Tour de Pologne

Tour de PologneCycling (road) pictogram.svg
Tour de Pologne 2004 - 000 0701.JPG
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Szczegóły wyścigu
DyscyplinaKolarstwo szosowe
Data powstania1928
Liczba edycji78 (w 2021)
Częstotliwośćco roku (sierpień)
TypWyścig wieloetapowy
PaństwoPOL Polska
OrganizatorLang Team
Dyrektor wyściguCzesław Lang
Strona internetowaOficjalna strona
Kategorie2.5 (1996-1997)
2.4 (1998-1999)
2.3 (2000-2001)
2.2 (2002-2004)
2.PT (2005-2010)
2.UWT (2011-)
CyklUCI World Tour
Zwycięzcy
Ostatni zwycięzcaPOR João Almeida
Najwięcej zwycięstwPOL Marian Więckowski
POL Dariusz Baranowski
POL Andrzej Mierzejewski
(3 zwycięstwa)
Aktualne wyścigi
Crystal Clear app kworldclock.png
Ostatnia edycja :
Tour de Pologne 2021
Commons-logo.svgDokumentacja Wikidata-logo S.svg

Tour de Pologne (pol. Wyścig dookoła Polski, TdP) – wieloetapowy szosowy wyścig kolarski, organizowany cyklicznie na terenie Polski, będący jedną z najbardziej prestiżowych międzynarodowych imprez sportowych w Polsce organizowanych regularnie. Od 1. edycji w 1928 do 49. w 1992 posiadał status wyścigu amatorskiego (jedynie w 1974 wyjątkowo rozgrywany był w formule open z udziałem zawodowców). Od 1993 – po przejęciu organizacji przez Czesława Langa – jest w pełni zawodowy. Od 2005 należał do cyklu UCI ProTour, od 2009 do UCI World Ranking, od 2011 do UCI World Tour.

Całkowita długość trasy TdP wynosi około 1200 kilometrów, choć w przeszłości bywała znacznie większa (w 1953 roku kolarze musieli pokonać aż 2311 km); trasa wiedzie z północy na południe Polski. Od 1999 do 2005 wyścig kończyła górska czasówka z metą na Orlinku w Karpaczu. W sezonie 2008 trasa zawodów została diametralnie zmieniona i przeniesiona na wschodnie tereny kraju. Od tego momentu meta wyścigu usytuowana jest w Krakowie. W 2016 rozegrano również Tour de Pologne kobiet – pierwsza (i dotychczas jedyna) edycja rozpoczęła się dzień po zakończeniu wyścigu mężczyzn.

Historia

(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
TdP 2004, etap górski.
W okolicach Świdnicy.
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Finał w Karpaczu.

Wstępne koncepcje przeprowadzenia w odrodzonej i niepodległej Polsce wieloetapowej imprezy kolarskiej – wzorowanej na coraz popularniejszym Tour de France – pojawiały się już na początku lat 20. XX wieku. Bardziej realnych kształtów pomysły te nabrały jednak dopiero kilka lat później, gdy konkretny projekt jej organizacji przedstawiły wspólnie: Warszawskie Towarzystwo Cyklistów i dziennik „Przegląd Sportowy”. To właśnie z ich inicjatywy postanowiono późnym latem 1928 rozegrać I Bieg Kolarski dookoła Polski (pierwsza i oryginalna nazwa TdP). Jego historyczna, premierowa edycja odbyła się w dniach 7–16 września 1928 roku, a na starcie stanęło 71 kolarzy (do mety dojechało 43), z których – po przejechaniu prawie 1500 km, podzielonych na 8 etapów – najlepszym okazał się Feliks Więcek z Bydgoskiego Klubu Kolarskiego (zwycięzca aż 6 etapów).

Do wybuchu II wojny światowej odbyły się jeszcze cztery edycje narodowego touru, z których dwie – w latach 1937 i 1939 – wygrał „tygrys szos” – Bolesław Napierała. 4. edycja (1937) była pierwszą, w której – oprócz Polaków – udział wzięli także obcokrajowcy – na starcie stanęły bowiem drużyny: Węgier, Rumunii oraz kombinowana (po dwóch zawodników) ekipa francusko-włoska. Wówczas to po raz pierwszy przyznano również nagrody pieniężne (12 tys. franków dla zwycięskiego zespołu i 5 tys. franków dla indywidualnego tryumfatora).

Pierwsze wyścigi znacznie różniły się od współczesnych. Etapy były o wiele dłuższe (często na dystansie ok. 300 km), kolarze notorycznie łapali „gumy” na szutrowych drogach, a w celu zaspokojenia głodu przerywali jazdę, by skorzystać z przygotowanych posiłków.

Po zakończeniu działań wojennych wrócono do idei kolarskiej walki dookoła Polski. W 1947, dzięki współpracy: Polskiego Związku Kolarskiego, wydawcy prasowego „Czytelnik” i grupy dziennikarzy, udało się po 8-letniej przerwie reaktywować wyścig. Zwycięzcą po przejechaniu zaledwie czterech etapów i 606 km (najkrótsza trasa w całej historii TdP) okazał się Stanisław Grzelak (Tramwajarz Łódź). Tę edycję żartobliwie nazwano "kieszonkową" (z racji bardzo krótkiej trasy) lub "gumową" (z powodu dużej liczby przebitych dętek). 22 czerwca 1948 po raz pierwszy etap TdP wygrał obcokrajowiec – Szwed Olle Persson (WarszawaOlsztyn), a cała edycja cieszyła się olbrzymią popularnością wśród kibiców i mediów.

