Tony Blair

Tony Blair
Ilustracja
Pełne imię i nazwiskoAnthony Charles Lynton Blair
Data i miejsce urodzenia6 maja 1953
Edynburg
Premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
Okresod 2 maja 1997
do 27 czerwca 2007
Przynależność politycznaPartia Pracy
PoprzednikJohn Major
NastępcaGordon Brown
Faksymile
Odznaczenia
Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Boyacá (Kolumbia) Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone)
Blair i George W. Bush (2004)
Blair i Robert Gates (2007)

Tony Blair, właśc. Sir Anthony Charles Lynton Blair (ur. 6 maja 1953 w Edynburgu) – brytyjski polityk, w latach 1983–2007 członek Izby Gmin, w latach 1994–2007 przywódca Partii Pracy, w latach 1997–2007 premier Wielkiej Brytanii.

Życiorys

Młodość i wykształcenie

Urodził się w edynburskim Queen Mary Maternity Home. Jest synem prawnika i działacza Partii Konserwatywnej Leo Blaira i Hazel Corscadden, córki George Corscaddena. Dzieciństwo spędził w Durham, gdzie jego ojciec był wykładowcą uniwersyteckim. Uczył się w prywatnej szkole Fettes, określanej mianem „szkockiego Eton”. Jest absolwentem prawa na St John’s College w Uniwersytecie Oksfordzkim oraz City Law School w City University of London[1]. W czasie studiów Blaira jego matka zmarła na raka. Po ukończeniu uczelni Blair rozpoczął praktykę w Lincoln’s Inn.

Początki kariery politycznej

W 1975 wstąpił do Partii Pracy. Jego pierwsza próba dostania się do parlamentu z okręgu Beaconsfield w 1982 była nieudana, ale zwróciła na Blaira uwagę lidera laburzystów Michaela Foota. W 1983 wystartował w wyborach do Izby Gmin w nowo utworzonym okręgu Sedgefield. Wybory te wygrał uzyskując 47,6% głosów. Podczas kampanii wyborczej dał się poznać jako zwolennik wystąpienia Wielkiej Brytanii z EWG oraz jednostronnego rozbrojenia nuklearnego. Swoją pierwszą mowę na forum Izby Gmin wygłosił 6 lipca 1983.

Po wyborach Blair szybko awansował w partyjnej hierarchii. Już w 1984 został głównym mówcą opozycji ds. finansowych. Wkrótce związał się z reformatorskim nurtem w partii reprezentowanym przez jej lidera Neila Kinnocka. Po wyborach 1987 został członkiem opozycyjnego zespołu ds. handlu i przemysłu, gdzie zajmował się sprawami Londynu. W 1988 został członkiem gabinetu cieni jako minister ds. energii, a rok później został ministrem ds. zatrudnienia. Przed wyborami 1992 opowiadał się za modernizacją programu laburzystów i odpowiadał za wprowadzenie programu płacy minimalnej.

Wybory 1992 zostały przez Partię Pracy przegrane i Kinnock podał się do dymisji. Nowy lider laburzystów, John Smith, mianował Blaira opozycyjnym ministrem spraw wewnętrznych. Po nagłej śmierci Smitha w 1994 Blair wystartował w wyborach na lidera partii, w których pokonał Johna Prescotta i Margaret Beckett. Jako Lider Opozycji został powołany do Tajnej Rady. Stojąc na czele partii kontynuował rozpoczętą przez poprzedników reformę struktur partyjnych i starania o przesunięcie programu partii na pozycje centrowe. Blair ograniczył m.in. wpływy związków zawodowych w partii i usunął z jej programu postulat nacjonalizacji gospodarki[2].

Premier Wielkiej Brytanii

W wyborach 1 maja 1997 Partia Pracy, po raz pierwszy od 18 lat, pokonała konserwatystów, zdobywając absolutną większość 179 mandatów w Izbie Gmin. Zwycięstwa w kolejnych wyborach (w 2001 i 2005) uczyniły zeń najdłużej urzędującego laburzystowskiego premiera. Prowadził prorynkową politykę, tzw. „New Labour”. Rozpoczął również proces nadawania większej samodzielności częściom składowym brytyjskiej monarchii. 10 kwietnia 1998 podpisano porozumienie wielkopiątkowe, które (przynajmniej w teorii) kończyło protestancko-katolicki konflikt w Irlandii Północnej. W listopadzie 1998 Blair został pierwszym brytyjskim premierem, który przemawiał na forum Dáil Éireann, izby niższej irlandzkiego parlamentu. Większą samodzielność otrzymały Szkocja i Walia, gdzie powołano do życia regionalne ciała ustawodawcze.

Kiedy Partia Pracy była w opozycji głośno krytykowała rządzących konserwatystów za zbyt miękką, jej zdaniem, postawę w sprawie wojny w Bośni. Będąc u władzy Blair poparł w 1999 zdecydowane działania NATO podczas konfliktu w Kosowie. Po atakach z 11 września 2001 Blair popierał działania Stanów Zjednoczonych w Afganistanie i Iraku. Za popieranie polityki USA Blair został w 2003 odznaczony Złotym Medalem Kongresu (jako pierwszy Brytyjczyk od czasu Winstona Churchilla) oraz Ellis Island Medal of Honour jako pierwszy nie-Amerykanin w historii. Proamerykańska polityka zagraniczna nie zyskiwała Blairowi sympatii w kraju i w wyborach 2005 przewaga laburzystów w Izbie Gmin spadła ze 167 do 66 mandatów. Wybory lokalne w 2006 Partia Pracy przegrała.

