Traktat z Maastricht

Traktat z Maastricht, oficjalnie Traktat o Unii Europejskiej (fr. Traité sur l'Union européenne, ang. Treaty on European Union), TUEumowa międzynarodowa parafowana 11 grudnia 1991, podpisana 7 lutego 1992 w Maastricht w Holandii.

TUE wszedł w życie 1 listopada 1993 roku po przeprowadzonych referendach w 12 krajach członkowskich. Został zmieniony postanowieniami umów z Amsterdamu, Nicei i Lizbony.

Główne cele i postanowienia

  • umocnienie spójności gospodarczej i społecznej (kohezji)
  • utworzenie Unii Gospodarczej i Walutowej
  • wprowadzenie wspólnej waluty euro od 1 stycznia 1999 roku
  • określenie kryteriów konwergencji
  • potwierdzenie tożsamości Unii na arenie międzynarodowej
  • prowadzenie wspólnej polityki zagranicznej
  • prowadzenie wspólnej polityki bezpieczeństwa
  • wzmocnienie ochrony praw człowieka i swobód obywatelskich
  • wzmocnienie ochrony interesów obywateli państw członkowskich
  • ustanowienie obywatelstwa Unii Europejskiej
  • rozwój współpracy w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości
  • rozwój współpracy w dziedzinie spraw wewnętrznych.

Traktat ustanowił Unię Europejską (UE) opartą na 3 filarach:

Traktat był rezultatem kompromisu pomiędzy zwolennikami integracji ponadnarodowej i międzynarodowej. Dlatego też status podmiotu w prawie międzynarodowym nie został przyznany II i III filarowi (wspólnoty europejskie posiadały go na mocy postanowień wcześniejszych traktatów). I filar został oparty na działaniach ponadnarodowych (instytucje WE są w stanie ingerować w wewnętrzne porządki prawne państw członków), natomiast filary II i III opierają się na klasycznej współpracy międzyrządowej.

Ponadto traktat zawierał postanowienia dotyczące realizacji Unii Gospodarczej i Walutowej.

Ustalono też nowe ramy instytucjonalne UE: Radę Europejską, Radę Unii Europejskiej (dawniej: Rada Ministrów), Komisję Europejską (dawniej: Komisja Wspólnot Europejskich), Parlament Europejski oraz Trybunał Sprawiedliwości i Europejski Trybunał Obrachunkowy, które pozostały trybunałami wspólnot europejskich. Powołano też nowy organ opiniodawczo-doradczy o nazwie Komitet Regionów, obok istniejącego już Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.

Struktura

Wersja obowiązująca zawiera preambułę oraz 55 artykułów zgrupowanych w sześciu tytułach.

  • Tytuł I Postanowienia wspólne (art. 1–8);
  • Tytuł II Postanowienia o zasadach demokratycznych (art. 9–12);
  • Tytuł III Postanowienia o instytucjach (art. 13–19);
  • Tytuł IV Postanowienia o wzmocnionej współpracy (art. 20);
  • Tytuł V Postanowienia ogólne o działaniach zewnętrznych Unii i postanowienia szczególne dotyczące wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (art. 21–46);
  • Tytuł VI Postanowienia końcowe (art. 47–55).

Daty i formy zatwierdzenia traktatu

Lp.PaństwoPodmiot zatwierdzający:Data przyjęcia traktatu:
1. Austriareferendum12 czerwca 1994
2. Belgiaparlament4 listopada 1992
3. Daniareferendum18 maja 1993
4. Finlandiareferendum16 października 1994
5. Francjareferendum20 września 1992
6. Grecjaparlament31 lipca 1992
7. Hiszpaniaparlament25 listopada 1992
8. Holandiaparlament12 listopada 1992
9. Irlandiaparlament17 czerwca 1992
referendum4 listopada 1992
10. Luksemburgparlament2 lipca 1992
11. Niemcyparlament2 grudnia 1992
12. Portugaliaparlament10 grudnia 1992
13. Szwecjareferendum13 listopada 1994
14. Wielka Brytaniaparlament2 sierpnia 1993
15. Włochyparlament29 października 1992
  •  Norwegia – Norwegowie w referendum z dnia 28 listopada 1994 odrzucili traktat o przystąpieniu do UE.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Flag of Finland.svg
Flaga Finlandii
Flag of Portugal.svg
Flag of Portugal, created by Columbano Bordalo Pinheiro (1857-1929), officially adopted by Portuguese government in June 30th 1911 (in use since about November 1910). Color shades matching the RGB values officially reccomended here. (PMS values should be used for direct ink or textile; CMYK for 4-color offset printing on paper; this is an image for screen display, RGB should be used.)