Od tego czasu (aż do połowy lat 90. XX wieku) nie udało się jednak uzyskać wyścigowi odpowiedniej rangi. Na przeszkodzie stanęła postawa władz i faworyzowanie innej imprezy kolarskiej – Wyścigu Pokoju. Z tego okresu warto odnotować: triumfy kolarzy zagranicznych – Włocha Francesco Locatelliego (1949, pierwszy zwycięzca klasyfikacji generalnej spoza Polski), Belga Rogera Dierckena (1960), Hiszpana José Luis Viejo (1972) oraz Belga André Delcroix (1974), najdłuższą edycję wyścigu – 2311 km i 13 etapów (1953) oraz hat-trick zwycięstw Mariana Więckowskiego (w latach 1954–1956), który powtórzył dopiero Dariusz Baranowski (w latach 1991–1993). W 1957 do regulaminu wyścigu wprowadzono zapis umożliwiający – w przypadku awarii sprzętu – korzystanie z pomocy wozu technicznego, osób postronnych lub współzawodników, włącznie z wymianą roweru. Podczas tej edycji, po raz pierwszy zastosowano także fotokomórkę na finiszu. Okazała się ona potrzebna już na pierwszym etapie, gdy metę w Toruniu niemal równocześnie minęli Grzegorz Chwiendacz i Henryk Łasak (wygrał ten pierwszy). W trakcie edycji 1967 doszło do pierwszego dramatycznego zdarzenia w wyścigu. 17 września – na trasie 3. etapu – doszło do kraksy, w wyniku której obrażeń głowy doznał 22-letni Jan Myszak (następnego dnia rano zmarł on w szpitalu w Sanoku).

Od 1993 roku funkcję dyrektora wyścigu objął wicemistrz Igrzysk Olimpijskich w Moskwie i pierwszy polski kolarz zawodowy – Czesław Lang, którego praca zaowocowała regularnym wzrostem prestiżu imprezy.

W 1996 roku została ona oznaczona kategorią 2.5, najniższą w ówczesnym kalendarzu UCI.

W 1997 roku podczas Kongresu Międzynarodowej Unii Kolarskiej w San Sebastián, Tour de Pologne awansował o jedną klasę, otrzymując kategorię 2.4 i został zakwalifikowany jako „Wyścig Narodowy”.

W 1999 roku na Mistrzostwach Świata w Weronie Komisja Techniczna UCI awansowała wyścig do klasy 2.3, a 12 października 2001 roku, podczas kongresu Rady Kolarstwa Zawodowego (Professional Cycling Council), Tour ponownie awansował, otrzymując kategorię 2.2.

W 2005 roku decyzją władz UCI Wyścig został włączony do cyklu wielu imprez nazwanych UCI ProTour, jako jedyna tego typu impreza w Europie Środkowo-Wschodniej[1]. W skład tej wyselekcjonowanej grupy weszły trzy wielkie toury (Grand Tour): Giro d’Italia, Tour de France, Vuelta a España, klasyki Pucharu Świata, wyścigi etapowe kategorii 2.HC (np. Paryż-Nicea, Tour de Suisse), klasyki 1.HC (np. La Flèche Wallonne – Walońska Strzała). Tour de Pologne jako jedyny awansował o dwie klasy i został zrównany z imprezami 2.HC.

Przez wiele lat Tour de Pologne odbywał się w różnych terminach (najczęściej pomiędzy lipcem a październikiem). Po przejęciu wyścigu przez Czesława Langa pierwszym stałym terminem aż do 2008 roku był wrzesień (najczęściej drugi tydzień tego miesiąca). Od 2009 roku wyścig odbywa się w sierpniu (jednak od tego czasu pierwsze etapy odbywały się w ostatnich dniach lipca) zaledwie tydzień po Tour de France jednocześnie nie kolidując z odbywającym się w tym samym czasie Vuelta a España (z wyjątkiem 2012 i 2016 roku kiedy to z powodu letnich igrzysk olimpijskich wyścig wyjątkowo odbywał się w lipcu kolidując jednocześnie z Tour de France).

Pięciokrotnie Tour de Pologne otrzymał tytuł „Najlepszej Imprezy Sportowej Roku” w Polsce w Plebiscycie Przeglądu Sportowego, w latach 1995, 1996, 2004, 2008 i 2011. Zyskuje również uznanie władz Międzynarodowej Unii Kolarskiej zdobywając wysokie oceny za organizację[2]

Koszulki

Koszulki podstawowe

(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Marcin Osiński podczas Tour de Pologne 2006
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Murilo Fischer w białej koszulce najlepszego górala podczas TdP2007

Podczas wyścigu prowadzone są różne klasyfikacje zawodników, najlepszy kolarz w danej kategorii otrzymuje koszulkę jej lidera, w której kontynuuje wyścig na następnym etapie. Te koszulki to:

  • żółta koszulka – jedzie w niej lider czasowej indywidualnej klasyfikacji generalnej. Jest nim zawodnik, którego suma czasów zarejestrowanych na poszczególnych etapach, łącznie ze wszystkimi bonifikatami i karami, jest najmniejsza;
  • różowa koszulka – jedzie w niej najlepszy kolarz w klasyfikacji górskiej (tzw. góral). Podczas etapów górskich na trasie znajdują się premie górskie kilku kategorii, punkty przyznawane są kilku pierwszym kolarzom w zależności od kategorii;
  • granatowa koszulka – jedzie w niej najlepszy kolarz w klasyfikacji na najaktywniejszego. W wyścigu przyznawane są punkty za specjalne lotne premie. Na linii premii lotnej trzej pierwsi zawodnicy otrzymują odpowiednio następującą liczbę punktów: 3, 2, 1;
  • biała koszulka – jedzie w niej najlepszy kolarz w klasyfikacji punktowej. W wyścigu przyznawane są punkty za dojechanie na metę na czołowych pozycjach w etapach, jak i za tzw. lotne premie charakterystyczne dla etapów płaskich. Na mecie każdego z etapów 20 pierwszych zawodników otrzymuje następującą liczbę punktów za zajęte miejsca:
MiejscePunkty
120
219
318
417
516
MiejscePunkty
615
714
813
912
1011
MiejscePunkty
1110
129
138
147
156
MiejscePunkty
165
174
183
192
201

Na koniec każdego etapu liderzy tych 4 klasyfikacji są oficjalnie dekorowani koszulkami przez organizatora wyścigu i są zobowiązani jechać w nich kolejnego dnia.

