastazego i Anny Eugenii Walerii z Ćwiklińskich, 1 v. Gustaw. Urodziła się jako nieślubne dziecko, ponieważ rodzice usankcjonowali związek kilka lat po jej urodzeniu. Już jako dziecko występowała z zespołem ojca na prowincji. Po śmierci matki przyjechała do Warszawy, a następnie związała się z teatrami Łodzi, gdzie zadebiutowała w 1890. W latach 1891–1899 była aktorką Teatru Miejskiego w Krakowie, gdzie szybko stała się ulubienicą publiczności. Później przez krótki okres była we Lwowie. W latach 1899–1927 grała w teatrach rządowych w Warszawie, między innymi w Teatrze Rozmaitości i w Teatrze Letnim. Kilkukrotnie wystąpiła w Kaliszu. Od 1924 grała w Teatrze Narodowym w Warszawie.

Na dużym ekranie zadebiutowała w 1911 roku filmem Sąd boży.

W końcu lat dwudziestych praktycznie przestała pojawiać się na scenie, pomimo tego, że należała do najwybitniejszych aktorek ówczesnych czasów. Po kilkunastoletniej przerwie powróciła przed kamerę, grając głównie role matek, ciotek oraz opiekunek.

Członek zasłużony Związku Artystów Scen Polskich.

Życie prywatne

Jej siostrą była Irena Trapszo-Chodowiecka. Tekla Trapszo była ciotką dla Mieczysławy Ćwiklińskiej. Jej mężem od 1900 był Jan Krywult (1875–1923), z którym miała córkę Felicję Tomaszewską (ur. 1902–1938). Jej teściem był Aleksander Krywult. W czasie trwania małżeństwa aktorka używała podwójnego nazwiska Trapszo-Krywultowa, a po śmierci męża wróciła do swojego nazwiska panieńskiego.

Zmarła 27 października 1944 w szpitalu oftalmicznym w Warszawie.

Tekla Trapszo spoczywa w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 229–6–4,5,6)[1].

Odznaczenia

Filmografia

Spektakle teatralne (wybór)

  • 1895 – Sapho, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
  • 1900 – Do rozwodu, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1900 – Fortepian Berty, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1900 – Pomyłka pana Lambinetta, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1907 – Pietro Caruso, Teatr Miejski w Kaliszu
  • 1909 – Sen nocy letniej, Teatr Wielki w Warszawie
  • 1924 – Ziemia nieludzka, (sala kina „Stylowy” przy ul. Ciasnej 21)
  • 1924 – Don Juan Tenorio, Teatr Narodowy w Warszawie
  • 1924 – Uciekła mi przepióreczka..., Teatr Narodowy w Warszawie

Przypisy

  1. Cmentarz Stare Powązki: KRYWULTOWIE, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-06-14].
  2. M.P. z 1937 r. nr 257, poz. 407 „za zasługi dla polskiej sceny”.

Bibliografia

  • Maria Bojarska: Mieczysława Ćwiklińska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988. ISBN 83-06-01370-0.
  • Adam Grzymała-Siedlecki: Świat aktorski moich czasów. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1957.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

POL Wawrzyn Akademicki BAR.svg
Baretka: Wawrzyn Akademicki.
Tekla Trapszo pocztówka (cropped).jpg
Tekla Trapszo, [1905-1914]
Tekla Trapszo i Aleksander Krywult grób 01.JPG
Autor: AldraW, Licencja: CC BY-SA 3.0
Grób Tekli Trapszo i Aleksandra Krywulta na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim
POL Krzyż Zasługi (1923) BAR.svg
Baretka: Krzyż Zasługi – Polska (II RP).