Trzęsienie ziemi w Tōhoku
![]() Mapa wstrząsów | |
Nawiedzone państwa | |
---|---|
Epicentrum | 130 km na wschód od Sendai |
Data | 11 marca 2011 |
Godzina | 14:46 czasu lokalnego |
Ofiary śmiertelne | 15 899 osób[1] |
Ranni | 6157 osób |
Zaginieni | 2531 osób[1] |
Stracili mieszkanie | 550 tys.[2] |
Magnituda | |
![]() |
Trzęsienie ziemi u pacyficznego wybrzeża regionu Tōhoku w 2011 r. (jap. 東北地方太平洋沖地震 Tōhoku-chihō Taiheiyō-oki jishin) – trzęsienie ziemi o magnitudzie 9[4], które nastąpiło 11 marca 2011 roku o 5:46 UTC (14:46 JST), w północno-wschodniej części Japonii, na wschód od miasta Sendai[5]. Spowodowana trzęsieniem fala tsunami uszkodziła elektrownię atomową w Fukushimie, powodując najdroższą katastrofę naturalną w historii[6]. Nosi ona także nazwę „wielkiego trzęsienia we wschodniej Japonii”, czy też krótko „trzęsienia ziemi w Tōhoku 2011”.
Trzęsienie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Effect_of_2011_Sendai_earthquake_in_Tokyo_%28cropped%29.jpg/180px-Effect_of_2011_Sendai_earthquake_in_Tokyo_%28cropped%29.jpg)
Trzęsienie ziemi o magnitudzie 9[3] miało miejsce 11 marca 2011 roku o 5:46:23 UTC (14:46:23 czasu miejscowego) w północno-wschodniej części Japonii. Hipocentrum położone było pod dnem morza, około 130 kilometrów na wschód od półwyspu Oshika na wyspie Honsiu, na głębokości 24,4 km[5] lub 32 km[7]. Siła magnitudy uczyniła z niego największe trzęsienie ziemi w Japonii od 140 lat (czyli od czasu rozpoczęcia rejestracji aktywności sejsmicznej w Japonii) oraz czwarte co do wielkości na świecie (od czasu rozpoczęcia rejestracji pomiarów, ex aequo z trzema innymi trzęsieniami ziemi)[4].
Główny wstrząs był poprzedzony serią mniejszych (ang. foreshocks) o maksymalnej magnitudzie dochodzącej do 7,2 w dniu 9 marca. Ich epicentra znajdowały się w odległości ok. 40 km od epicentrum z 11 marca. Trzy większe wstrząsy 9 marca osiągnęły siłę 6,0[8]. Dnia 11 marca zanotowano dalsze: początkowy o magnitudzie 9 o godz. 14:46 czasu lokalnego, kolejny o magnitudzie 7,0 o 15:06, 7,4 o 15:15 oraz 7,2 o 15:26[9]. Ponad sto wstrząsów wtórnych o magnitudzie 4,5 lub większej odnotowano tego dnia na terenie Japonii[10].
Na minutę przed największym wstrząsem 11 marca specjalny japoński system ostrzegania, odbierający sygnały z ok. 1000 sejsmografów na terenie kraju, spowodował nadanie informacji alarmowej w transmisjach telewizyjnych. Uchroniło to wielu Japończyków od nieprzewidywalnych konsekwencji.
Jeden z kolejnych poważniejszych wstrząsów o magnitudzie 6,7 zanotowano 12 marca o godz. 3:59 czasu lokalnego. Hipocentrum znajdowało się na głębokości 10 km w prefekturze Niigata, w zachodniej części wyspy Honsiu. Zanotowały go sejsmografy w prefekturze Nagano. Odnotowano silne wstrząsy wtórne.
Trzęsienie ziemi w Japonii, zdaniem naukowców z Narodowego Instytutu Geofizyki i Wulkanologii, przesunęło oś Ziemi o co najmniej 10 cm. Natomiast NASA twierdzi, że na skutek zdarzenia dzień skrócił się o 1,6 mikrosekundy. Trzęsienie ziemi przesunęło też Honsiu o 2,4 m, a płyty tektoniczne obniżyły się o ponad 18 metrów[11].