Jeśli ten sam zawodnik będzie liderem więcej niż jednej klasyfikacji, zakłada koszulkę według następującej hierarchii:

  1. "Klasyfikacja generalna" (żółta koszulka)
  2. "Klasyfikacja górska" (różowa koszulka)
  3. "Klasyfikacja na najaktywniejszego" (granatowa koszulka)
  4. "Klasyfikacja punktowa" (biała koszulka)

Klasyfikacje dodatkowe

Obok podstawowych organizator zawodów prowadzi(ł) także dodatkowe klasyfikacje:

obecnie:

  • klasyfikacja drużynowa;
  • klasyfikacja na najlepszego Polaka

w przeszłości:

  • niebieska koszulka – klasyfikacja na najwszechstronniejszego;
  • biało-granatowa koszulka – klasyfikacja zawodników, którzy wygrali największą ilość etapów;
TdP 2009 – ucieczka w Łańcucie

Triumfatorzy Tour de Pologne

Lista zwycięzców indywidualnej klasyfikacji generalnej

Lp.RokEtapyKmZwycięzcaDrużyna
1.192881491II Rzeczpospolita Feliks WięcekBydgoski Klub Kolarzy
2.1929122250II Rzeczpospolita Józef StefańskiAKS Warszawa
***
3.193391721II Rzeczpospolita Jerzy LipińskiSkoda Warszawa
***
4.193791336II Rzeczpospolita Bolesław NapierałaPolska II
***
5.193981291II Rzeczpospolita Bolesław NapierałaSyrena Warszawa
***
6.19474606 Stanisław GrzelakTramwajarz Łódź
7.1948111963 Wacław WójcikPolska I
8.1949121994Włochy Francesco LocatelliWłochy
***
9.1952111959 Wacław WójcikCWKS Warszawa
10.1953132311 Mieczysław WilczewskiUnia Chorzów
11.1954121925 Marian WięckowskiCWKS Warszawa
12.1955101563 Marian WięckowskiCWKS Warszawa
13.195681221 Marian WięckowskiCWKS Legia Warszawa
14.1957111968 Henryk KowalskiLechia Gdańsk
15.1958112038 Bogusław FornalczykLZS Myszków
16.1959111621 Wiesław PodobasCWKS Warszawa
17.196081336Belgia Roger DierckenBelgia
18.196181329 Henryk KowalskiLechia Gdańsk
19.196281278 Jan KudraSpołem Łódź
20.196381482 Stanisław GazdaStart Bielsko
21.1964101394 Rajmund ZielińskiLZS Nowogard
22.196591318 Józef BekerLZS Mokrzeszów
23.1966101272 Józef GawliczekLZS II
24.1967111682 Andrzej BławdzinLZS Mazowsze
25.1968121757 Jan KudraSpołem Łódź
26.1969131795 Wojciech MatusiakArkonia Szczecin
27.1970121611 Jan StachuraUnia Oświęcim
28.1971121291 Stanisław SzozdaCWKS Legia Warszawa
29.1972101194 José Luis ViejoHiszpania
30.1973121512 Lucjan LisGórnik Radzionków
31.1974 p+111593Belgia André DelcroixBelgia
32.1975 p+101440 Tadeusz MytnikFlota Gdynia
33.1976 p+101499 Janusz KowalskiPolska
34.1977 p+101460 Lechosław MichalakPolska I
35.1978 p+111415 Jan BrzeźnyPolska I
36.1979 p+91335 Henryk CharuckiMetalowiec
37.1980 p+101282 Czesław LangPolska I
38.1981 p+91195 Jan BrzeźnyPolska I
39.1982 p+8892 Andrzej MierzejewskiPolska
40.1983 p+91147 Tadeusz KrawczykPolska I
41.1984 p+91219Polska Andrzej MierzejewskiPolska
42.1985 p+101224 Marek LeśniewskiPolska
43.1986 p+101490 Marek KulasPolska
44.1987 p+81162 Zbigniew PiątekPolska
45.1988 p+71016 Andrzej MierzejewskiLZS I
46.1989 p+81271Polska Marek WronaJZS Jelcz Oława
47.199091207Polska Mieczysław KarłowiczJZS Jelcz
48.1991 p+81222Polska Dariusz BaranowskiOZKol Wałbrzych
49.1992 p+81149Polska Dariusz BaranowskiSoia – Górnik
50.1993 p+121794Polska Dariusz BaranowskiPekaes Lang Rover Legia
51.1994 p+71110Włochy Maurizio FondriestLampre Panaria Animex
52.1995 p+71254Polska Zbigniew SpruchLampre Panaria Animex
53.199681346Rosja Wiaczesław DżawanianRoslotto ZG
54.199781499Szwajcaria Rolf JärmannCasino – Géant
55.199881434Rosja Siergiej IwanowTVM Farm Frites
56.199971164Polska Tomasz BrożynaMróz
57.200071171Polska Piotr PrzydziałMat Ceresit CCC
58.200181249Czechy Ondřej SosenkaCCC Mat
59.200281273Francja Laurent BrochardJean Delatour
60.200381233Polska Cezary ZamanaAction Nvidia Mróz
61.200481264Czechy Ondřej SosenkaAqua & Sapone
62.200581246Luksemburg Kim KirchenFassa Bortolo
63.200671221Niemcy Stefan SchumacherGerolsteiner
64.200771237Belgia Johan VansummerenPredictor-Lotto
65.20086[a]1076Niemcy Jens VoigtTeam CSC
66.200971253Włochy Alessandro BallanLampre
67.201071241Irlandia Daniel MartinGarmin-Transitions
68.201171113Słowacja Peter SaganLiquigas
69.201271234Włochy Moreno MoserLiquigas
70.201371227Holandia Pieter WeeningOrica-GreenEDGE Cycling Team
71.201471251Polska Rafał MajkaTinkoff-Saxo
72.201571076Hiszpania Ion IzagirreMovistar Team
73.20166[b]1190Belgia Tim WellensLotto Soudal
74.201771123Belgia Dylan TeunsBMC Racing Team
75.201871026Polska Michał KwiatkowskiTeam Sky
76.201971036Rosja Pawieł SiwakowTeam Ineos
77.20205[c]911Belgia Remco EvenepoelDeceuninck-Quick Step
78.202171141Portugalia João AlmeidaDeceuninck-Quick Step

