Tramwaje w Tarnowie
tramwaj | |
![]() Tramwaj na ul. Krakowskiej (karta pocztowa z początku XX w.) | |
Państwo | |
---|---|
Lokalizacja | |
Liczba linii | 1 |
Lata funkcjonowania | 1911–1942 |
Infrastruktura | |
Rozstaw szyn | 1000 mm |
Napięcie zasilania | 500 V DC |
Liczba zajezdni | 1 |
Liczba przystanków | 13 (w 1911 r.) |
Portal ![]() |
|
Tramwaje w Tarnowie – system tramwajowy działający w latach 1911–1942 w Tarnowie, składający się z jednej linii łączącej dzielnicę Grabówka przez Śródmieście z położonym na terenie dzielnicy Strusina dworcem kolejowym.
Historia
Tarnów był (obok Lwowa i Krakowa) jednym z trzech miast w Galicji, w którym od roku 1911 zaczął kursować tramwaj elektryczny. Uroczystość poświęcenia tramwaju elektrycznego, wyprodukowanego w fabryce w Sanoku odbyła się 25 września tego roku[1]. Napięcie w sieci wynosiło 500 V prądu stałego[2]. Wozy były przystrojone zielenią, kwiatami i wstęgami. Miały czerwony kolor z błękitno-złotym herbem miasta. Nazywano je pieszczotliwie „biedronkami”. Wzorowane były na tego samego koloru tramwajach lwowskich. Otwarcie linii miało miejsce 25 września 1911 roku[2]. Długość tarnowskiej linii tramwajowej wynosiła 2580 m. Wiodła od ul. Burtniczej poprzez Lwowską, Wałową i Krakowską do dworca kolejowego. Przystanki tramwajowe znajdowały się przed ul. Warzywną, Szpitalną, przy Pilzneńskiej Bramie, ul. Zdrojowej (Goldhammera), Seminaryjskiej (Piłsudskiego), Katedralnej, Bandrowskiego oraz przy kościele księży Misjonarzy. Zajezdnia była na końcu trasy przy placu Kapłonówka[2]. Stale kursowało 6 wozów, co 6 minut od godz. 6 rano do 10 wieczorem. W roku 1927 system tramwajowy w Tarnowie przewiózł około 1,22 mln pasażerów[3], w roku 1938 – 0,7 miliona[2]. W 1927 roku było 8 wagonów, w 1938 roku – 5[2]. Tramwaj w Tarnowie zlikwidowały okupacyjne władze niemieckie w 1942. Jako powód podano, że trakcja przeszkadza w ruchach wojsk na wschód i musi zostać rozebrana. Ruch wstrzymano 21 lipca 1942 roku[2]. Osiem wagonów typu Sanok SW1 zostało przekazanych do okupowanego Lwowa.
Plany
W latach 80. XX wieku planowano wybudowanie trakcji tramwajowej łączącej dworzec kolejowy w Mościcach z Falklandami z odgałęzieniem do dworca głównego. Przedsięwzięcie miało ułatwić komunikację między wschodnią a zachodnią częścią miasta. Planowana inwestycja nie doszła do skutku – nie wybudowano jeszcze wtedy osiedli mieszkaniowych na wschód od al. Jana Pawła II dla kilkudziesięciu tysięcy osób. Zmniejszyła się także liczba pracowników w mościckich Zakładach Azotowych.
Upamiętnienie
Na ulicy Wałowej pod koniec maja 2004 stanął historyczny przystanek tramwajowy z ławką. Znajduje się on kilka metrów od miejsca, gdzie przed laty był przystanek.
23 września 2011 w miejscu upamiętniającym dawny przystanek tramwajowy na ulicy Wałowej odbyły się uroczystości związane ze stuleciem komunikacji miejskiej w Tarnowie. Odegrano inscenizację przedstawiającą artystyczną wizję uruchomienia tarnowskiego tramwaju. Na miejsce przyjechał autobus Mercedes Cito stylizowany na przedwojenny tramwaj, który następnie jeździł po ulicach Tarnowa[4].
Podczas remontu nawierzchni ulicy Krakowskiej w 2011 roku ciemniejszą kostką odwzorowano ślad szyn tramwajowych przy chodniku.
W listopadzie 2012 roku na placu Sobieskiego stanęła replika tramwaju. Mieści się w niej kawiarnia[5].
Przypisy
- ↑ Otwarcie tramwaju elektrycznego w Tarnowie. „Nowości Illustrowane”. Nr 40, s. 2, 7 października 1911.
- ↑ a b c d e f Jan Wojcieszak, Zapomniane tramwaje tarnowskie, „Świat Kolei” 3/2002, s. 46–47.
- ↑ Zdzisław Simche: Tarnów i jego okolica: wydano ku uczczeniu sześćsetnej rocznicy założenia miasta Tarnowa / Zdzisław Simche. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 1993, s. 225. ISBN 83-85988-10-6.
- ↑ http://web.archive.org/web/20160307232429/http://www.tarnow.pl/index.php/pol/Miasto/Aktualnosci-tarnowskie/Swieto-MPK strona miasta Tarnowa.
- ↑ Tramwaj ponownie w Tarnowie (pol.). tarnow.net.pl, 2012-11-27. [dostęp 2013-01-21].
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
underground train station (legend icon)
ex underground train station (legend icon)
underground train stop (legend icon)
ex underground train stop (legend icon)
underground service station (legend icon)
ex underground service station (legend icon)
non-passenger stop (legend icon)
ex non-passenger stop (legend icon)
underground service stop (legend icon)
ex underground service stop (legend icon)
local-only minor station
Icons for railway description
out-of-use local-only minor metro station
Railroad BSicon
Underground straight track
ex underground straight track
straight line, modified version (+ex, +t, +ext)
underground tunnel straight track
ex underground tunnel straight track
high level track
ex high level track
underground high level track
ex underground high level track
Bridge (big)
Bridge (big)
BS template transport icon
bridge over water straight (big)
bridge over water straight (big)
for BS models. water tunnel, urban(blue), not in use.
mileage change
ex mileage change
A mile-marker for metros/canals
mileage change
Border icon
Track change (new design)
track change (new design)
Track switch, metro/light rail
track change, metro/light rail (new design)
level crossing straight
Disused railway line level crossing on minor road.
underground level crossing straight
Ex underground level crossing straight
Autor: Lekko gazowany, Licencja: CC BY-SA 3.0
electrified line start sign for railways
Autor: Lekko gazowany, Licencja: CC BY-SA 3.0
electrified line end sign for railways
station at track aqross
Symbol: Tram
Autor: YLSS, Licencja: CC0
Large version of BSicon INATRr, representing a square or park on the side of the route.
Museum icon
Unicode CHURCH character
underground ex terminal station (non-passenger)
Underground ex terminal station
Underground ex terminal station
Autor: Andrzej Otrębski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tarnów - plac Sobieskiego
Pierwszy tramwaj w Tarnowie (1911)
ex underground stop
Autor: Jeśli zamierzać użyć tego zdjęcia poza projektami Wikimedia, będę wdzięczny za informację mailową. Więcej zdjęć możesz znaleźć w mojej galerii., Licencja: CC-BY-SA-3.0
One of the very few remainings of old Tarnow tram network in the historic city centre
C.K. Starostwo w Tarnowie.