Tsunami
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/2011Sendai-NOAA-TravelTime-Ttvulhvpd9-06.jpg/180px-2011Sendai-NOAA-TravelTime-Ttvulhvpd9-06.jpg)
Następstwem trzęsienia ziemi były potężne, ponad 10-metrowe (w niektórych miejscach osiągnęły 29,6 metra wysokości[12]) fale tsunami, które uderzyły w niemal całe wschodnie wybrzeże Japonii, zalewając porty morskie, strefy przemysłowe, miasta, wioski, farmy, pola uprawne i nadbrzeżne lasy regionu Tōhoku. Na równinach woda morska wdarła się na 10 km w głąb lądu. W innych rejonach barierami dla tsunami były klify, góry i wyżyny[5]. W wyniku tsunami najbardziej ucierpiały takie miasta, jak: Natori, Ishinomaki, Kamaishi, Ōfunato, Miyako, Minamisanriku, Kesennuma i Rikuzentakata. Miejscowości te zostały niemal zrównane z ziemią. Mniejsze (choć także poważne) szkody odniosły Hachinohe i Sendai (głównie wschodnie dzielnice).
Po trzęsieniu USGS wydało komunikat ostrzegawczy przed tsunami dla wszystkich wysp i wybrzeży na Pacyfiku, w tym dla Rosji, Australii, Nowej Zelandii i Ameryki Południowej[13]. Przed tsunami ostrzegała również Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca. Według przedstawicieli tej organizacji możliwa fala powodziowa była na tyle wysoka, że niektóre wyspy mogły zostać dosłownie zalane.
Obawy te nie potwierdziły się; fala była dużo niższa niż zakładano, jednak ponad dwumetrowe tsunami w USA w stanach Oregon i Kalifornia spowodowało straty oceniane na 10 mln dolarów, natomiast na Hawajach została zniszczona infrastruktura publiczna o wartości 3 mln dolarów (a straty we własności prywatnej oszacowano na dziesiątki milionów dolarów)[14]. Fala spowodowała śmierć jednej osoby w Indonezji[15] oraz w Kalifornii[16].
Fala tsunami przeszła przez Pacyfik w ciągu niecałej doby. Po około 21 godzinach osiągnęła zachodnie wybrzeże Ameryki Południowej[17].
Następstwa
Zniszczenia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Cosmo_Oil_explosion_2_20110311.jpg/240px-Cosmo_Oil_explosion_2_20110311.jpg)
W wielu miejscach po trzęsieniu oraz tsunami wybuchły pożary. Według doniesień medialnych w samym Tokio pojawiło się ich co najmniej dziesięć. W następstwie wstrząsów wybuchł pożar w rafinerii ropy naftowej w mieście Ichihara nieopodal Chiby.
Wiele budynków zostało zawalonych, a drogi stały się nieprzejezdne. Duże tereny kraju pozbawione były energii elektrycznej. 30-milionowe megalopolis Tokio-Kawasaki-Jokohama-Chiba przeżyło paraliż komunikacyjny. Zakorkowane były drogi, nie kursowało metro i kolej, wstrzymany był cywilny ruch lotniczy[18]. Po tsunami i trzęsieniu ziemi brakowało wody pitnej, baterii, benzyny, także ulice były opustoszałe[19].
Ofiary
Ta sekcja wymaga modyfikacji na podstawie najświeższych informacji. |
Ciągle nie ma ostatecznych danych na temat liczby ofiar kataklizmu. Według informacji opublikowanych 10 września 2019 w wyniku trzęsienia ziemi i tsunami zginęło 15 893[20] osób, a 2531 wciąż uważa się za zaginione[20]. Liczby te zmieniają się jednak nadal i liczba ofiar może dalej rosnąć. Prawdopodobnie wiele ciał zabrała ze sobą cofająca się do oceanu woda, co znacznie zmniejszyło szansę na odnalezienie ich.