p – prolog

Podium klasyfikacji generalnej

Wikidata-logo S.svgRokPierwszeDrugieTrzecie
1928POL Feliks WięcekPOL Wiktor OleckiPOL Stanisław Kłosowicz
1929POL Józef StefańskiPOL Eugeniusz MichalakPOL Wacław Kołodziejczyk
1933POL Jerzy LipińskiPOL Wiktor OleckiPOL Stanisław Wasilewski
1937POL Bolesław NapierałaPOL Stanisław Wasilewski POL Józef Kapiak
1939POL Bolesław NapierałaPOL Marian RzeźnickiPOL Mieczysław Jaskolski
1947POL Stanisław GrzelakPOL Zdzisław StolarczykPOL Bolesław Napierała
1948POL Wacław WójcikPOL Lucjan PietraszewskiPOL Wacław Wrzesiński
1949ITA Francesco LocatelliROU Marin NiculescuDEN Kaj Allan Olsen
1952POL Wacław WójcikPOL Józef KapiakPOL Mieczysław Ulik
1953POL Mieczysław WilczewskiPOL Wacław WójcikPOL Grzegorz Chwiendacz
1954POL Marian WięckowskiPOL Stanisław BugalskiPOL Adam Wiśniewski
1955POL Marian WięckowskiPOL Wiesław PodobasPOL Adam Wiśniewski
1956POL Marian WięckowskiPOL Stanisław BugalskiPOL Wiesław Podobas
1957POL Henryk Kowalski POL Stanisław BugalskiPOL Wacław Wrzesiński
1958POL Bogusław FornalczykBEL Constant GoosensPOL Stanisław Gazda
1959POL Wiesław PodobasPOL Stanisław GazdaNED Dick Enthoven
1960BEL Roger DierckenPOL Jan KudraURS Anatolij Olizarienko
1961POL Henryk Kowalski POL Bogusław FornalczykGDR Eberhard Butzke
1962POL Jan KudraBEL Roger SwertsPOL Sylwester Góral
1963POL Stanisław GazdaPOL Stanisław PawłowskiPOL Józef Beker
1964POL Rajmund ZielińskiPOL Władysław KozłowskiPOL Jan Magiera
1965POL Józef BekerPOL Jerzy MikołajczykPOL Władysław Kozłowski
1966POL Józef GawliczekPOL Jan MagieraPOL Tadeusz Zadrożny
1967POL Andrzej BławdzinURS Aleksandr KulibinPOL Józef Mikołajczyk
1968POL Jan KudraPOL Marian FormaPOL Stanisław Demel
1969POL Wojciech MatusiakPOL Zygmunt HanusikPOL Ryszard Szurkowski
1970POL Jan Stachura POL Czesław PolewiakPOL Tadeusz Szpak
1971POL Stanisław SzozdaPOL Jan SmyrakFRA Ladislav Zakretta
1972ESP Jose Luis ViejoPOL Tadeusz MytnikPOL Stanisław Gazda
1973POL Lucjan LisPOL Ryszard SzurkowskiPOL Tadeusz Mytnik
1974BEL André DelcroixBEL Ludo PeetersPOL Wojciech Matusiak
1975POL Tadeusz MytnikGDR Hans-Joachim HartnickPOL Marian Majkowski
1976POL Janusz Kowalski POL Jan BrzeźnyGDR Joachim Vogel
1977POL Lechosław MichalakPOL Tadeusz SkrzypekGDR Michael Schiffner
1978POL Jan BrzeźnyPOL Tadeusz Wojtas POL Jan Jankiewicz
1979POL Henryk CharuckiPOL Janusz Kowalski POL Jan Krawczyk
1980POL Czesław LangPOL Tadeusz Wojtas POL Jan Jankiewicz
1981POL Jan BrzeźnyPOL Roman CieślakPOL Sławomir Podwójniak
1982POL Andrzej MierzejewskiGDR Jan SchurTCH Stanislav Masiar
1983POL Tadeusz KrawczykPOL Andrzej SerediukPOL Andrzej Mierzejewski
1984POL Andrzej MierzejewskiPOL Tadeusz KrawczykPOL Tadeusz Piotrowicz
1985POL Marek LeśniewskiPOL Zdzisław WronaPOL Dariusz Zakrzewski
1986POL Marek KulasPOL Zbigniew LudwiniakPOL Mirosław Uryga
1987POL Zbigniew PiątekPOL Marek LeśniewskiCAN Czesław Łukaszewicz
1988POL Andrzej MierzejewskiURS Arvi TammesaluPOL Mieczysław Karłowicz
1989POL Marek WronaPOL Sławomir KrawczykPOL Robert Krzyżostaniak
1990POL Mieczysław Karłowicz URS Grigorij IsczenkoPOL Tomasz Brożyna
1991POL Dariusz BaranowskiPOL Mariusz BilewskiPOL Marek Kamiński
1992POL Dariusz BaranowskiLTU Raimondas RumšasBLR Igor Pastauchowicz
1993POL Dariusz BaranowskiPOL Marek LeśniewskiLTU Ivanas Romanovas
1994ITA Maurizio FondriestITA Marco LiettiPOL Tomasz Brożyna
1995POL Zbigniew SpruchITA Fabrizio GuidiPOL Dariusz Baranowski
1996RUS Wiaczesław DżawanianITA Maurizio FondriestITA Andrea Noé
1997SUI Rolf JärmannPOL Zenon JaskułaSLO Sasa Sviben
1998RUS Siergiej Iwanow FRA Jacky DurandITA Fabio Malberti
1999POL Tomasz BrożynaPOL Cezary ZamanaGER Jens Voigt
2000POL Piotr PrzydziałPOL Piotr WadeckiRUS Siergiej Iwanow
2001CZE Ondřej SosenkaGER Jens VoigtPOL Piotr Przydział
2002FRA Laurent BrochardPOL Tomasz BrożynaPOL Marek Rutkiewicz
2003POL Cezary ZamanaITA Andrea NoéBEL Dave Bruylandts
2004CZE Ondřej SosenkaPOR Hugo SabidoITA Franco Pellizotti
2005LUX Kim KirchenNED Pieter WeeningNED Thomas Dekker
2006GER Stefan SchumacherAUS Cadel EvansITA Alessandro Ballan
2007BEL Johan VansummerenNED Robert GesinkLUX Kim Kirchen
2008GER Jens VoigtDEN Lars BakITA Franco Pellizotti
2009ITA Alessandro BallanESP Daniel MorenoNOR Edvald Boasson Hagen
2010IRL Daniel MartinSLO Grega BoleNED Bauke Mollema
2011SVK Peter SaganIRL Daniel MartinITA Marco Marcato
2012ITA Moreno MoserPOL Michał Kwiatkowski COL Sergio Henao
2013NED Pieter WeeningESP Ion IzagirreFRA Christophe Riblon
2014POL Rafał MajkaESP Ion IzagirreESP Beñat Intxausti
2015ESP Ion IzagirreBEL Bart De ClercqBEL Ben Hermans
2016BEL Tim WellensITA Fabio FellineITA Alberto Bettiol
2017BEL Dylan TeunsPOL Rafał MajkaNED Wout Poels
2018POL Michał Kwiatkowski GBR Simon YatesFRA Thibaut Pinot
2019RUS Pawieł SiwakowAUS Jai HindleyITA Diego Ulissi
2020BEL Remco EvenepoelDEN Jakob FuglsangGBR Simon Yates
2021POR João AlmeidaSLO Matej MohoričPOL Michał Kwiatkowski