Blair w 2002

Od listopada 1999 był wiceprzewodniczącym Międzynarodówki Socjalistycznej. 10 maja 2007 ogłosił swoją rezygnację ze stanowiska lidera Partii Pracy i zapowiedział, że 27 czerwca złoży rezygnację na ręce królowej Elżbiety II z urzędu premiera. 24 czerwca 2007 Gordon Brown zastąpił go na stanowisku przewodniczącego Partii Pracy, a 27 czerwca 2007 na stanowisku premiera Wielkiej Brytanii. Jednocześnie Blair zrezygnował z miejsca w parlamencie.

Dalsze życie

Były taoiseach Irlandii Bertie Ahern poinformował 27 czerwca 2007, że Blair zgodził się objąć stanowisko międzynarodowego wysłannika na Bliski Wschód tzw. kwartetu bliskowschodniego i zajmie się procesem pokojowym w tym regionie.

Życie prywatne

Rodzina

29 marca 1980 Blair poślubił Cherie Booth (ur. 23 września 1954), córkę aktora Tony’ego Bootha. Ma z nią trzech synów i córkę:

  • Euan Anthony Blair (ur. 19 stycznia 1984)
  • Nicholas „Nicky” John Blair (ur. 6 grudnia 1985)
  • Kathryn Hazel Blair (ur. 2 marca 1988)
  • Leo George Blair (ur. 20 maja 2000), pierwsze od 1849 dziecko, które urodziło się urzędującemu premierowi

Wyznanie

Przez większość życia był anglikaninem. Ceremonia jego konwersji na katolicyzm odbyła się po ustąpieniu ze stanowiska premiera 21 grudnia 2007 w prywatnej kaplicy arcybiskupa Westminsteru w Londynie, a Tony Blair przyjął komunię św. z rąk kard. Cormaca Murphy’ego O’Connora[3]. Katoliczką jest żona Blaira, Cherie. Również czworo ich dzieci przyjęło chrzest w Kościele katolickim.

Publikacje

  • Socialism, Fabian Society, 1994, ISBN 0-7163-0565-8.
  • What Price Safe Society?, Fabian Society, 1994, ISBN 0-7163-0562-3.
  • Let Us Face the Future, Fabian Society, 1995, ISBN 0-7163-0571-2.
  • New Britain: My Vision of a Young Country, Basic Books, 1997, ISBN 0-8133-3338-5.
  • Leading the Way: New Vision for Local Government, Institute for Public Policy Research, 1998, ISBN 1-86030-075-8.
  • The Third Way: New Politics for the New Century, Fabian Society, 1998, ISBN 0-7163-0588-7.
  • Superpower: Not Superstate? (Federal Trust European Essays), Federal Trust for Education & Research, 2000, ISBN 1-903403-25-1.
  • The Courage of Our Convictions, Fabian Society, 2002, ISBN 0-7163-0603-4.

Zobacz też

Przypisy

  1. Famous Alumni, City, University of London [dostęp 2018-08-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-01] (ang.).
  2. Tony Blair – życiorys, rogalinski.com.pl, 23 lutego 2012 [dostęp 2012-02-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-01-11].
  3. Piotr Zychowicz, Tony Blair został katolikiem, rp.pl, 23 grudnia 2007 [dostęp 2016-04-20].

Bibliografia

  • Leo Abse, Tony Blair. The Man Behind the Smile, Leo Abse, wyd. Rev. ed, London: Robson Books, 2001, ISBN 1-86105-364-9, OCLC 46503312.
  • John Rentoul, Tony Blair. Prime Minister, Little Brown, 2001, ISBN 0-316-85496-4.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg
Autor: Ta grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape., Licencja: CC BY-SA 3.0
Royal Coat of Arms of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland in the style used by the Government of Queen Elizabeth II from 1953 to the present (as used in all places except Scotland).
Quarterly, First and Fourth Gules three lions passant guardant in pale Or armed and langued Azure (for England), Second quarter Or a lion rampant within a double tressure flory counter-flory Gules (for Scotland), Third quarter Azure a harp Or stringed Argent (for Ireland), the whole surrounded by the Garter; for a Crest, the imperial crown Proper; for Supporters, dexter a lion rampant guardant Or crowned as the Crest, sinister a unicorn Argent armed, crined and unguled Proper, gorged with a coronet Or composed of crosses patée and fleurs de lys a chain affixed thereto passing between the forelegs and reflexed over the back also Or; Motto 'Dieu et mon Droit’ ('God and my Right') below the shield.
  • PINCHES, J.H & R.V., The Royal Heraldry of England, 1974, Heraldry Today.
Council of the EU and European Council.svg
This is a logo for European Council and the Council of the European Union. The logo is inspired by the lantern-shaped structure at the heart of the Europa building, the headquarters of both institutions.
Tony Blair crop.jpg
Autor: The Wolr Affairs Council, Licencja: CC BY 4.0
Portret Tony Blair
Presidential Medal of Freedom (ribbon).png
Ribbon of Presidential Medal of Freedom
Order of Boyacá - Extraordinary Grand Cross (Colombia) - ribbon bar.png
Autor: McOleo, Licencja: CC BY 3.0
This ribbon bar represents the following classes of the Order of Boyacá (Colombia):
  • Extraordinary Grand Cross
  • Grand Cross
  • Grand Officer
Tony Blair autograph.svg
Replication of signature of Tony Blair
Tony-Blair Robert-Gates.JPEG
Secretary of Defense Robert M. Gates, right, poses for a photograph with Prime Minister Tony Blair at Blair's residence in London, England, Jan. 14, 2007. Gates met with Blair to discuss, among other topics, the new Iraq plan. DoD photo by Cherie A. Thur lby. (Released) (Released to Public)
Tony Blair in 2002.jpg
President George W. Bush, seated next to British Prime Minister Tony Blair, addresses world leaders during the meeting of the NATO-Russia Council at Practica di Mare Air Force base near Rome, Italy.