Trałowce typu FM
![]() Polskie trałowce typu FM, na pierwszym planie rufa "Jaskółki" | |
Kraj budowy | ![]() |
---|---|
Użytkownicy | ![]() ![]() ![]() ![]() |
Stocznia | różne (21) |
Planowane okręty | 66 |
Zbudowane okręty | 47 |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność | konstrukcyjna 170 - 185 t pełna 193 - 203 t[1] |
Długość | 43 - 45,5 m[1] |
Szerokość | 6 m |
Zanurzenie | 1,68 - 1,71 m |
Napęd | 2 maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy łącznej 600 - 750 KM; 1 kocioł, 2 śruby |
Prędkość | 12 węzłów (początkowo 14) |
Zasięg | 650 Mm przy 14 w[1] |
Załoga | 35 ludzi[1] |
Uzbrojenie | 1 armata 88 mm (oryginalne) |
FM (Flachgehende Minensuchboote) – typ niemieckich okrętów - trałowców redowych budowanych pod koniec I wojny światowej. Cztery z nich używane były w polskiej służbie.
Historia
Zaprojektowane zostały jako rodzaj mniejszego trałowca przeznaczonego dzięki małemu zanurzeniu do działań przybrzeżnych. W marynarce cesarskich Niemiec nosiły one oznaczenia FM z kolejnymi numerami. Zamówiono 66 jednostek w aż 21 stoczniach[1]. Z powodu wejścia do służby pod koniec I wojny światowej nie wzięły większego udziału w działaniach wojennych. Tylko 19 weszło do służby lub zostało użyte przed zakończeniem wojny, pewną liczbę ukończono jeszcze po wojnie[1]. Część okrętów została po wojnie sprzedana do innych państw, część przebudowana na statki cywilne. Okręty typu FM miały niewielki zasięg i prędkość oraz z powodu niewielkich rozmiarów nie najlepsze własności morskie.
Pierwsza seria FM 1 do 36 miała wyporność pełną 193 t i konstrukcyją 170 t oraz długość 43 m, druga seria odpowiednio 205 t i 185 t oraz 45,5 m[1]. Napęd stanowiły dwie pionowe trzycylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej w pierwszej serii 600 KM, a w drugiej 750 KM[1]. Parę dostarczał jeden kocioł o ciśnieniu 16 atmosfer[1]. Okręty miały dwie śruby o średnicy 1,4 m[1]. Zapas węgla wynosił 32 t w pierwszej i 35 t w drugiej serii[1]. Uzbrojenie oryginalnie stanowiło jedno działo 88 mm L/30 (100 nabojów)[1].
Polska zakupiła 24 września 1920 roku cztery trałowce tego typu za kwotę 7 200 000 marek niemieckich (od Finlandii za pośrednictwem duńskiej firmy)[2]. Weszły one do służby 1 marca 1921 roku jako OORP: "Czajka" (ex FM 28), "Jaskółka" (ex FM 27), "Mewa" (ex FM 31) i "Rybitwa" (ex FM 2)[3]. Zostały wycofane ze służby w 1931. ORP "Mewa" został następnie przebudowany w 1932 na okręt hydrograficzny "Pomorzanin" (II). "Czajka" służyła do 1939 roku przebudowana na statek handlowy. W Polsce eksploatowany był także od 1933 roku dawny FM 54 jako statek wiślany "Carmen", samozatopiony we wrześniu 1939 roku[4].
FM 16 i FM 23 zostały w 1925 zakupione przez Albanię, gdzie służyły jako kanonierki „Shqipnja” i „Skanderbeg” do latach 1935-1937[5].
FM 24 został w 1923 roku zakupiony przez Persję (Iran), gdzie służył jako kanonierka pod nazwami kolejno „Fatiya”, „Pahlavi” i „Shahin” do 1941 roku[1].
Uzbrojenie
- uzbrojenie (pierwotne):
- uzbrojenie w polskiej służbie:
- 2 komplety trałów mechanicznych
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Gröner, Jung, Maass, Die deutschen..., ss.170-172
- ↑ Janusz Janik, Dywizjon Ćwiczebny 1920-1930 w: Okręty Wojenne nr 2/2011, s. 27 i n.
- ↑ Bartelski 2016 ↓.
- ↑ Jerzy Miciński, Księga statków polskich: 1918-1945. T.1, Gdańsk: Polnord-Oskar, 1996, ISBN 83-86181-23-0, s. 255-256, 259.
- ↑ S.W. Patianin, M.S. Barabanow: Korabli Wtoroj mirowoj wojny. WMS Bałkanskich gosudarstw i stran Wostocznogo Sriediziemnomoria, "Morskaja Kampanija" nr 3/2007, Moskwa (ros.), s.2
Bibliografia
- Erich Gröner, Dieter Jung, Martin Maass: Die deutschen Kriegsschiffe 1815-1945. Band 2: Torpedoboote, Zerstörer, Schnellboote, Minensuchboote, Minenräumboote. Koblencja: Bernard & Graefe Verlag, 1983, s. 170-172. ISBN 3-7637-4801-6. (niem.)
- Jan Andrzej Bartelski. Pierwsze polskie „ptaszki”. „Morza i Okręty”. Nr specjalny 2/2016. II (6), 2016. ISSN 2450-3509.
Media użyte na tej stronie
Bundesflagge und Handelsflagge des Norddeutschen Bundes (1866-1871) und Reichsflagge des Deutschen Reiches (1871-1918)
Bundesflagge und Handelsflagge des Norddeutschen Bundes (1866-1871) und Reichsflagge des Deutschen Reiches (1871-1918)
War Ensign of the en:German Empire from 1903-1919 (correction of date shown on image which shows 1918). Based on image of coat of arms at [1]. Currently unable to add further details for crown or further details to sceptor due to lack of high-quality images of the coat of arms.
Bandera wojenna Rzeczypospolitej Polskiej. Oparta na Image:Flag of Poland (state).svg. Zgodnie z decyzją podjętą w tym głosowaniu, symboliczne użycie polskiej flagi/godła powinno być oparte o uproszczone kolory HTML: white (#ffffff) i crimson (#dc143c).
Autor:
- Naval_flag_of_Iran_1933-1980.svg: Oren neu dag
- derivative work: Orange Tuesday (talk)
Naval Ensign of Iran from 1907 (1910?) to 1933
Flag of the Kingdom of Albania (1928-1939)
Polskie trałowce typu FM: ORP "Jaskółka" (I) na pierwszym planie, ORP "Mewa" w tle.