Lista zwycięzców pozostałych klasyfikacji

Lp.RokKlasyfikacja
górska
Klasyfikacja
aktywnych
Klasyfikacja
punktowa/sprinterska
Klasyfikacja
drużynowa
1.1928AKS Warszawa
2.1929AKS Warszawa
3.1933Jur Warszawa
4.1937Polska I
5.1939
6.1947Ruch Chorzów
7.1948Polska I
8.1949Rumunia
9.1952CWKS I
10.1953
11.1954CWKS I
12.1955CWKS I
13.1956CWKS I
14.1957Federacja Gwardia
15.1958Belgia Constant Goossens
16.1959
17.1960ZSRR
18.1961LZS I
19.1962LZS I
20.1963 Jan Kudra Rajmund Zieliński
21.1964LZS I
22.1965Start I
23.1966 Józef Gawliczek Bernard PatzigLZS II
24.1967 Józef Mikołajczyk Andrzej BławdzinLZS Zieloni
25.1968Polska I
26.1969 Jan Magiera Zygmunt HanusikPolska II
27.1970 Jurij Połupanow Henryk Woźniak
28.1971 Ryszard Szurkowski Ryszard SzurkowskiKatowice
29.1972 José Luis Viejo José Luis Viejo
30.1973 Ryszard Szurkowski
31.1974 Ryszard Szurkowski Ryszard Szurkowski
32.1975Czechosłowacja Miroslav SýkoraPolska I
33.1976Polska
34.1977NRD
35.1978 Jan BrzeźnyPolska I
36.1979 Jan Krawczyk Ryszard SzurkowskiChemik
37.1980Polska Lechosław Michalak
38.1981Polska Roman CieślakPolska Tadeusz KrawczykPolska I
39.1982 Mathias KittelPolska
40.1983Polska Lechosław MichalakPolska Witold MokiejewskiPolska I
41.1984Polska Janusz BieniekPolska Marek LeśniewskiPolska
42.1985Polska Marek LeśniewskiPolska Marek LeśniewskiPolska
43.1986Polska Jan SkowronekPolska Mirosław UrygaPolska
44.1987Polska Andrzej DulasPolska Czesław ŁukaszewiczGwardia Katowice
45.1988 Siergiej Uszakow Dżamolidin AbdużaparowLegia I
46.1989Polska Sławomir KrawczykLegia
47.1990Polska Piotr KorabPolska Mieczysław KarłowiczKorona Wimar Kielce
48.1991Polska Władimir PerelaznyjWasowski Korona Kielce
49.1992Polska Dariusz BaranowskiBiałoruś Igor PastaukhowiczLitwa
50.1993Polska Piotr ChmielewskiLitwa Remigijus LupeikisPolska Zbigniew SpruchLitwa
51.1994Portugalia Quintino RodriguesWłochy Maurizio FondriestŁotwa Kaspars OzersLampre Animex
52.1995Włochy Mariano PiccoliWłochy Mariano PiccoliPolska Zbigniew SpruchDEK Meble Joko Romar
53.1996Litwa Raimondas RumšasRosja Wiaczesław DżawanianRosja Wiaczesław DżawanianRoslotto – ZG Mobili
54.1997Włochy Oscar PellicioliPolska Jacek MickiewiczSzwajcaria Markus ZbergMróz
55.1998Polska Andrzej SypytkowskiPolska Zbigniew SpruchMróz
56.1999Polska Piotr PrzydziałPolska Piotr PrzydziałPolska Piotr WadeckiMróz
57.2000Włochy Luca BelluominiPolska Marcin GębkaRosja Siergiej IwanowMat Ceresit CCC
58.2001Włochy Ruggero MarzoliPolska Marcin GębkaNiemcy Jens VoigtCCC Mat
59.2002Polska Cezary ZamanaPolska Kazimierz StafiejPolska Marek RutkiewiczCCC – Polsat
60.2003Portugalia Nuno RibeiroPolska Kazimierz StafiejHiszpania Yon BruL.A. Pecol
61.2004Polska Przemysław NiemiecUkraina Bohdan BondariewAustralia Allan DavisMilaneza Maia