Z zagrożonych okolic ewakuowano ponad 400 tys. osób[21].
Zagrożenie skażeniem radioaktywnym
W całym kraju na skutek wstrząsów doszło do automatycznego wyłączenia co najmniej czterech spośród 54 wszystkich japońskich reaktorów jądrowych z 22 elektrowni atomowych.
Pożar w elektrowni atomowej Onagawa
Bezpośrednio po trzęsieniu w budynkach elektrowni atomowej Onagawa, położonej w regionie Tōhoku wybuchł pożar[22]. Według raportu NISA pożar dotyczył piwnicy budynku turbin i został ugaszony o 22:55 11 marca 2011 czasu lokalnego[23].
Awaria w elektrowniach atomowych w Fukushimie
- Fukushima I
11 marca 2011 roku w elektrowni jądrowej Fukushima I doszło do serii wypadków jądrowych, które doprowadziły do ogłoszenia alarmu atomowego i ewakuacji ludności z rejonu obiektu.
- Fukushima II
Właściciel obydwu elektrowni, Tokyo Electric Power Company, poinformował, że problemy z utrzymaniem ciśnienia pojawiły się także w położonej w pobliżu drugiej elektrowni atomowej Fukushima II[24]. 15 marca podano, że 4 reaktory jądrowe znajdujące się w elektrowni Fukushima II zostały trwale wyłączone[25].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Sailors_assigned_to_the_U.S._7th_Fleet_command_ship_USS_Blue_Ridge_%28LCC_19%29_load_humanitarian_assistance_supplies.jpg/180px-Sailors_assigned_to_the_U.S._7th_Fleet_command_ship_USS_Blue_Ridge_%28LCC_19%29_load_humanitarian_assistance_supplies.jpg)
Następstwa gospodarcze
Sytuacja wpłynęła na japońską giełdę. Główny indeks Nikkei 225 spadł w piątek o 1,7% do poziomu 10254,43 pkt. i tylko koniec sesji uchronił go przed ogromnymi spadkami. Kilka minut po trzęsieniu ziemi kończyły się notowania.
Natomiast reakcja giełdy tokijskiej w poniedziałek (14 marca 2011) była natychmiastowa. Szybko zareagował indeks Nikkei 225, który spadł na zamknięciu o 6,18 proc. i wyniósł 9620,49 pkt. Największą stratę odnotowała spółka TEPCO, zarządzająca uszkodzonymi elektrowniami atomowymi w Fukushimie. Spore spadki dotknęły również japońskie koncerny samochodowe: Toyota, Nissan i Honda. Na giełdach światowych mocno taniały akcje globalnych firm ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, które mogą ponieść straty. Najwięcej straciły Munich Re i Allianz.
Z powodu braku prądu zamknięto wiele fabryk, zwłaszcza samochodów oraz akcesoriów elektronicznych i podzespołów dla wielu fabryk na całym świecie.
Propozycje pomocy międzynarodowej
Gotowość pomocy dotkniętej kataklizmem Japonii zadeklarowało wiele państw z całego świata. Wkrótce po trzęsieniu Organizacja Narodów Zjednoczonych poinformowała o zgłoszeniu gotowości od 30 międzynarodowych ekip ratunkowych, które w każdej chwili mogły podjąć działania zmierzające do włączenia się w opanowywanie skutków żywiołu[26]. Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych rozpoczęły akcję pomocy humanitarnej dla Japonii, nazwaną „Operacją Tomodachi” („Operacja Przyjaciel”)[27]. Pomoc zaoferowała również Unia Europejska[28], która dostarczyła 7 transportów z pomocą humanitarną, koordynowaną przez zespół ekspertów z UE, w którego skład wszedł również jeden Polak[29].
