Teleskop Hale’a (Mount Palomar)

Teleskop Hale’a
Ilustracja
Kopuła, w której znajduje się Teleskop Hale’a
Państwo

 Stany Zjednoczone

Organizacja

Obserwatorium Palomar

Lokalizacja

Palomar Mountain, Kalifornia

Wysokość n.p.m.
Zakres widma

optyczne

Rozpoczęcie budowy

1936

Ukończenie budowy

1948

Średnica zwierciadła

5,08 m

Długość ogniskowej

16,76 m

Montaż

paralaktyczny

Kopuła

sferyczna

Położenie na mapie Kalifornii
Mapa konturowa Kalifornii, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Teleskop Hale’a”
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Teleskop Hale’a”
Ziemia33°21′22,6″N 116°51′53,5″W/33,356278 -116,864861
Teleskop Hale’a w obserwatorium na Mount Palomar

Teleskop Hale’a – największy teleskop obserwatorium Palomar, o średnicy zwierciadła wynoszącej 508 centymetrów (200 cali). Jego nazwa pochodzi od nazwiska George’a Ellery’ego Hale’a, projektanta osobiście nadzorującego budowę urządzenia w pierwszym okresie. Budowa teleskopu, finansowana przez Fundację Rockefellera, rozpoczęła się w 1936 i zakończyła dopiero w 1948 (z powodu II wojny światowej).

Był największym tego typu teleskopem na świecie aż do momentu oddania do użytku BTA-6 na Kaukazie w roku 1975. Mimo większych rozmiarów BTA-6 nie zdołał uzyskać większej zdolności rozdzielczej (0,025 sekundy łuku). Teleskop Hale’a można zatem uznać za najlepszy teleskop optyczny do czasu wybudowania Keck 1 w 1993.

Zasięg teleskopu Hale’a ocenia się na około 23 mag, pozwala on zatem na obserwację obiektów 6 lub 7 milionów razy słabszych od najsłabszych dostrzegalnych gołym okiem. Jego światłosiła wynosi f/3,3.

Historia

Hale nadzorował budowę teleskopów na Mount Wilson: 60-calowego (1,5 m) w 1908 i 100-calowego (2,5 m) w 1917. Koncepcja ich budowy okazała się udana; były głównymi narzędziami badawczymi astronomii w latach dwudziestych. Odkrywany ogrom wszechświata przekonywał Hale’a do potrzeby tworzenia jeszcze większych konstrukcji.

W roku 1928 Hale uzyskał sumę 6 milionów USD z konta Fundacji Rockefellera na budowę 200-calowego teleskopu, który zarządzany miał być przez Kalifornijski Instytut Techniczny (Caltech). Na początku lat 30. na miejsce budowy wyznaczył obszar na Mount Palomar, znajdujący się na wysokości 1700 m n.p.m. Wytworzenie 200-calowego zwierciadła zlecono firmie Corning Incorporated.

Teleskop Hale’a po raz pierwszy użyty został 26 stycznia 1949 pod kierownictwem Edwina Hubble’a, przy obserwacji mgławicy NGC 2261, znanej też jako Zmienna Mgławica Hubble’a. Zrobione wówczas zdjęcia publikowane były w czasopismach popularnonaukowych, a także w czasopiśmie „Collier’s” 7 maja 1949. Urządzenie to jest wciąż używane podczas każdej bezchmurnej nocy zarówno przez Caltech, jak i Uniwersytet Cornella, Uniwersytet Kalifornijski oraz Jet Propulsion Laboratory. Obserwatorium zaopatrzone jest w nowoczesny sprzęt optyczny, spektroskopowy oraz komputerowy.

Zwierciadło główne

Zwierciadło główne odlane zostało z pyrexu w Corning Incorporated w stanie Nowy Jork. Podczas odlewania szkła forma odlewnicza uległa uszkodzeniu i pracę trzeba było przerwać. Uszkodzone zwierciadło przeznaczone zostało na doświadczenia związane z wyważaniem, a tymczasem rozpoczęto pracę nad kolejnym zwierciadłem, które po kilkumiesięcznym procesie chłodzenia osiągnęło masę wyjściową 20 ton. Przewieziono je następnie koleją do Pasadeny (podróż trwała 16 dni), gdzie zostało oszlifowane.

Do dzisiaj pozostaje drugim co do wielkości szklanym zwierciadłem odlanym w całości. Jego masa ostatecznie (po oszlifowaniu) wyniosła 14,5 tony, a jego stworzenie uważa się za jedno z najważniejszych osiągnięć technologicznych XX wieku. Teleskop Hale’a osiągnął niemal górną granicę możliwości tego typu konstrukcji. Zwierciadła większych rozmiarów są mniej efektywne (np. BTA-6) i pod wpływem własnego ciężaru ulegają odkształceniom, które dla zachowania odpowiedniej jakości obrazu nie powinny być większe niż 25 nanometrów. Co 18–24 miesięcy jego powierzchnię poddaje się aluminizacji.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Usa edcp location map.svg
Autor: Uwe Dedering, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of the USA (without Hawaii and Alaska).

EquiDistantConicProjection:
Central parallel:

* N: 37.0° N

Central meridian:

* E: 96.0° W

Standard parallels:

* 1: 32.0° N
* 2: 42.0° N

Made with Natural Earth. Free vector and raster map data @ naturalearthdata.com.

Formulas for x and y:

x = 50.0 + 124.03149777329222 * ((1.9694462586094064-({{{2}}}* pi / 180))
      * sin(0.6010514667026994 * ({{{3}}} + 96) * pi / 180))
y = 50.0 + 1.6155950752393982 * 124.03149777329222 * 0.02613325650382181
      - 1.6155950752393982  * 124.03149777329222 *
     (1.3236744353715044  - (1.9694462586094064-({{{2}}}* pi / 180)) 
      * cos(0.6010514667026994 * ({{{3}}} + 96) * pi / 180))
Flag of the United States.svg
The flag of Navassa Island is simply the United States flag. It does not have a "local" flag or "unofficial" flag; it is an uninhabited island. The version with a profile view was based on Flags of the World and as a fictional design has no status warranting a place on any Wiki. It was made up by a random person with no connection to the island, it has never flown on the island, and it has never received any sort of recognition or validation by any authority. The person quoted on that page has no authority to bestow a flag, "unofficial" or otherwise, on the island.
Palomar arp 600pix.jpg
508cm teleskop w Obserwatorium na Mount Palomar.

ORYGINALNY OPIS:
CREDIT: NASA
SOURCE: http://lifesci3.arc.nasa.gov/SpaceSettlement/scenarios/images.jpg
COPYRIGHT: “NASA images generally are not copyrighted. You may use NASA imagery, video and audio material for educational or informational purposes, including photo collections, textbooks, public exhibits and Internet Web pages.”

PREPARED BY Adrian Pingstone in December 2003.
Palomar Hale Coupole.JPG
Autor: Denys (fr), Licencja: CC BY 3.0
Coupole du télescope Hale du Mont Palomar