62.2005Polska Bartosz HuzarskiNiemcy Robert FörsterLuksemburg Kim KirchenRabobank
63.2006Polska Bartosz HuzarskiPolska Marcin OsińskiBelgia Wouter WeylandtCrèdit Agricole
64.2007Francja Yoann Le BoulangerPolska Łukasz BodnarHiszpania José Joaquín RojasTeam CSC
65.2008Niemcy Jens VoigtPolska Marcin SapaAustralia Allan DavisTeam CSC
66.2009Polska Marek RutkiewiczSzwajcaria David LoosliBelgia Jürgen RoelandtsCaisse d'Epargne
67.2010Holandia Johnny Hoogerland
Vacansoleil
Holandia Johnny Hoogerland
Vacansoleil
Australia Allan Davis
Team Astana
Garmin-Transitions
68.2011Polska Michał Gołaś
Vacansoleil-DCM
Polska Adrian Kurek
Reprezentacja Polski
Słowacja Peter Sagan
Liquigas-Cannondale
Vacansoleil-DCM
69.2012Polska Tomasz Marczyński
Vacansoleil-DCM
Polska Adrian Kurek
Utensilnord Named
Wielka Brytania Ben Swift
Sky Procycling
Sky Procycling
70.2013Polska Tomasz Marczyński
Vacansoleil-DCM
Polska Bartosz Huzarski
Team NetApp-Endura
Polska Rafał Majka
Team Saxo-Tinkoff
RadioShack-Leopard
71.2014Polska Maciej Paterski
CCC Polsat Polkowice
Austria Matthias Krizek
Cannondale Pro Cycling
Białoruś Jauhien Hutarowicz
Ag2r-La Mondiale
Movistar Team
72.2015Polska Maciej Paterski
CCC Polsat Polkowice
Polska Kamil Gradek
Reprezentacja Polski
Niemcy Marcel Kittel
Team Giant-Alpecin
Lotto Soudal
73.2016Belgia Tim Wellens
Lotto Soudal
Belgia Tim Wellens
Lotto Soudal
Włochy Alberto Bettiol
Cannondale-Drapac
Lotto Soudal
74.2017Włochy Diego Rosa
Team Sky
Holandia Bert-Jan Lindeman
Team LottoNL-Jumbo
Słowacja Peter Sagan
Bora-Hansgrohe
Lotto Soudal
75.2018Austria Patrick Konrad
Bora-Hansgrohe
Belgia Jenthe Biermans
Team Katusha-Alpecin
Polska Michał Kwiatkowski
Team Sky
Ag2r-La Mondiale
76.2019Niemcy Simon Geschke
CCC Team
Francja Charles Planet
Novo Nordisk
Francja Marc Sarreau
Groupama-FDJ
Team Ineos
77.2020Polska Patryk Stosz
Reprezentacja Polski
Polska Maciej Paterski
Reprezentacja Polski
Słowenia Luka Mezgec
Mitchelton-Scott
Mitchelton-Scott
78.2021Polska Łukasz Owsian
Reprezentacja Polski
Holandia Taco van der Hoorn
Intermarché-Wanty-Gobert Matériaux
Portugalia João Almeida
Deceuninck-Quick Step
Deceuninck-Quick Step

Puste pola oznaczają, że klasyfikacji prawdopodobnie nie prowadzono.

Rekordy

Wygrane wyścigi

Zwycięzca TdP 2004 Ondřej Sosenka
Kim Kirchen – zwycięzca TdP 2005
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Stefan Schumacher – zwycięzca TdP 2006

Trzech kolarzy wygrało Tour de Pologne 3-krotnie:

Marian Więckowski1954, 1955, 1956
Andrzej Mierzejewski1982, 1984, 1988
Polska Dariusz Baranowski1991, 1992, 1993

Po 2 razy triumfowali:

II Rzeczpospolita Bolesław Napierała1937, 1939
Wacław Wójcik1948, 1952
Henryk Kowalski1957, 1961
Jan Kudra1962, 1968
Jan Brzeźny1978, 1981
Słowacja Ondřej Sosenka2001, 2004