Zobacz też
- Największe trzęsienia ziemi w historii
- Trzęsienia ziemi w 2011
- Trzęsienie ziemi w Canterbury (2011)
- Trzęsienie ziemi w Kobe (1995)
- Strona oficjalna Agencji Odbudowy (Fukkō-chō); powołana w lutym 2012 r. w celu koordynacji procesu odbudowy
Przypisy
- ↑ a b Damage Situation and Police Countermeasures associated with 2011Tohoku district – off the Pacific Ocean Earthquake. [w:] Emergency Disaster Countermeasures Headquarters [on-line]. National Police Agency of Japan, 2013-04-13. (ang.).
- ↑ tvn24.pl, Kyodo, BBC, Reuters, CNN, PAP: „To nie będzie drugi Czarnobyl”. Japończycy ciągle walczą. TVN24.pl, 2011-03-14. [dostęp 2011-03-14]. (pol.).
- ↑ a b Informacje o trzęsieniu na stronie USGS. USGS. [dostęp 2011-03-13]. (ang.).
- ↑ a b c Raport na stronie Japońskiej Agencji Meteorologicznej. JMA. [dostęp 2011-03-13]. (ang.).
- ↑ a b c Magnitude 8.9 – Near the east coast of Honshu, Japan – 2011 march 11 05:46:23 UTC. earthquake.usgs.gov. [dostęp 2011-03-11]. (ang.).
- ↑ Top 5 Most Expensive Natural Disasters in History.
- ↑ Magnitude 9.0 - near the east coast. [dostęp 2012-03-08].
- ↑ Magnitude 8.9 – Near the East Coast of Honshu. earthquake.usgs.gov, 2011-03-11. [dostęp 2011-03-12]. (ang.).
- ↑ 地震情報 – 2011年3月10日 15時6分 – 日本気象協会 tenki.jp. tenki.jp, 2011-03-10. [dostęp 2011-03-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-23)]. (jap.).地震情報 – 2011年3月11日 15時15分 – 日本気象協会 tenki.jp. tenki.jp, 2011-03-11. [dostęp 2011-03-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-23)]. (jap.).地震情報 – 2011年3月11日 15時26分 – 日本気象協会 tenki.jp. tenki.jp, 2011-03-11. [dostęp 2011-03-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-23)]. (jap.).
- ↑ Earthquake and Seismic Intensity Information. www.jma.go.jp, 2011-03-12. [dostęp 2011-03-12]. (ang.).
- ↑ Trzęsienie ziemi w Japonii zmieniło oś Ziemi. Onet.pl, 2011-03-12. [dostęp 2011-03-12].
- ↑ Researchers: 30-meter tsunami in Ofunato. nhk.or.jp, 2011-03-30. [dostęp 2011-03-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-05-11)]. (ang.).
- ↑ Tsunami arrival estimates for Pacific Islands. rnzi.com. [dostęp 2011-03-11]. (ang.).
- ↑ Tsunami damage estimate for Hawaii now tens of millions. Star Advertiser. [dostęp 2011-03-16]. (ang.).
- ↑ Japan Tsunami Strikes Indonesia, One Confirmed Dead. The Jakarta Globe. [dostęp 2011-03-16]. (ang.).
- ↑ NorCal man drowns trying to photograph tsunami. Fox 5 San Diego. [dostęp 2011-03-16]. (ang.).
- ↑ Tsunami. Liczba ofiar przekroczy tysiąc. rp.pl. [dostęp 2011-03-11].
- ↑ Major tsunami hits Japan after massive quake. channelnewsasia.com. [dostęp 2011-03-11]. (ang.).
- ↑ TVN24.pl: Brakuje wody, baterii, benzyny. Puste ulice. [w:] 13.03.2011 [on-line]. TVN24.pl. [dostęp 2011-03-14]. (pol.).
- ↑ a b https://www.npa.go.jp/news/other/earthquake2011/pdf/higaijokyo_e.pdf
- ↑ Japan earthquake and tsunami Situation Report No. 7, 16 March 2011, As of 14:30 hrs Manila time. World Health Organization. [dostęp 2011-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-16)]. (ang.).
- ↑ wp.pl: Pożar w budynku elektrowni atomowej w Japonii. [dostęp 2011-03-11].