Wygrane etapy

15
Ryszard Szurkowski
11
Wacław Wrzesiński
10
Polska Zbigniew Spruch
9
Stanisław Królak
8
Estonia Jaan Kirsipuu
Stanisław Szozda
II Rzeczpospolita Stanisław Wasilewski
Adam Wiśniewski
Wacław Wójcik
7
Jan Jankiewicz
Lechosław Michalak
Tadeusz Mytnik
Janusz Paradowski
Rajmund Zieliński

Etapy w koszulce lidera

20
Marian Więckowski (w 3 wyścigach, w latach 1954–1956)
16
Wacław Wójcik (3, 1948–1953)
15
II Rzeczpospolita Bolesław Napierała (2, 1937–1939)
Marek Leśniewski (3, 1984–1987)
Polska Zbigniew Spruch (4, 1989–1998)
14
Tadeusz Mytnik (4, 1972–1980)
Lechosław Michalak (2, 1977–1979)
Andrzej Mierzejewski (4, 1982–1988)

Cały wyścig w koszulce lidera przejechali Józef Stefański (1929) i Bolesław Napierała (1937).

Trasa poza Polską

W trakcie pięciu dotychczasowych edycji trasa wyścigu częściowo wiodła poza terytorium Polski, tj. etapy lub części etapów odbyły się poza granicami Rzeczypospolitej (w Republice Czeskiej, we Włoszech i na Słowacji):

  • 2010 – 4 sierpnia, podczas etapu z Tychów do Cieszyna (chcąc uczcić 1200-lecie tego miasta) kolarze wjechali Mostem Wolności na Olzie do Czeskiego Cieszyna. Trzy rundy okrężne – liczące po 6,8 km – przeprowadzono ulicami i obydwoma mostami polskiego oraz czeskiego Cieszyna. Przed wjazdem na pierwszą rundę, w Czeskim Cieszynie, na 22 km przed metą rozegrano lotny finisz[3];
  • 2011 – 3 sierpnia, podczas etapu z Oświęcimia do Cieszyna kolarze wjechali Mostem Przyjaźni na Olzie do Czeskiego Cieszyna. Trzy rundy okrężne przeprowadzono ulicami i obydwoma mostami polskiego oraz czeskiego Cieszyna;
  • 2012 – 12 lipca, podczas etapu z Kędzierzyna-Koźla do Cieszyna kolarze wjechali Mostem Wolności na Olzie do Czeskiego Cieszyna. Cztery rundy okrężne przeprowadzono ulicami i obydwoma mostami polskiego oraz czeskiego Cieszyna;
  • 2013 – po raz pierwszy doszło do przeprowadzenia etapu w całości poza granicami Polski (od startu do mety). Dwa pierwsze etapy (27 lipca i 28 lipca) odbyły się bowiem we włoskim Trydencie – dodatkowo więc była to pierwsza i dotychczas jedyna edycja Tour de Pologne rozpoczynająca się poza Polską;
  • 2014 – ostatnie 172,5 kilometra 5. etapu wiodło przez Słowację – od granicy w Chochołowie i Suchej Górze do Szczyrbskiego Jeziora, w którym usytuowano metę etapu (miejscowość Szczyrbskie Jezioro jest zatem trzecią zagraniczną lokalizacją w dziejach Tour de Pologne z tym mianem, po włoskich: Madonna di Campiglio i Przełęczy Pordoi z edycji 2013).

Wypadki śmiertelne

Na trasie dotychczasowych edycji Tour de Pologne doszło do dwóch wypadków śmiertelnych kolarzy biorących udział w wyścigu:

Ciekawostki

  • 28 lipca 2013, na mecie 2. etapu 70. edycji, kolarze wjechali na najwyżej położony punkt w dziejach Tour de Pologne – Przełęcz Pordoi, liczącą 2239 m n.p.m.

Uwagi

  1. Zaplanowano i przeprowadzono 7 etapów. Jeden etap (etap 4.) przerwano na 4,6 km przed metą z powodu protestu kolarzy i uznano za nieważny, anulując wszystkie rozstrzygnięcia wynikłe w jego trakcie.
  2. Zaplanowano i przeprowadzono 7 etapów. Jeden etap (etap 6.) przerwano z powodu złych warunków pogodowych i uznano za nieważny, anulując wszystkie rozstrzygnięcia wynikłe w jego trakcie.
  3. Pierwotnie planowano przeprowadzenie 7 etapów w terminie 5–11 lipca 2020. Z powodu pandemii COVID-19 zmieniono termin wyścigu (na 5–9 sierpnia 2020) i zmniejszono liczbę etapów o dwa.