- ↑ NISA: Raport o uszkodzeniach wywołanych trzęsieniem ziemi. 2011-03-13 20:30. (ang.).
- ↑ Kryzys w elektrowni atomowej Fukushima I. tvn24.pl, 2011-03-12. [dostęp 2011-03-12]. (pol.).
- ↑ Komunikat nr 5 Państwowej Agencji Atomistyki z 15 III 2011. paa.gov.pl. [dostęp 2011-03-17]. (pol.).
- ↑ Zabici, ranni, zaginieni. Wstrząsy i tsunami w Japonii. tvn24.pl. [dostęp 2011-03-11].
- ↑ Fred W. Baker III: U.S. Forces Provide Relief Aid to Japan. defense.gov, 2011-03-13. [dostęp 2011-03-20]. (ang.).
- ↑ Europa – Press Releases – Solidarity with Japan. 2011-04-29. [dostęp 2011-05-01]. (ang.).
- ↑ Wylot polskiego eksperta do Japonii. 2011-03-17. [dostęp 2011-05-01]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Dramatyczna zmiana pozycji według GPS. gpsworld.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-27)]. (ang.)
- Codzienne raporty sytuacyjne Światowej Organizacji Zdrowia na temat trzęsienia ziemi w Japonii. wpro.who.int. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-23)]. (ang.)
Media użyte na tej stronie
Autor: Maximilian Dörrbecker (Chumwa), Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Japan
Equirectangular projection.
Geographic limits to locate objects in the main map with the main islands:
- N: 45°51'37" N (45.86°N)
- S: 30°01'13" N (30.02°N)
- W: 128°14'24" E (128.24°E)
- E: 149°16'13" E (149.27°E)
Geographic limits to locate objects in the side map with the Ryukyu Islands:
- N: 39°32'25" N (39.54°N)
- S: 23°42'36" N (23.71°N)
- W: 110°25'49" E (110.43°E)
- E: 131°26'25" E (131.44°E)
An outdated clock with a serious icon
Sailors assigned to the U.S. 7th Fleet command ship USS Blue Ridge (LCC 19) load humanitarian assistance supplies in Singapore to ensure the ship and crew are ready if directed to support earthquake and tsunami relief operations in Japan.
Autor: Nekosuki600 z japońskiej Wikipedii, Licencja: CC-BY-SA-3.0
東北電力の女川原子力発電所。2003/11/16に付近の海上よりnekosuki600が撮影。
Map of the Sendai Earthquake 2011 and aftershocks until March 14, 2011 at 11:20. The size of the circles is a function of magnitude, and the color indicates the date: light green: March 11; yellow: March 12; orange: March 13; red: March 14.
Ocean energy distribution forecast map for the 2011 Sendai earthquake from the U.S. NOAA
Estimated tsunami travel time forecast map for the 2011 Sendai earthquake from the U.S. NOAA
Autor: Cranky5, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Gasoline storage tank of Cosmo Oil Chiba factory at Ichihara, Chiba, 2nd Immediately after the 2nd chain explosion(from West Entrance of JR Goi Station).
An aerial view of tsunami damage to the Kawara fishing port in Kesennuma, Japan, about 56 miles northeast of Sendai, taken from a U.S. Navy helicopter assigned to the aircraft carrier USS Ronald Reagan (CVN 76). Ronald Reagan is off the coast of Japan rendering humanitarian assistance and disaster relief following an 8.9 magnitude earthquake and tsunami.
- Kesennuma, Miyagi, Japan after 2011 Tōhoku earthquake and tsunami. The railway track of the Kesennuma Line runs through the center of this image. Saichi Station is taken under this image. But, it is covered with debris and the distinction is difficult.
Autor: Mikenorton, Licencja: CC BY-SA 3.0
Bull's eye graphic for use with earthquake location maps
Autor:
- File:Effect of 2011 Sendai earthquake in Tokyo.jpg: Genshir0
- derivative work: César
Tokyo in the aftermath of the 2011 Tohoku earthquake.