Przypisy

  1. Historia Tour de Pologne
  2. Tour de Pologne wysoko oceniony. / Sport / Bikeworld.pl
  3. Trasa Tour de Pologne wiedzie przez Czechy (pol.). sport.dziennik.pl. [dostęp 2010-08-04].
  4. Tragiczna śmierć kolarza w Bieszczadach. „Nowiny”, s. 1, Nr 223 z 19 września 1967. 
  5. Tragiczny wypadek na trasie Tour de Pologne. Bjorg Lambrecht zmarł na stole operacyjnym (pol.). sport.dziennik.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-05].
  6. Tour de Pologne: Bjorg Lambrecht nie żyje (pol.). sport.onet.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-05].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Cycling (road) pictogram.svg
Pictograms of Olympic sports - Cycling (road). This is unofficial sample picture. Images of official Olympic pictograms for 1948 Summer Olympics and all Summer Olympics since 1964 can be found in corresponding Official Reports.
Flag of Portugal.svg
Flag of Portugal, created by Columbano Bordalo Pinheiro (1857-1929), officially adopted by Portuguese government in June 30th 1911 (in use since about November 1910). Color shades matching the RGB values officially reccomended here. (PMS values should be used for direct ink or textile; CMYK for 4-color offset printing on paper; this is an image for screen display, RGB should be used.)
Wikidata-logo S.svg
Simplified Wikidata logo without text
Flag of Poland (1928–1980).svg
Flaga Rzeczypospolitej Polskiej, a później Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1928-1980 ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach, Dz. U. z 1927 r. Nr 115, poz. 980 i potwierdzona dekretem z dnia 9 listopada 1955 r. o znakach Sił Zbrojnych, Dz. U. z 1955 r. Nr 47, poz. 315.
Do odwzorowania barwy czerwonej użyto domyślnego odcienia "vermilion" (#E34234, cynober). Proporcje 5:8 (w dekrecie z 1955 roku błędnie ustalone jako 3:8, skorygowane w obwieszczeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lutego 1956 r. o sprostowania błędu w dekrecie z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych, Dz.U. z 1955 r. Nr 47 poz. 314).
Flag of Spain (1945–1977).svg
Autor: SanchoPanzaXXI, Licencja: CC BY-SA 4.0
Flag of Spain during the Spanish State. It was adopted on 11 October 1945 with Reglamento de Banderas Insignias y Distintivos (Flags, Ensigns and Coats of Arms Bill)
Flag of the Soviet Union (dark version).svg
(c) I, Cmapm, CC-BY-SA-3.0
The flag of the Soviet Union (1955-1980) using a darker shade of red.
Schematic of the flag as adopted in 1955.
Flag of Italy (1946–2003).svg
Flag of Italy from 1946 to 2003, when exact colors were specified.
Jersey yellow.svg
Autor: Iivq - Tijmen Stam, Licencja: CC-BY-SA-3.0

Differenty colored cycling jerseys as used in different cycling contests yellow jersey. Used by:

Jersey blue.svg
Autor: Tijmen Stam (User:IIVQ), Licencja: CC-BY-SA-3.0

Differenty colored cycling jerseys as used in different cycling contests.

Jersey white.svg
Autor: Iivq - Tijmen Stam, Licencja: CC-BY-SA-3.0

Differenty colored cycling jerseys as used in different cycling contests

white jersey. Used by:

TDP2005 Wroclaw.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Peleton TDP 06 Torun.jpg
Autor: Sebastian Maćkiewicz, Licencja: CC BY-SA 2.5
Peloton Tour de Pologne 2006 na ulicach Torunia. Feld on Toruń streets, Tour de Pologne 2006.
Tour de Pologne 2009 - Lancut 1.jpg
Autor: Jwitos, Licencja: CC BY 3.0
Tour de Pologne, Łańcut. (ucieczka)
Flag of Romania (1948-1952).svg

Flag of Romania (28 March 1948 - 24 September 1952)

Flag of Romania (1965-1989) (construction).png

Construction sheet of the Flag of Romania as depicted in Decree nr. 972 from 5 November 1968.

  • l = 2/3 × L
  • C = 1/3 × L
  • S = 2/5 × l
Olsztyn, ul. Dworcowa (Tour de Pologne 2005).jpg
Olsztyn Osiedle Pojezierze - ulica Dworcowa podczas Tour de Pologne
Cycling pictogram.svg
Pictograms of Olympic sports - Cycling (road). This is unofficial sample picture. Images of official Olympic pictograms for 1948 Summer Olympics and all Summer Olympics since 1964 can be found in corresponding Official Reports.
TDP2006 - Karpacz.jpg
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Peleton Tour de Pologne 2006 na podjeździe pod Orlinek Karpacz.
Jersey bluedots.svg
Autor: Original with red dots: Tijmen Stam Changed colors: EdgeNavidad, Licencja: CC BY-SA 3.0
Blue-dotted jersey, worn by the leader of the mountain classification in the Vuelta a España in 2010.
Marcin Osiński 2006.jpg
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Tour de Pologne 2011 Warsaw 1.jpg
(c) Patryk Korzeniecki, CC BY-SA 3.0
68. Tour de Pologne in Warsaw (2011)
Tour de Pologne 2004 - 000 0701.JPG
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Stefan Schumacher.jpg
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons
Flag of the Soviet Union (1955–1980).svg
(c) I, Cmapm, CC-BY-SA-3.0
The flag of the Soviet Union (1955-1980) using a darker shade of red.
Schematic of the flag as adopted in 1955.
TDP2007 ETAP5 Bartosz Senderek Świdnica (21).JPG
(c) Fot.: Bartosz Senderek / Creative Commons BY-SA-2.5 / Wikimedia Commons

Piąty etap 64. Tour de Pologne: Września - Świdnica

Licensing:

This image or multimedia was created by Bartosz Senderek. The image or audio is licensed under CC-BY license. Attribution to me is required.

Licencja:

Ten obrazek lub plik multimedialny został stworzony przez Barotsza Senderka. Został on udostępniony na licencji CC-BY. Informacja o moim autorstwie jest wymagana.

"I want to use the image/multimedia. How can I do that?"

You can use this image/multimedia freely for any purpose, including commercial use, provided that you license it under the above license. My suggestion is to use text shown below:

If you use the image I would appreciate it if you would let me know on my talk page, but this is not required as long as you follow the above license.

"Chcę użyć tego pliku. Jak mogę to zrobić?"

Możesz używać tej grafiki/multimediów darmowo w każdym celu, włączając użycie komercyjne, udostępniając go dalej na powyższej licencji. Jeśli zdecydujesz się na publikację zdjęcia mojego autorstwa obowiązkowo podpisz go w sposób podany w sekcji "Licensing text".

Jeżeli użyłeś mojego pliku możesz powiadomić mnie o tym na mojej stronie dyskusji, lecz nie jest to wymagane, dopóki trzymasz się powyższej licencji.